گزارش |

توسعه گردشگری در آشوراده بر چه مبنایی باشد؟ / آسیب به محیط زیست گردشگر را می‌پراند

اجرای طرح توسعه گردشگری آشوراده در آخرین سفر هیات دولت مورد تأکید رئیس جمهور بود؛ اما اجرای این طرح چطور باید باشد که هم گردشگر را جذب کند و هم باعث حفاظت از محیط زیست شود؟

کد خبر: ۱۰۰۰۲۵۵

دوشنبه - ۱۶ اسفند ۱۴۰۰ / March 07, 2022

گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، اعظم ذوالفقاری منظری؛ * هیات دولت جمعه به گلستان سفر کرده بود و ۱۱۱ طرح با اعتبار بیشتر از ۲۵ میلیارد تومان در این سفر برای توسعه استان گلستان به تصویب رئیس جمهور و اعضای هیات دولت رسید. استانداری گلستان قرار است بیشترین بودجه مصوب در این سفر استانی را به بخش کشاورزی اختصاص دهد. پس از آن مسائل آبی و سامان دهی خلیج گرگان و جزیره آشوراده، در اولویت‌های بعدی بودجه ریزی قرار گرفته‌اند.

اهمیت حفاظت از محیط زیست خلیج گرگان و جزیره آشوراده است که باعث شده هیات دولت برای آن اهمیت ویژه‌ای قائل شوند. رئیسی در این سفر از این منطقه بازدید کرده و به مسئولان محیط زیست استان تکلیف کرده که اقدامات لازم برای لایروبی خلیج را هرچه سریعتر انجام دهند. او مهلت ۱۰ روزه هم برای رفع مشکلات اداری برای بهره برداری از جزیره آشوراده هم تعیین کرد. به اذعان رئیس جمهور این جزیره ثروت عظیم و خدادادی است که باید برای کل کشور به شکلی مفید و موثر بهره برداری شود.

ظرفیتی بکر در خلیج گرگان

خلیج گرگان و آشوراده، مجموعه‌ای طبیعی و زیست محیطی را در جنوب شرق دریای خزر شکل داده اند. آشوراده تنها جزیره ایرانی دریای خزر است و ۴۰ درصد خاویار ایران در اطراف این جزیره صید می‌شود. آشوراده با موقعیت خاص جغرافیایی خود که از تالاب میانکاله جدا شده، علاوه بر صید خاویار، در صنعت گردشگری هم اثرگذار باشد. کاهش سطح آب در خلیج گرگان از یک سو و اجرا نشدن سیاست‌های نامناسب در جذب گردشگر در این منطقه باعث شده که محیط زیست آشوراده به شدت آسیب پذیر شود.

دستورات رئیسی درباره آشوراده، تکیه بر احیای ظرفیت گردشگری این منطقه داشت. او در حاشیه بازدید از این جزیره تأکید کرد که «درباره وضعیت جزیره آشوراده بحث‌های مختلفی مطرح شد که از نظر بنده هیچ کدام از مسائل مطرح شده دلیل قانع کننده‌ای برای معطل ماندن بهره‌برداری از این نعمت خدادادی نبود و لذا دستور دادم که پیچیدگی‌های نابجای اداری که باعث به وجود آمدن وضعیت فعلی این جزیره شده است، هر چه سریع‌تر برطرف شود.»

نگرانی فعالان محیط زیست از گردشگری در آشوراده

در اینکه لازم است ظرفیت آشوراده و خلیج گرگان برای توسعه صنعت گردشگری شمال شرق کشور احیا شود، شکی نیست، اما فعالان محیط زیست نگرانند در صورت حضور گردشگران در این منطقه، دستورالعمل‌های لازم برای حفظ محیط زیست در این منطقه اجرا و رعایت نشود و طبیعت آسیب ببیند.

آشوراده در منطقه پناهگاه حیات وحش آشوراده قرار دارد. مجید مخدوم، بنیانگذار دانشکده محیط زیست در دانشگاه تهران است و سال‌ها در این دانشکده تدریس کرده. او در ویدئوی زیر تعریفی از انواع عرصه‌های طبیعی که تحت حفاظت هستند، ارائه می‌دهد. براساس تعریف او احداث زیربنا‌های گردشگری مانند هتل، تله کابین و ... در منطقه آشوراده به حیات وحشی در آن آسیب می‌زند و برای توسعه گردشگری در آن باید دنبال راه‌هایی غیر از ساخت و ساز بود.

{$sepehr_media_1645675_400_300}

در ۱۶ فروردین امسال و ستاد ملی تالاب‌ها به ریاست اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور در دولت دوازدهم، طرحی موسوم به «طرح طبیعت گردی جزیره آشوراده» به تصویب رسید. این طرح را کمیته ملی طبیعت گردی در خرداد ۹۷ و برای اجرا در ۲۲ هکتار در جزیره آشوراده تدوین و ابلاغ کرده بود، اما اجرا نشده بود. لازمه اجرای این طرح احداث جاده‌ای به طول ۷۰۰ متر و عرض ۱۰ متر به سوی خلیج گرگان بود، اما با شکایت حامیان محیط زیست احداث این جاده متوقف شد و با ادامه شکایت فعالان محیط زیستی و با ورود معاونت قضایی دادستان کل کشور، دستور توقف کامل این طرح صادر شد. این طرح شامل ساخت و ساز‌هایی مانند اسکله، مسیر دسترسی، آلاچیق و ... می‌شد که همین مسائل مورد اعتراض فعالان محیط زیستی بود.

چطور گردشگر را به آشوراده بیاوریم؟

سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی نیز نسبت به اتخاذ تصمیماتی که احتمال آسیب به محیط زیست در خلیج گرگان و آشوراده افزایش می‌دهد، واکنش نشان داد و در صفحه اینستاگرامی خود نوشت: محیط زیست به مثابه اکوسیستم چرخه‌ای از عوامل در هم تنیده است که یک تصمیم اشتباه، اثر سوء خود را بر کل آن می‌گذارد. انتظار می‌رفت مراجع تخصصی نظیر سازمان حفاظت محیط‌زیست پیش از هر تصمیمِ مقام اجرایی دولت، نظر کارشناسی خود را ارائه می‌کردند.

به نظر برخی کارشناسان مهمترین زیرساخت برای توسعه گردشگری در آشوراده را بازگشت آب به خلیج گرگان می‌دانند. این کارشناسان معتقدند که جذب گردشگر به آشوراده درصورت خشک بودن یا نبود آب در خلیج گرگان، سخت است و قبل از اجرای هر برنامه‌ای برای توسعه گردشگری درا ین منطقه، باید برای خلیج گرگان فکری کرد.

نکته دیگر اینکه فعالان محیط زیستی می‌گویند که گردشگری در خلیج گرگان و جزیره آشوراده بهتر است بدون هرگونه ساخت و ساز صورت گیرد؛ بنابراین می‌توان برنامه‌های توسعه گردشگری در این منطقه را به فعالیت‌هایی مانند قایقرانی، ماهیگیری و گردش در خلیج سوق داد.

حفظ محیط زیست و جذب گردشگر در آشوراده دو روی یک سکه اند؛ سکه توسعه اقتصادی کشور. اگر محیط زیست به خوبی حفظ نشود، گردشگری هم به آشوراده نخواهد رفت.