درنگی به مناسبت انتشار رمان «مردگان باغ سبز»

بیداری سنگین است...

«مردگان باغ سبز» در عین حال که داستان سختی به لحاظ نوع روایت و تلفیق‌های زمانی و پرداخت‌های روایی‌اش برای مخاطب امروز دارد، به لحاظ روانی و انسجام لحن و البته جذابیت کلام و لفظ به موفقیت درخوری دست یافته است.

کد خبر: ۱۰۴۳۱۳

سه‌شنبه - ۱۶ آذر ۱۳۸۹ / December 07, 2010

محمدرضا محقق - بخش ادب و هنر؛  «مردگان باغ سبز» از معدود و محدود کتاب های مربوط به ادبیات انقلابی و ارزشی جامعه رمان نویس و جای گرفته در سبد اهالی ادبیات داستانی امروز کشور ماست که توانست سد مستتر در ورودی نگاه های مخاطب عادی را نسبت به آثاری که شائبه سفارشی نویسی بر آنها می رود، بشکند و جایگاهی را برای خود دست و پا کند که هر کتاب خوبی حقش را دارد؛ بی آن که دچار پیشداوری های مغرضانه و طرفدارانه و پیش فرض های عموما مبتذل و غیرمنصفانه و غیر حرفه ای این روزگار شود.

روزگاری که در پیچ و خم این همه تردید و تردد و ابهام و انکار و اغفال و توجیه و تنکیر گرفتار هزار و یک مرض ایمانی و روحی است و برای یافتن خلسه ای آرام و لحظه ای پهلو گرفتن در هرم تابناک انصاف و ایمان و دلسوزی و شرافت و انسانیت باید دست به دامن آن خضر فرخ پی شود که شاید برآید و به یمن همتش کاری گشاید.

«مردگان باغ سبز» در عین حال که داستان سختی به لحاظ نوع روایت و تلفیق های زمانی و پرداخت های روایی اش برای مخاطب امروز دارد، به لحاظ روانی و انسجام لحن و البته جذابیت کلام و لفظ به موفقیت درخوری دست یافته و شايسته تحسین.

رمان در عین حال که روایتگر یک برهه نه چندان نزدیک و نه آن چنان دور تاریخی است، اما هرگز در بافه های پرتکلف آثاری از این دست گرفتار نیامده؛ آثاری كه تا آخرشان هم بالاخره تکلیف مخاطب با نویسنده و نیت و غرض و قلم و بیان و بنان او روشن نمی شود که بالاخره به تاریخ مدیون یا به داستان و درام و زیبایی شناسی متن مرهون؟

تردیدی نیست که فايق آمدن بر چنین کار خطیر و حجم سترگی آن هم در رمانی با مختصات و مصایب متنی و روایی و قطعه انتخاب شده تاریخی، آن چنان که در «مردگان باغ سبز» که کاری ریسک پذیر آن هم در درجه ای بالاست، یک موفقیت قابل تامل، احترام و ستایش است.

نکته ای که به مراتب از سایر ارزش های متنی و بطنی در نوع روایت و کلام و زبان و زمان «مردگان باغ سبز» ارجحیت و اهمیت و البته رونمایی و تاثیرگذاری بیشتر و بهتری دارد، همان فضاسازی است که در واقع بازتاب دقت کار در تمامی عناصر یاد شده است.

فضاسازی خوب و جذابی که عنصر اصلی در ارزش یا بی ارزش بودن یک رمان به مثابه خلق یک عالم جدید و همراه کردن مخاطب در یک تجربه از یک زندگی قابل ردگیری و دنبال کردن توسط اوست.

نهایتا اینکه در زمانه ای منتشر شده كه طی سال های اخیر این ویژگی که حتما شاخصه و کارکرد اصلی رمان به معنای درست و کامل و مطلوب آن است، کمتر دیده شده و این جای نگرانی است.

بی تردید رمان «مردگان باغ سبز» در ادبیات امروز جایگاهی درخور ممارست و تلاش نویسنده اش خواهد داشت، برخلاف میل این و ان که البته هرگز و در هیچ کجای جهان کاره و چاره ای نبوده و در پی نداشته است؛ چرا که این تنها صداست که می ماند؛ صدایی که از فضای ملهم از متن به گوش جان مخاطب می رسد یا نمی رسد، بقیه ادا و اطوارها و جار و جنجال ها حاشیه اند و غبار و بزودی فرو می نشینند!/انتهاي پيام/