کاهش ۲۰ درصدی سطح کشت زعفران در سال جاری/ "کاشت زعفران " برای کشاورزان منفعت ندارد

قیمت تمام شده هر کیلو زعفران برای کشاورزان، بیش از ۴۰ میلیون تومان است و این در حالی است که در بهترین حالت، هر کیلو زعفران، به قیمت ۳۵ تا ۳۸ میلیون تومان از کشاورز خریداری می‌شود!

کد خبر: ۱۰۱۹۳۵۰

يکشنبه - ۱۲ تير ۱۴۰۱ / July 03, 2022

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ در حالیکه قیمت تمام شده هرکیلو زعفران به دلایل افزایش هزینه‌های تولید بیش از ۴۰ میلیون تومان است، ولی کشاورزان به دلیل عدم آگاهی و محاسبه دقیق هزینه‌های تولید زعفران در طول سال، تنها برای اینکه مجبور به تامین هزینه‌های زندگی خود هستند در فصل برداشت و حتی قبل از آن مجبور می‌شوند محصول خود را به پایین‌ترین قیمت به دلالان عرضه کنند.
اکثر کشاورزان به دلیل اینکه بصورت خانوادگی نسبت به کاشت، آبیاری، برداشت و جمع آوری گل و فرآوری محصول خود اقدام می‌کنند این هزینه‌ها را در تولید محصول محاسبه نمی‌کنند، از این رو از رقم واقعی تمام شده محصول تولیدی باخبر نیستند.
به طور تقریبی حدود ۲۳۰ هزار کشاورز و خانواده‌های آن‌ها (جمعا حدود یک میلیون نفر) از طریق چرخه کشت و فن آوری زعفران امرار معاش می‌کنند و این محصول از این رو اهمیت خاصی پیدا می‌کند که در اقلیمی کاشت و برداشت می‌شود که دچار کم آبی و محرومیت‌ها و کمبود‌های زیاد در حوزه معیشت است و کشت یک محصول با کمترین نیاز به آب در چنین منطقه ای، یک تجارت فوق العاده و ویژه محسوب می‌شود.
این نکات را به این واقعیت اضافه کنید که تولید زعفران هیچ ارزبری از کشور ندارد و کاملا متکی بر داخل است و هیچ تحریمی بر میزان تولید آن موثر نیست.
با افزایش قیمت دلار در داخل کشور، خریداران خارجی زعفران که ۱۰ سال پیش حاضر بودند به ازای هر کیلو زعفران رقمی بین ۳ تا ۴ هزار دلار پرداخت کنند، در حال حاضر برای هر کیلو زعفران تنها ۲ هزار دلار آن هم به دلال و نه به کشاورز، پرداخت می‌کنند. این ظلم به کشاورز است و کسی که در این میان سود می‌برد، دلال و واسطه داخلی و خارجی است.
اگر چرخه صادرات اصلاح شود و موانع قانونی آن توسط دولت برطرف گردد، گشایش بزرگی در تولید زعفران اتفاق می‌افتد و کشاورزان می‌توانند حاصل دسترنج خودشان را شخصا استفاده کنند.
با افزایش قیمت دلار، واسطه‌ها زعفران را به ریال از کشاورز می‌خرند و به دلار می‌فروشند و با افزایش قیمت دلار، سود‌های نجومی می‌برند. وقتی چنین اتفاقی افتاد، سود حاصل از صادرات اصلا برای واسطه‌ها مهم نیست و آن‌ها سود اصلی را از مابه التفاوت قیمت ارز، می‌برند. از این رو زعفران، قاچاق می‌شود و دلال حاضر است از بازار کشور‌های همسایه، زعفران را به قیمتی پایین‌تر از قیمت واقعی بفروشد و در اینجا صادر کننده قانونی ضرر می‌کند، چون مجبور است محصولش را ارزان‌تر بفروشد.

کاهش ۲۰ درصدی سطح کشت زعفران در سال جاری
همچنین مهدی جهانشیری، رئیس شورای شهرستان تربت حیدریه گفت:. با افزایش هزینه‌های تولید زعفران در سال جاری در صورتی که قیمت زعفران به قیمت واقعی خود نرسد، کشت زعفران برای کشاورزان مقرون به صرفه نیست و شاهد خواهیم بود که هر سال سطح کمتری از مزارع کشور به کشت زعفران اختصاص خواهد یافت و جایگاه ایران به عنوان قطب زعفران دنیا به خطر خواهد افتاد.
وی گفت: در سال ۹۹ طبق اعلام وزارت جهاد کشاورزی، میزان تولید زعفران در کشور ۴۳۰ تن بود که این رقم در سال ۱۴۰۰ به ۱۸۰ تن تقلیل یافت و با توجه به مشکلات آب و هوایی در سال جاری و گرمای بی سابقه تابستان امسال، پیش بینی می‌شود که محصول کمی از مزارع برداشت گردد.
رئیس شورای شهرستان تربت حیدریه افزود: حدود سه سالی هست که باتوجه به هزینه‌های بالای کاشت وداشت زعفران وقیمت تمام شده زعفران نه تنها افزایش سطح زیر کشت زعفران نداشتیم بلکه رشد سطح زیر کشت منفی شده و
از طرفی کمبود بارندگی در سال زراعی گذشته و گرمای هوا درتابستان قطعا پیاز زعفران را دچار تنش خواهد کرد که این تنش‌ها منجر به کاهش محصول زعفران در سال جاری خواهد شد
وی گفت: نکته قابل تامل این بود که علیرقم کاهش محسوس زعفران در سال گذشته قیمت زعفران تنها حدود دو و نیم برابر افزایش داشت وبه میانگین چهل میلیون تومان رسید درصورتی که انتظار رشد قیمت بسیار فراتر از آن می‌رفت. البته مهمترین دلیل آن وجود بیشتر از ۲۰۰ تن زعفران کهنه از سال قبل بود که عرضه این زعفران‌های کهنه توانست تا حدی جلو رشد نجومی زعفران را بگیرد. اما امسال با توجه به اینکه مقدار قابل توجهی زعفران کهنه در انبار‌ها وجود ندارد، پیش بینی می‌شود قیمت زعفران بارشد چشمگیری مواجه شود.
جهانشیری ادامه داد: همچنین عدم پذیرش واقعی سازی قیمت زعفران توسط صادرکنندگان و خریداران خارجی وعادت به سود‌های نجومی، باعث شده بود تا افزایش قیمت زعفران در بازه کوتاه مدت را برنتابند، اما بعد از گذشت مدتی، رقابت برسر خرید زعفران قوت گرفت.
رئیس شورای شهرستان تربت حیدریه گفت: با یک بررسی ساده می‌توان دریافت در سال جاری باتوجه به عواملی که ذکرشد نه تنها کاهش محصول خواهیم داشت بلکه با آغاز دوره پساکرونا میزان زیادی از زعفران سال قبل از بازار جمع شده و به صورت رسمی و بخش زیادی به صورت قاچاق از مرز‌ها خارج شده و انبار‌ها در حال خالی شدن هست و آنچه مسلم است این باعث افزایش چشمگیر قیمت زعفران خواهد شد.
وی افزود: این تحلیل‌ها باعث شده عده‌ای از تجار با پیش بینی کاهش تولید وافزایش قیمت‌ها اقدام به پیش خرید گل زعفران به قیمت‌هایی می‌کنند که معادل زعفران خشک آن تا حدود هرکیلو شصت میلیون تومان درفصل جاری می‌باشد
لذا نکته‌ای که کشاورزان باید توجه کنند افزایش قیمت زعفران بسیارمحتمل بوده و بایستی طوری عمل کنند که درپایان فصل زعفران متضرر نشوند.
همچنین علیجان سالاریان، دکترای زراعت و پژوهشگر حوزه زعفران و کارشناس فنی و مشاور امور پژوهشی و آموزش پژوهشکده زعفران ایران در این زمینه گفت: البته با توجه به بررسی‌های میدانی انجام شده در تعدادی از مزارع و داده‌های بارندگی و هواشناسی، متاسفانه پیش‌بینی میشه که عملکرد و تولید مزارع زعفران در سال ۱۴۰۱ مطلوب نباشد.
کشاورزان و زعفرانکاران عزیز باید به شرایط اقلیمی و بررسی‌های کارشناسی، توجه داشته باشند و نسبت به مدیریت مزارع زعفران خود و بویژه مواردی همچون پیش فروش محصول گل یا زعفران خشک توجه کافی را داشته باشند.
وی گقت: ضمنا با توجه به محاسبات و وضعیت تورمی و اقتصادی کنونی و سرمایه‌های منظور شده (اعم از هزینه‌های ثابت، متغییر و ارزشی)، هزینه‌های تولید یک کیلو زعفران بیشتر از ارقامی است که الان زعفران را از کشاورزان می‌خرند.

این کارشناس فنی و مشاور امور پژوهشی و آموزش پژوهشکده زعفران ایران گفت: در همین راستا اگر بر مبنای منطق و محاسبات سود تولیدات محصولات کشاورزی توجه کنیم، به نظر میرسه، سودی حدود ۵۰ درصد هزینه‌های تولید معقول باشد و بر این اساس و با توجه به شرایط اقتصادی و تورمی کنونی، قیمت یک کیلو زعفران نگین کمتر از ۵۵ تا ۶۰ میلیون تومان حقیقتا توجیه اقتصادی ندارد.