سایه جنگی دیگر در اروپا؛ تداوم تنش ترکیه و یونان دو متحد ناتو

تنش بین دو کشور یونان و ترکیه خطر رویارویی این دو عضو ناتو را همچنان بالا نگه داشته است.

کد خبر: ۱۰۳۵۹۱۳

شنبه - ۱۶ مهر ۱۴۰۱ / October 08, 2022

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، تنش بین یونان و ترکیه در سراسر دریای مدیترانه از لیبی تا قبرس گسترش یافته و خطر رویارویی، این دو عضو ناتو را تهدید می‌کند.

وبگاه «رادیو بین‌المللی فرانسه» روز شنبه در تحلیلی دراین زمینه نوشت، «مولود چاووش اوغلو» وزیر خارجه ترکیه روز‌های گذشته در «طرابلس» از امضای تفاهم نامه‌ای با دولت وحدت ملی لیبی برای اکتشاف مشترک ذخایر هیدروکربنی در آب‌های فراساحلی و قلمروی لیبی خبر داد.

به دنبال این رویداد، «نیکوس دندیاس» وزیر خارجه یونان مشروعیت این توافق را به چالش کشید و مدعی شد این توافق تجاوز به آب‌های یونان است.

* لیبی تنش بین یونان با ترکیه را افزایش داد

بر اساس این گزارش، تعمیق روابط اقتصادی و نظامی ترکیه با لیبی تازه‌ترین نقطه تنش بین آتن و آنکارا است. این درگیری اکنون روابط بین ایالات متحده و ترکیه را تحت فشار قرار داده است.

چاووش اوغلو نیز در این زمینه هشدار داد: «کسانی که برای جلب رضایت یونانی‌ها در کنار یونانی‌ها ایستاده‌اند، نباید از ما انتظار دوستی داشته باشند.»

«رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه نیز پیشتر اعلام کرده بود ترکیه حضور نظامی خود را در قبرس پس از لغو تحریم تسلیحاتی نظامی توسط آمریکا افزایش خواهد داد. اردوغان روز جمعه نیز گفت که پهپاد‌های نظامی ترکیه در قبرس مستقر شده اند.

* نقش دوگانه آمریکا در تنش بین یونان با ترکیه

تحلیلگران بر این باورند که وضعیت آمریکا به عنوان یک میانجی بی طرف زیر سئوال رفته است. به نظر می‌رسد آمریکا در این ماجرا از یونان حمایت می‌کند به طوریکه «ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: «ما از کشور‌ها از جمله متحدان خود می‌خواهیم که به تمامیت ارضی و اصل حاکمیت احترام بگذارند و از اقداماتی که به تنش دامن می‌زند اجتناب ورزند.»

ترکیه نظامی کردن برخی از جزایر یونان نزدیک به سواحل خود را محکوم کرده است. ترکیه مدعی است این اقدام یونان ناقض توافق بین‌المللی است، اما آتن اصرار دارد که از خاک خود برابر تهدیدات ترکیه محافظت می‌کند.

یونان بر این باور است که نظامی کردن این جزایر در پاسخ به تهدیدات ترکیه است که نیرو‌های نظامی آن در بسیاری از موارد کمتر از یک کیلومتر با جزایر یونان فاصله دارند.

* واکنش یونان شدید‌تر می‌شود

«چنگیز آکتار» تحلیلگر ارشد علوم سیاسی از دانشگاه آتن، می‌گوید که دولت یونان در حال ارزیابی این است که از حمایت واشنگتن برخوردار است و تمایلی به عقب نشینی ندارد. «آتاناسیوس دروگوس» تحلیلگر دفاعی در «دانشکده جنگ یونان» هشدار می‌دهد که موضع سختگیرانه ترکیه به واکنش شدیدتر یونان منجر خواهد شد.

وی گفت: «تمرین‌های نظامی تحریک‌آمیز وجود دارد که یونان را بسیار آزار می‌دهد. در حال حاضر هیچ گزینه‌ای برای یونان در غیرنظامی کردن جزایر وجود ندارد.»

این در حالی است که جنگنده‌های یونان و ترکیه به طور معمول یکدیگر را در حریم هوایی مورد مناقشه بر فراز دریای اژه به چالش می‌کشند. تنش ترکیه و یونان موضوع جدیدی نیست. این دو در سال ۱۹۹۶ بر سر یک جزیره خالی از سکنه در آستانه جنگ قرار گرفتند.

«آسلی آیدینتاسباس» از اندیشکده «بروکینگز» نیز می‌گوید که نگران است منطقه به جنگ نزدیک‌تر شود. وی گفت: «اینک محیط بسیار نامطمئن، آشفته و تقریبا مساعد برای رویارویی نظامی بین ترکیه و یونان است. ترکیه دیگر عضوی قوی و محکم در اردوگاه غرب یا ناتو پیدا نمی‌کند. این کشور همچنان عضو ناتو است، اما بدیهی است که علاقه‌مند به داشتن گزینه‌های جایگزین است.»

آیدینتاسباس گفت که تغییر بزرگی در یونان نیز رخ داده است.

در تازه‌ترین تحول بین دو طرف، رسانه‌های یونانی روز جمعه مدعی شدند که ترکیه قصد دارد تحرکات زیردریایی‌های یونان در دریای اژه را با میکروفون‌های زیرآبی رصد کند.

بنابر ادعای روزنامه «گریک ریپورتر» ترکیه قصد دارد میکروفون‌های زیرآبی را برای رصد حرکت زیردریایی‌های یونانی در دریای اژه و شرق مدیترانه نصب کند. این میکروفون‌ها در قالب سیستم «سونوبویو» توسط پهپاد‌های ترکیه به دریا انداخته می‌شوند. هدف این میکروفون‌ها شناسایی زیردریایی‌های یونانی است.

یونان و ترکیه در زمینه نظامی به شدت با هم رقابت دارند و یکدیگر را به نقض حریم دریایی و هوایی خود متهم می‌کنند. ارتش یونان به شدت در حال توسعه و تقویت خود است و حتی سفارش خرید جنگنده‌های «اف-۳۵» را هم به آمریکا داده و در صورت دریافت آن‌ها ناوگان نیروی هوایی ترکیه به شدت از رقیب همیشگی خود عقب می‌افتد. یونان به تازگی ۲۴ فروند جنگنده «رافال» ساخت فرانسه، ۶ فروند جدید و ۱۸ فروند دست دوم و همچنین سه فروند ناوچه فرانسوی سفارش داده است

دو کشور همچنین در زمینه انرژی و موضوع پناهجویان با هم اختلاف دارند. ترکیه در ماه‌های اخیر انتقادات خود را از استقرار نیرو‌های یونان در جزایری در شرق دریای اژه، افزایش داده است. این جزایر طبق «معاهده ۱۹۲۳ لوزان» و «معاهده ۱۹۴۷ پاریس» باید غیرنظامی شوند.

چندی قبل وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که رادار‌های سامانه دفاع هوایی «اس-۳۰۰» یونان بر جنگنده‌های ترکیه حین پرواز بر فراز دریای اژه قفل کردند.

وزیر دفاع یونان به تازگی گفت که یونان حق دارد هرگونه تدابیر دفاعی را برای حفاظت از شرقی‌ترین جزایر خود اتخاذ کند.