سازمان امور مالیاتی و بورس در مسیر جذب سرمایههای جدید برای تولید
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبگزاری دانشجو، تامین مالی تولید یکی از چالشهای اصلی اقتصاد ایران است. وابستگی بالای بنگاهها به تسهیلات بانکی، محدودیت منابع شبکه بانکی و طولانی بودن فرآیند دریافت اعتبار، ضرورت استفاده از روشهای جایگزین را افزایش داده است. در چنین شرایطی، بازار سرمایه میتواند با توسعه ابزارهای تخصصی سرمایهگذاری، بخشی از منابع پراکنده را به سمت فعالیتهای مولد هدایت کند.
گسترش صندوقهای سرمایهگذاری تخصصی، شرکتهای پروژه و ابزارهای تامین مالی خصوصی از جمله ظرفیتهایی است که میتواند امکان مشارکت سرمایهگذاران در طرحهای تولیدی را افزایش دهد. البته تحقق این هدف تنها به ایجاد ابزارهای جدید محدود نمیشود و ثبات مقررات، شفافیت اطلاعات و حمایتهای قانونی نیز در آن نقش تعیینکننده دارند.
بورس به دنبال کاهش وابستگی تولید به تسهیلات بانکی
یکی از مشکلات ساختاری اقتصاد ایران، تمرکز تامین مالی بر شبکه بانکی است. در شرایطی که بخش بزرگی از منابع بانکی صرف تسهیلات و تعهدات موجود میشود، بنگاههای تولیدی برای تامین سرمایه در گردش و اجرای طرحهای توسعهای با محدودیت مواجه هستند.
بازار سرمایه با ابزارهایی مانند صندوقهای پروژه، صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی و جسورانه و اوراق بدهی میتواند مسیرهای متنوعتری برای تامین منابع ایجاد کند. این ابزارها علاوه بر جذب سرمایههای خرد و کلان، امکان هدایت مستقیمتر منابع به سمت طرحهای اقتصادی را فراهم میکنند.
نقش سازمان امور مالیاتی در توسعه سرمایهگذاری
در کنار توسعه ابزارهای مالی، سیاستهای مالیاتی نیز بر جذابیت سرمایهگذاری در بازار سرمایه اثرگذار است. سازمان امور مالیاتی با اجرای مقررات مربوط به معافیتها و مشوقهای مالیاتی اوراق بهادار، میتواند در کاهش هزینه معاملات و تقویت انگیزه سرمایهگذاری نقش داشته باشد.
برای نمونه، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور در آبان ۱۴۰۴ بخشنامه مربوط به معافیتها و مشوقهای مالیاتی اوراق گواهی سپرده کالایی را ابلاغ کرد. بر اساس این بخشنامه، معاملات میانی گواهی سپرده کالایی در بورس مشمول حکم نرخ صفر مالیاتی موضوع تبصره یک ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم میشوند، اما سپردهگذاری اولیه کالا و واگذاری گواهی از سوی مالک اولیه، مشمول این امتیاز نیست.
این تفکیک نشان میدهد نحوه طراحی و اجرای مقررات مالیاتی میتواند بر میزان استقبال فعالان اقتصادی از ابزارهای جدید بازار سرمایه تاثیر بگذارد.
جذب سرمایه بدون تضمین رونق تولید کافی نیست
توسعه ابزارهای تخصصی سرمایهگذاری زمانی به نتیجه اقتصادی منجر میشود که منابع جذبشده به پروژههای واقعی و دارای توجیه اقتصادی اختصاص پیدا کنند. تجربه شرکتهای پروژه نیز نشان میدهد طولانی شدن زمان بهرهبرداری، ریسک سرمایهگذاری و نبود نقدشوندگی مناسب میتواند جذابیت این ابزارها را برای سرمایهگذاران کاهش دهد.
از سوی دیگر، در شرایط تورمی اقتصاد ایران، سرعت تامین مالی اهمیت زیادی دارد. منابعی که پس از طی فرآیندهای طولانی به دست تولیدکننده میرسند، ممکن است دیگر قدرت خرید و کارایی اولیه را نداشته باشند.
تامین مالی تولید نیازمند اعتماد سرمایهگذاران است
گسترش ابزارهای مالی بورس و همکاری نهادهایی مانند سازمان امور مالیاتی میتواند مسیر تامین مالی تولید را متنوعتر کند، اما موفقیت این سیاست به اعتماد سرمایهگذاران وابسته است.
شفافیت عملکرد صندوقها، نظارت بر مصرف منابع، پیشبینیپذیری مقررات و امکان خروج سرمایهگذاران از طرحها، از الزامات توسعه این بازار محسوب میشود. در نهایت، معیار موفقیت ابزارهای جدید نه تعداد صندوقها و مجوزهای صادرشده، بلکه میزان سرمایهای است که به تولید واقعی میرسد و به افزایش ظرفیت اقتصادی کشور منجر میشود.