افزایش ۳۹ میلیارد دلاری هزینه واردات گاز در جهان/ جنگ چگونه بازار انرژی را گران کرد؟
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، جنگ و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، معادلات بازار جهانی گاز را تغییر داده است. کشورهایی که برای تأمین انرژی به واردات گاز طبیعی مایع وابسته هستند، حالا باید برای خرید حجم کمتری از این سوخت، هزینه بیشتری بپردازند. برآورد مؤسسه ریستاد انرژی نشان میدهد هزینه واردات جهانی الانجی در سال ۲۰۲۶ به دستکم ۲۵۶ میلیارد دلار خواهد رسید؛ رقمی که ۳۹ میلیارد دلار بیشتر از پیشبینیهای پیش از جنگ است.
این وضعیت نشان میدهد پیامدهای جنگ تنها به میدان درگیری یا کشورهای منطقه محدود نمانده و هزینه تأمین انرژی را برای اقتصادهای مختلف جهان افزایش داده است.
واردات گاز گرانتر شد؛ ۳۹ میلیارد دلار هزینه اضافی
بر اساس برآورد ریستاد انرژی، هزینه تأمین گاز طبیعی مایع در جهان طی سال ۲۰۲۶ به حداقل ۲۵۶ میلیارد دلار میرسد. این رقم در مقایسه با برآوردی که پیش از آغاز جنگ انجام شده بود، ۳۹ میلیارد دلار افزایش دارد.
نکته مهم این است که افزایش هزینه واردات با افزایش حجم خرید همراه نیست. برعکس، پیشبینی میشود واردکنندگان جهانی حدود ۶۰.۷ میلیون تن گاز طبیعی مایع کمتر از برآوردهای پیش از جنگ دریافت کنند.
به بیان دیگر، بازار جهانی انرژی با وضعیتی روبهرو شده که در آن کشورها باید برای تأمین گاز کمتر، پول بیشتری هزینه کنند؛ وضعیتی که فشار مضاعفی بر بودجه انرژی و هزینه تولید در کشورهای واردکننده ایجاد میکند.
اختلال در صادرات قطر و امارات؛ عامل اصلی فشار بر بازار
یکی از عوامل اصلی این وضعیت، اختلال در صادرات گاز طبیعی مایع از قطر و امارات متحده عربی و محدود شدن جریان انتقال محمولههای انرژی از تنگه هرمز است.
طبق تحلیل ریستاد انرژی، مدل پیشبینی این مؤسسه بر این فرض استوار است که محمولههای الانجی قطر و امارات از ماه مارس تا پایان سال ۲۰۲۶ در دسترس بازار جهانی نخواهند بود.
از دست رفتن این حجم از عرضه، خریداران را به سمت بازار نقدی و تأمینکنندگان جایگزین سوق داده است. در چنین شرایطی، رقابت برای خرید محمولههای موجود افزایش پیدا میکند و واردکنندگان ناچار میشوند برای جبران کمبود عرضه، هزینه بیشتری بپردازند.
بحران گاز فقط به کشورهای منطقه محدود نمیشود
پیامدهای اختلال در عرضه گاز به بازارهای آسیایی محدود نمانده و اروپا نیز در معرض افزایش هزینه تأمین انرژی قرار گرفته است. تنگه هرمز یکی از مسیرهای حیاتی تجارت جهانی گاز طبیعی مایع است و حدود یکپنجم محمولههای الانجی جهان بهطور معمول از این مسیر عبور میکنند.
بانک جهانی نیز در ارزیابی بازار انرژی اعلام کرده است که اختلال در تردد از تنگه هرمز و آسیب به زیرساختهای صادراتی قطر، در ماه مارس ۲۰۲۶ باعث افزایش شدید قیمت گاز در آسیا و اروپا شده است.
برندگان و بازندگان جدید در بازار جهانی انرژی
افزایش هزینه واردات گاز، موقعیت کشورهای صادرکننده و واردکننده انرژی را تحت تأثیر قرار میدهد. در شرایطی که خریداران برای جایگزینی عرضه ازدسترفته با یکدیگر رقابت میکنند، تولیدکنندگان و صادرکنندگانی که امکان عرضه مطمئن و مستمر دارند، از موقعیت بهتری برای فروش برخوردار میشوند.
در مقابل، کشورهای وابسته به واردات گاز با افزایش هزینه تأمین انرژی، فشار بر بودجه عمومی و احتمال افزایش هزینه تولید صنایع مواجه هستند.
این شرایط همچنین اهمیت امنیت انرژی، تنوع مسیرهای انتقال و کاهش وابستگی به منابع محدود وارداتی را بیش از گذشته آشکار میکند.
جنگ، قبض انرژی جهان را سنگینتر کرد
افزایش ۳۹ میلیارد دلاری هزینه واردات گاز طبیعی مایع در جهان، تنها یک تغییر در آمار تجارت انرژی نیست؛ بلکه نشانهای از تأثیر مستقیم اختلال در مسیرهای راهبردی انتقال انرژی بر اقتصاد جهانی است.
وقتی واردکنندگان برای دریافت حدود ۶۱ میلیون تن گاز کمتر، باید میلیاردها دلار بیشتر هزینه کنند، مشخص میشود که امنیت انرژی تا چه اندازه به ثبات مسیرهای صادراتی و دسترسی مطمئن به منابع وابسته است. ادامه این وضعیت میتواند هزینه تأمین انرژی را برای کشورهای واردکننده سنگینتر کند.