لباف زاده:

اداره کل امور دانش‌‏آموختگان سازمان امور دانشجویان تنها متولی اعتبارسنجی دانشگاه‏‌های خارج از کشور

مدیرکل امور دانش‌‏آموختگان گفت: سازمان امور دانشجویان تنها متولی اعتبارسنجی دانشگاه‏‌های کشور‌های مختلف است.

کد خبر: ۱۰۳۴۷۳۶

شنبه - ۰۹ مهر ۱۴۰۱ / October 01, 2022

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل ازسازمان امور دانشجویان، محمدصالح لباف‏زاده مدیرکل امور دانش‌‏آموختگان سازمان امور دانشجویان در خصوص مأموریت سازمانی اداره کل امور دانش‏آموختگان و اقدامات این سازمان برای بالابردن اعتبار مدارک دانشگاه‌‏های کشور و دانش‌‏آموختگان داخلی گفت: اعتبارسنجی مدارک دانشگاه‌‏ها در کشور‌های مختلف براساس ملاک‏‌ها و سیاست‏‌های وزارت علوم آن کشور انجام می‏‌شود که در وزارت علوم جمهوری اسلامی ایران (اداره کل امور دانش‌‏آموختگان سازمان امور دانشجویان) نیز قواعد و معیار‌هایی حکم‌فرما است.

وی ادامه داد: مدارک تحصیلی که از دانشگاه‏‌های خارج از کشور صادر می‌‏شود براساس سیاست‏‌ها و معیار‌های مصوب اعتبارسنجی شده و قطعا هر دانشگاهی در هر کشوری برای ما معتبر نمی‏‌باشد.

لباف‏زاده با اشاره به انواع نظام‏‌های رتبه‌‏بندی دانشگاه‌‏ها تصریح کرد: اداره کل دانش‌‏آموختگان از سال ۲۰۲۲، علاوه برشاخص‏‌های رتبه‌بندی دانشگاهی ARWU «شانگ‌های»، QS و Times، نظام رتبه‌‏بندی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) را نیز مدنظر قرار خواهد داد.

مدیرکل امور دانش‌‏آموختگان در پاسخ به این سوال که اعتبار دانشگاه‌‏های فنی و مهندسی کشور ایران در میان کشور‌های منطقه بالاتر است یا دانشگاه‏‌های علوم انسانی؟، گفت: این مسئله براساس شاخصی که در رتبه‏‌بندی در نظر گرفته می‌شود، دقیق‏تر قابل بررسی است. در نظام‌‏های رتبه‌‏بندی، گرچه رتبه‌‏بندی‏های موضوعی نیز انجام می‏شود، ولی عمدتا به صورت کلی به رتبه دانشگاه توجه می‏‌گردد. از آنجا که یکی از معیار‌های رتبه‏‌بندی بین‌‏المللی تعداد مقالات منتشر شده در مجلات نمایه‌‏دار بین‌‏المللی است، لذا دانشگاه‌‏های علوم انسانی شاید از این منظر امتیاز کمتری بگیرند. به همین دلیل است که ما باید حداقل در جهان اسلام و کشور‌های منطقه، ملاک رتبه‌‏بندی را ISC قرار دهیم و لازم است مؤسسه ISC تلاش بیشتری کند تا این رتبه‌‏بندی در کشور‌های جهان اسلام به ویژه کشور‌های منطقه به عنوان اصلی‌ترین مؤسسه رتبه‏‌بندی لحاظ شود.

وی ادامه داد: شاخص‌‏های جهت‏‌دار در نظام‌‏های رتبه‌‏بندی بین‌‏المللی، اخیراً باعث شده است تا برخی از دانشگاه‏‌های کشور چین به اعتراض، خود را از این رتبه‏‌بندی‌ها خارج کنند و این نیز هشداری برای ما خواهد بود تا در مسیر ریل‏گذاری شده غرب در حوزه علم و فناوری حرکت نکنیم که این مسیر قطعاً ما را به تمدن نوین اسلامی سوق نخواهد داد.

لباف زاده اظهار کرد: اگر جستجویی در مقالات علمی کنیم، خواهیم دید که نظامات رتبه‌‏بندی جهانی نظیر QS و Times منتقدان جدی در دانشگاه‌‏های غربی دارد و در برخی از کشور‌ها حتی کشور‌های اروپایی بعضی از دانشگاه‌¬هایشان حاضر به تسلیم در برابر خواسته‌‏های آن‌ها نمی‏‌شوند و اعتبار خود را منوط به تأیید یا رد این رتبه‏‌بندی‏‌ها نمی‏‌کنند.

مدیرکل امور دانش‌‏آموختگان با بیان اینکه این مؤسسات رده‏‌بندی، خصوصی هستند و حمایت‏‌های مالی دانشگاه‏‌ها و لابی‏‌های سیاسی در جایگاه این دانشگاه‏‌ها تأثیر بسزایی دارد؛ تصریح کرد: قطعا جایگاه دانشگاه‏‌های ایران با رتبه‏ آن‌ها در سطح جهانی تطابق ندارد. یکی از اصلی‏‌ترین شاخص‌‏های مدنظر این رتبه‏‌بندی‏ی‌ها که وزنی بیش از ۵۰ درصد در میان شاخص‏‌ها دارد، خوداظهاری دانش‌‏آموختگان و کارفرمایانی است که آن‌ها را به استخدام درآورده‌‏اند.

وی افزود: واضح و مبرهن است که تأکید بر خوداظهاری نمی‏تواند اعتبار دقیق دانشگاه‌‏ها را به درستی نشان دهد. پرسشنامه‏‌هایی که از سوی موسسات رتبه¬‌بندی مزبور در حال حاضر در میان دانش‌‏آموختگان در برخی از دانشگاه‏‌های خارج از کشور توزیع می‌‏شود، عمدتاً بر مسائلی غیر از مباحث آموزشی و علمی استوار است و اصلی‏‌ترین شاخص‌‏های آن مبتنی بر سیاست‏‏‌های سند ۲۰۳۰ یونسکو است.

لباف زاده با بیان اینکه بنده معتقد هستم به جز موارد رایج در شاخص‏‌های رتبه‏بندی، بایستی به موضوعات مهم‏تری از جمله دیپلماسی علمی که ذیل دیپلماسی عمومی تعریف می‏‌شود، توجه ویژه داشت؛ اظهار کرد: باید جهتگیری دیپلماسی عمومی و دیپلماسی علمی کشور همراستا باشد. همسو کردن این دو دیپلماسی بسیار مهم است و در تبادلات علمی و فناوری، نقش کشور‌های منطقه نباید نادیده گرفته شود.

مدیرکل امور دانش‌‏آموختگان در ادامه تأکید کرد: نظام دانشگاهی کشور برای نیل به قلّه‌‏های تعالی و توسعه همه جانبه، ناگزیر باید در جستجوی الگوی کارآمد از دانشگاه فعّال، سرآمد و تمدّن‏‌ساز باشد که بتواند با تعمیق باور‌ها و اعتقادات دینی و توجه به دیرینه باستانی و اسلامی، توسعه علمی، پژوهشی و فناوری مناسب داشته باشد؛ مهندسی و مدیریت دانش کند؛ بینش‏‌ها، باور‌ها و فرهنگ جامعه را در مسیر درست محقق ساخته و بتواند نسلی دین‏دار و دانش‌‏پژوه، معنوی، اخلاقی، علمی و تمدن‏ساز را به درستی تربیت کند.

وی گفت: اینجاست که نقش سوزن‏بانی دانشگاه در انتخاب مسیر دوگانه تمدن نوین اسلامی و سراب توسعه غربی به وضوح مشخص خواهد شد؛ نقشی بسیار مهم و تعیین کننده در جهت‏گیری جامعه؛ لذا فعالیت‏‌های دانشگاه با الگوی متداول غربی، ناخودآگاه جامعه را به سمت سراب توسعه غربی خواهد کشاند.

لباف زاده با بیان اینکه درست است که برخی از شاخص‌‏های مدنظر نظام‌‏های رتبه‏‌بندی، تولید علم و دانش را در نظر می‏‌گیرد، ولی این همه واقعیت‏‌ها نیست، اظهار کرد: اگر دانشگاه‌‏های ما بخواهند خود را فقط با شاخص‏‌های ارائه شده توسط این مؤسسات خصوصی و انتفاعی که تحت حمایت و هدایت بنگاه‏‌های سرمایه‌‏داری بین‌‏المللی هستند، تطابق دهند، قطعا از مسیر تمدن نوین اسلامی دور خواهیم شد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، اگر سیاست های اعزام و هدایت تحصیلی دانش‌آموختگان ایرانی جهت ادامه تحصیل در سایر کشور‌ها تنها مبتنی بر رتبه‌بندیهای مطرح جهانی باشد، بسیاری از دانشگاههای خوب دنیا خصوصا در رشته‌های خاص مورد نیاز کشور، گرایش‌های مختلف هنر و دانشگاه‌های فنی و حرف‌های در سایر کشور‌ها به دلیل تعریف شاخص‌¬های رتبه بندی که بیشتر مبتنی بر تولید مقالات در نشریات نمایه دار با زبان انگلیسی و نگرش‌های فرهنگی اجتماعی مد نظر یونسکو است، حذف خواهند شد.

لباف‏زاده تاکید کرد: رتبه‌‏بندی دانشگاه‌‏های خارج از کشور از وظایف مهم اداره کل امور دانش‌‏آموختگان است و باید همه موارد اشاره شده و سیاست ها و راهبرد‌های کلان جمهوری اسلامی در حوزه علم و فناوری مدنظر قرار گیرد. در همین راستا، پژوهشی با همکاری دانشگاه‏‌های معتبر در حال انجام است که ان شاءالله تا پایان سال، ملاک اعتبارسنجی دانشگاه‌‏های خارجی علمی و منطقی خواهد شد و براساس آن با روندی استاندارد و معتبر، دانشجو‌های خارجی جذب خواهد شد و دانش‌¬آموختگان ما نیز به سمت دانشگاه‏‌ها و کشور‌هایی سوق داده می‌شوند که علاوه بر رفع نیاز داخلی به دانش و فناوری آن‌ها، از سطح علمی و اعتبار خوبی برخوردار باشند.

مدیرکل امور دانش‌آموختگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به قرابت کشور ایران با کشور‌های همسایه افزود: در روند جذب دانشجویان خارجی، اهداف جمهوری اسلامی فقط محدود به جغرافیای کشور خودمان نیست و از نظر فرهنگی و مذهبی نزدیکی با کشور‌های منطقه بیشتر از کشور‌های اروپایی است.

وی ادامه داد: کشور‌های منطقه چه در مبادلات اقتصادی و چه در مبادلات علمی باید اولویت ما باشد. ایران هنوز در بازار منطقه سهم زیادی ندارد و می‏توان به واسطه جذب و دانشجویان بین‌‏المللی از کشور‌های همسایه و هدایت تحصیلی هدفمند دانش‌آموختگان خود به این کشور ها، تبادلاتی موثر و سازنده با این کشور‌ها داشته باشد.

لباف زاده افزود: البته زمانی همه نگاه‏‌ها به اروپا و غرب بود که آورده مناسبی برای ما نداشت. اما امروز باید بی توجهی هشت ساله اخیر به کشور‌های منطقه را در همه زمینه ها به ویژه تبادلات علمی و فناوری جبران کرده و با تمرکز جدی بر این کشور‌ها علاوه بر بازار اقتصادی همکاری‌ های علمی و فناوری را گسترش دهیم. قطعا با توسعه همکاری علمی و فناوری بین دانشگاه‌‏ها‏ و دانش‌‏آموختگان کشور‌های منطقه و همسایه، می‏توان ضمن ایجاد ارزش افزوده به دانش تولید شده در داخل کشور، در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی نیز گام‌‏های اساسی برداریم.