تعداد واقعي شهدا هيچگاه مشخص نشد. 2560 نفر به روايت شاپور بختيار، 3000 نفر به روايت بني صدر و 4000 نفر به روايت ميشل فوكو هدف گلوله قرار گرفتند و به شهادت رسيدند.

در پاسخ به وقايع اخير مي‌توان به ريشه‌يابي ساختاري پرداخت كه با بهره‌مندي از امتيازات سياسي و اقتصادي شكل گرفت. پشتوانه نظري اين اشرافيت نوظهور در افق تاريخي و فرهنگي غربزدگي بود. از اين رو كمر به احياي آن بست.

همان موقع از آقاي محمد هاشمي پرسيديم در نود درصد برنامه ها مبل است! حتي آدم هاي فقير هم مبل دارند، آشپزخانه Open دارند، آباژور دارند، مگر جامعه‌ ما اينجوري است؟!

اگر در روز قدس88، نوچه های شیمون پرز، به عشق جوخه های مرگ اسرائیل، شعار «مرگ بر اسرائیل» را سانسور کردند، اما در روز قدس89، فرزندان خميني رساتر و با صلابت تر از هميشه فرياد مي زند: «هم غزه هم لبنان جانم فدای اسلام»

با تأسيس مجلس اعلاي اسلامي شيعيان در دهه‌ي چهل، امام خميني در پاسخ به نگراني هاي برخي فضلاي ايراني مقيم نجف درباره آينده نهضت، امام صدر را اميد خود براي اداره‌ي حكومت اسلامي ناميد...

يكي از كساني كه مدتي با كشميري همكار بوده است نقل كرده كه وي به شدت متظاهر به آداب و اخلاق اسلامي بود و بسياري اوقات هم وانمود مي‌كرد كه روزه است‌. به يكي از دوستان اداري خود گفته بود چرا مي‌گويي جمعه‌ها مي‌روم كوه‌؟ بگو مي‌روم نماز جمعه‌.

مردم او را نسخه‌اي ديگر از سازمان «سيا» دانستند؛ زيرا امام راحل از قبل اعلام كرده بود كه هر كس از مخالفين درصدد نزديكي با شاه براي تشكيل حكومت برآيد از نهضت مطرود مي‌شود.

در کشور عمده نخبگان از جامعه فاصله دارند. پس از سوم تير شاهد بودم برخي از روشنفکرانبه مردم فحش ناموسي مي‏دادند، همانطور که در مشروطه به ملت توهين کردند!

من و شما همان طلبه و معلم پيش از انقلابيم. حالا مثل اشراف عروسى بگيريم و خانه درست كنيم؟! اشراف مگر چگونه بودند؟! چون آنها ريش شان تراشيده بود ولى ما ريش گذاشته‏ايم، همين كافى است؟!

در زمان حيات امام(ره) گوش فلك را كر مي كردند ولي امروز خواهان جذب در سياست هاي جهاني هستند. نه تنها به لحاظ نظري به تئوري هاي سرمايه دارانه غلتيده اند بلكه خودشان هم سرمايه دار شده اند.

اشرافيت فعلي همان اشرافيت انقلابي است؛ انقلابي‌هايي که از جنوب شهر شروع کردند و در حکومت به دليل ارتقاي طبقه اقتصادي و اجتماعي به شمال شهر کوچ کردند. همه اين‌هايي که الان با انگليسي‌ها ساخته‌اند و در BBC صحبت مي‌کنند، در دوره انقلاب نهج‌البلاغه مي‌خواندند و تدريس مي‌کردند.

«نه غزه، نه لبنان، جانم فداي ايران» شعاري است که ريشه هاي خوني، نژادي و قومي براي هويت قائل است. فارغ از دعاوي سياسي دولت – ملت و خط کشي‌هاي بين المللي، واقعا چه کسي يک ايراني واقعي است؟! اصلا ملي گرايي برآمده از تاريخ ماست يا تاريخ غرب؟!

ساختار غلبه اشرافيت بر كشور در رويدادهاي اخير شكسته شد و سير به سمت عقلانيت جاي آن را گرفت. اكنون طبقه مرفه به شدت خودش را در خطر مي بيند. قشر شمال شهر تهران كه توانستند يك شبه با فسادهاي اقتصادي به ثروت‌هاي كلان برسند با غلبه اين نوع عقلانيت احساس خطر مي كنند.

به‌رغم اينكه آمريكا پس از اين حاضر است كه تماس با تمامي مخالفان رژيم ايران را برقرار سازد، نمايندگانش موفق به برقراري گفت وگو با مذهبي‌هاي افراطي، خصوصاً با كسي كه بالاخره اهميتش را دريافته اند ـ آيت‌الله خميني (ره)ـ نشده‌اند.

نگاهي به وقايع حدّ فاصل قيام 30 تير تا كودتاي 28مرداد گسل‌هاي موجود در جامعه و عرصه‌ سياست كشور را به‌ خوبي نشان مي‌دهد. در يك نگاه كلي به تاريخ مي‌توان شاهد رگه‌هايي از اشتباهات جبران‌ناپذير مصدق در وقوع اين حادثه بود.

محورهاي گفتمان جنبش در تداوم حلقه هاي دهه 70 عدالتخواهي، استکبارستيزي، اسلام ناب، خط امام، نفي دعواي زرگري جناح ها، ايجاد حبقه توزيع محصولات جبهه فرهنگي انقلاب و غلبه سياست بر فرهنگ بود.

هاشمي از سال‌هاي پايان جنگ به سرمايه‌داري گرايش پيدا كرد. ليبراليسم اين افراد يك‌جور خانواده‌گرايي اشرافي سرمايه‌دارانه است و در دوم خرداد اين اشرافيت به اوج رسيد. انقلاب در انتخابات 84 با نوعي مردم‌گرايي بازگشته بود و اشرافيت را كنار مي‌زد. آنها سر به شورش برداشتند، زيرا اين انقلابِ پارادايمي را تاب نمي‌آوردند.

اگر مي‌خواستيد برويد، بي سروصدا مي‌رفتيد. چرا سروصدا كرديد؟... اگر نبود كار اين چند سال شما، به ملت اعلام مي‌كردم كه شما در مقابل انقلاب و نظام ايستاده‌ايد.

به دليل تنزل روحيه، محمدرضا قدرت تصميم گيري اش را واقعاً از دست داده بود. اين ماجرا ناكامي هاي زيادي را براي دولت نظامي به وجود آورد و گروه گروه از عناصر كهنه كار رژيم شاه رفتن را بر ماندن ترجيح دادند.

رفتار پدران‌مان در انقلاب مشروطيت به ما مي‌آموزد كه دست به گريبان استبداد و استعمار بردن چه مشكلاتي در پي خواهد داشت و ملتي كه عزم خود را براي چنين اقدام سرنوشت‌سازي جزم مي‌كند، بايد از چه ميزان آمادگي و هوشياري و بصيرت بهره‌مند باشد تا شاهد كارگر شدن دسيسه‌ها و فتنه‌هاي مخالفان داخلي و خارجي انقلاب و پايمال شدن اهداف و هدر رفتن خون‌ها و خسارت‌ها نباشد.

روز بعد از راهپيمايي سوليوان كه به ديدار شاه مي‌رود، درباره‌ي اوضاع روز بحث مي‌شود؛ شاه در تحليل‌هاي خود اظهار مي‌دارد: «تظاهرات عاشورا نشان داد كه آيت‌الله خميني نيروي عظيمي را رهبري مي‌كند.»

نکته‌ مهمي که در قيام سي‌تير نهفته است، همگامي مردم روحانیت مدار و روحانيت مردمدار است که اتحاد و همدلي ايشان با يکديگر، رقم خوردن صحنه‌ي زيباي پيروزي را به همراه داشت؛ نمونه‌ي اين ماجرا را مي‌توان در تحريم استعمال توتون و تنباکو و لغو قرارداد رژي هم مشاهده کرد.