مصباحی مقدم:

ایجاد ثبات در بازار ارز از اقدامات مثبت دولت در یک سال اخیر بود/ دولت در دیپلماسی اقتصادی موفق عمل کرد

نماینده مجلس خبرگان رهبری گفت: مهار کرونا، ثبات نرخ ارز، تامین کالای اساسی، جبران کسری بودجه سال ۱۴۰۰، افزایش صادرات نفت از اقدامات موثر دولت سیزدهم است که در یک سال گذشته به نتیجه رسید.

کد خبر: ۱۰۳۰۹۳۵

سه‌شنبه - ۱۵ شهريور ۱۴۰۱ / September 06, 2022

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو،  دوشنبه ۱۴ تیرماه نشستی با عنوان «بررسی سیاست‌های اقتصادی دولت و چالش‌های پیش رو» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا مصباحی مقدم رئیس کمیسیون امور زیربنایی و تولیدی مجمع تشخیص مصلحت نظام و نماینده مجلس خبرگان رهبری و دبیری جلسه مرتضی زمانیان در محل سالن جلسات اندیشکده حکمرانی شریف برگزار شد.

هدف از برگزاری این نشست، بررسی نقاط قوت و ضعف دولت سیزدهم از منظر اقتصادی و واکاوی چالش‌های پیش روی دولت در سه سال آینده بود.

در ابتدای این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین مصباحی مقدم با نگاهی به اقدامات دولت سیزدهم در یک سال گذشته؛ برخی از وعده‌های دولت را تحقق یافته خواند و گفت: مهار کرونا، ثبات نرخ ارز، تامین کالای اساسی، جبران کسری بودجه سال ۱۴۰۰، افزایش صادرات نفت، پرداخت بدهی ناشی از تنخواه سال گذشته و همسان‌سازی حقوق بازنشستگان و کارمندان دولت از اقدامات موثر دولت سیزدهم است که در یک سال گذشته به نتیجه رسید.

وی در ادامه بیان داشت: صادرات نفت ایران سال گذشته به صورت روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه بود که با روی کار آمدن دولت سیزدهم تا یک میلیون بشکه افزایش یافت و همزمانی آن با بالا رفتن قیمت نفت، موجب شد درآمد ناشی از صادرات نفت تقریبا ۴ برابر شود.

رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: از سوی دیگر دولت توانست کسری بودجه را پوشش دهد و عدم دخالت بانک مرکزی در تعیین نرخ ارز در بازار آزاد موجب به تعادل رسیدن عرضه و تقاضا بر اساس درآمد ارزی صادرات با تقاضای داخل شد که این مسأله می‌تواند جلوی جهش‌های ناگهانی قیمتی را بگیرد.

وی ادامه داد: سفر رئیس جمهور به ترکمنستان را از اقدامات مهم دیپلماسی اقتصادی در سال گذشته بود که منجر به پیوستن ایران به پیمان شانگ‌های شد و پس از آن دولت با انعقاد قرارداد سواپ گاز بین ایران و آذربایجان و ترکمنستان علاوه بر ایجاد درآمد ارزی بخش عمده‌ای از گاز مازندران در زمستان را تأمین کرد.

مصباحی مقدم در ادامه با اشاره به وعده‌های تحقق نیافته در یک سال گذشته گفت: از جمله وعده‌هایی که در دولت سیزدهم تحقق پیدا نکرد؛ مهار تورم و معضل مسکن است. وعده‌ی هر سال یک میلیون مسکن، متاسفانه در این یکسال محقق نشد و بعید است وعده تولید ۴ میلیون مسکن در چهار سال به نتیجه برسد.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به ضرورت یک اقدام جدی در زمینه‌ی صنعت، معدن و تجارت بیان کرد: خودروسازی آنچنان که انتظار می‌رفت نتوانسته تقاضای داخلی را پاسخ بدهد و وعده‌ی بالا رفتن کیفیت خودرو‌ها نیز محقق نشده است. اگر ضعف مدیریت در بخش صنعت سنگین ما برطرف شود این صنعت جان می‌گیرد و در نتیجه از ظرفیت موجود می‌توان نیاز داخلی را برطرف کرد. در همین شرایط ما واردات خودرو‌های فرسوده خارجی را داریم. مثلا کشور آلمان با صادر کردن خودرو‌های سنگین مستهلک خود به ایران برای خودشان نوسازی می‌کنند و این خودرو‌ها وارداتی تا چند سال آینده در ایران از کار خواهند افتاد.

وی در ادامه به یکی دیگر از وعده‌های دولت سیزدهم اشاره کرد و گفت: وعده ثبات قیمت‌ها اگرچه در شرایط تورم وعده‌ی ثبات قیمت معقول نیست؛ اما برخلاف اظهار نظر‌های قبلی این مورد هنوز تحقق نیافته است.

مصباحی مقدم همچنین افزایش حقوق کارگران تا ۵۷ درصد از سوی وزارت کار، رفاه و امور اجتماعی را از اقدامات اشتباه خواند و گفت: افزایش حقوق اعلام شده تا ۲۰ میلیارد تومان هزینه‌ی دولت را افزایش داد که به نظر می‌رسه ناپختگی در تصمیم گیری در این موقعیت بروز کرد.

این استاد دانشگاه عدم مشخص بودن اولویت‌های اقتصادی دولت را از دیگر نقاط ضعف آن دانست و اظهار داشت: رئیس جمهور اعلام کرده برنامه‌های من اجرای سیاست‌های رهبری است. این امر مثبتی است؛ اما سیاست‌های رهبری کلی است و باید دید اولویت‌های دولت سیزدهم در این سیاست‌ها برای ۴ سال چیست که هنوز مشخص نشده است.

حجت الاسلام والمسلمین مصباحی مقدم ادامه داد: این مسأله هنوز برای فعالین اقتصادی مشخص نشده که میل دولت به اقتصاد آزاد است یا به اقتصاد برنامه‌ریزی شده میل دارد؟ این مسأله ناشی از عدم وجود نظریه واحد اقتصادی در دولت رخ داده است. البته وزارت اقتصاد یک نقشه‌ی راهی با عنوان «رشد غیر تورمی» تهیه کرد؛، اما مشخص نیست مبنای همه اقدامات دولت در بخش‌های مختلف باشد.

وی درباره مسئله‌ی ناترازی انرژی که به یکی از مشکلات جدی کشور تبدیل شده است گفت: دولت در خصوص اصلاحات ضروری در این زمینه فعلاً دست نگه داشته تا شاهد کاهش جدی‌تر نرخ تورم باشیم و احتمالا در سال آینده اقدام خواهد کرد. البته به نظر من سیاست دولت در این زمینه باید ترکیبی از اقدامات قیمتی و غیر قیمتی باشد. بعنوان مثال، به نظر می‌رسد ما از تمام ظرفیت‌های موجود برای اصلاح ساختار حمل و نقل کشور و کاهش مصرف انرژی ناوگان حمل و نقل که از اقدامات غیر قیمتی محسوب می‌شود، استفاده نمی‌کنیم و اگر این اتفاق بیفتد ما تا حد زیادی شاهد کاهش ناترازی انرژی خواهیم بود.

مصباحی مقدم افزود: مصرف گاز در زمستان یک میلیارد مترمکعب است که ۶۰ درصد آن مربوط به بخش خانگی است و می‌توان با تشویق و یا تامین مالی خرد که منجر به جایگزینی پکیج به جای شوفاژ‌ها در منازل شود، تا حدود یک پنجم جلوی این اسراف سرمایه ملی را کاهش داد.

این استاد دانشگاه در پایان با اشاره به مباحثی که در روز‌های اخیر در خصوص مبنای قیمت گذاری در اقتصاد اسلامی مطرح شده است گفت: قیمت گذاری چه از نظر علمی و چه از منظر شرعی کار عبس و غلطی است. از نظر علمی وقتی کالایی قیمت گذاری شود، تولید کننده به دنبال کالایی که قیمت گذاری نشده می‌رود و در اینصورت محدودیت ایجاد میشه و تولید محصول قیمت گذاری شده کاهش می‌یابد و همین کاهش تولید در نهایت به افزایش قیمت منجر می‌شود. از نظر شرعی نیز مطابق احادیث و روایات از معصومین قیمت گذاری بدعت است و تنها مجوز شرعی برای ورود دولت برای کنترل بازار نظارت بر احتکار، انحصار و تبانی است. برخی دوستان که در حوزه‌ی فقه و اقتصاد اسلامی فعالیت دارند ممکن است این نظریه‌ها را لیبرالی بدانند ولی به حوزه نمی‌شود این نسبت‌ها را داد، چون حوزه یعنی مراجع عظام تقلید که نظرشان مشخص است.