نتیجه گیری اشتباه از تحلیل گزینشی تورم

تحلیل درست شرایط اقتصادی و روند آینده تورم مستلزم توجه به جزئیات تحولات تورمی کشور و البته روندی است که اقتصاد ایران را طی سال‌ها به این نقطه رساند.

کد خبر: ۱۰۵۲۰۷۲

جمعه - ۰۹ دی ۱۴۰۱ / December 30, 2022

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت امور اقتصادی و دارایی در پاسخ به گزارش مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۳ روزنامه تعادل با تیتر "تورم بر قله ۴۵درصدی " توضیح داد: بر خلاف ادعای مطرح شده درباره تناقض آمار‌های اعلامی وزیر اقتصاد در نشست سخنگوی اقتصادی دولت درباره تورم، این آمار‌ها هیچگونه منافاتی با هم ندارند بلکه نادیده گرفتن برخی شاخص‌ها در تحلیل آمار‌های مرکز آمار و داده‌های بانک مرکزی از سوی آن رسانه موجب شده تا چنین تناقضی بازنمایی شود.

بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه‌ای در آذر ماه ۱۴۰۱ به عدد ۴۸.۵ درصد رسیده است؛ یعنی خانوار‌های کشور به طور میانگین ۴۸.۵ درصد بیشتر از آذر ۱۴۰۰ برای خرید یک «مجموعه کالا‌ها و خدمات یکسان» هزینه کرده اند. نرخ تورم نقطه‌ای آذر ماه ۱۴۰۱ در مقایسه با ماه قبل ۰.۴ درصد افزایش یافته است، اما آنچه این افزایش را رقم زده افزایش ۲ درصدی کالا‌های غیر خوراکی و خدمات است، اما در گروه خوراکی‌ها شاهد کاهش ۲.۴ درصدی هستیم که اکنون به ۶۵.۳ درصد رسیده است.

در شهریور ماه سال گذشته و ابتدای فعالیت دولت سیزدهم، نرخ تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۶۲.۴ درصد بود که تا اسفند ماه این نرخ به ۴۰.۸ درصد کاهش یافت.

هرچند حذف ارز ترجیحی در سال‌جاری باعث شد تا تورم نقطه‌ای مواد غذایی در خرداد ماه و تیرماه به ترتیب به ۸۲.۶ درصد و ۸۷ درصد برسد، اما از مرداد ماه روند صعودی جای خود را به نزول نرخ تورم داد به نحوی که روند کاهشی تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها در ماه‌های اخیر مستمر بود.

بر این اساس در مرداد ماه تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها به ۸۱.۲ درصد رسید و در شهریورماه با افت بیشتری به ۷۶.۱ درصد عقب‌نشینی کرد.

همچنین در مهرماه این شاخص روی عدد ۷۱.۴ درصد ایستاد، در آبان ماه امسال نیز به ۶۸.۴ درصد و در آذرماه هم با کاهش ۲.۴ درصدی به ۶۵.۳ درصد رسید.

این در حالی است در دولت قبل با وجود تخصیص ده‌ها میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی، برای ماه‌های متوالی تورم نقطه به نقطه مواد غذایی بالای ۷۰ درصد و ۸۰ درصد بود.

کاهش نرخ تورم ماهانه خانوار‌های کشور یکی دیگر از مواردی است که در آمار مرکز آمار از تورم آذر ماه به چشم می‌خورد. منظور از نرخ تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل است. نرخ تورم ماهانه آذر ۱۴۰۱ به ۱.۹ درصد رسیده که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل، ۰.۲ درصد کاهش داشته است.

تورم ماهانه برای گروه‌های عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» صفر درصد و برای گروه عمده «کالا‌های غیرخوراکی و خدمات» ۳.۳ درصد بوده است.

در کنار این موارد، اما نرخ تورم سالانه آذر ماه ۱۴۰۱ برای خانوار‌های کشور به ۴۵ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، یک درصد افزایش را نشان می‌دهد؛ منظور از نرخ تورم سالانه، درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری، نسبت به دوره مشابه قبل از آن است.

کاهش تورم ماهانه و نقطه به نقطه نشان دهنده مسیری امیدبخش برای کاهش تورم است و از این جهت است که توجه به این شاخص‌ها اهمیت پیدا می‌کند و اگر قرار است تحلیلی واقعی از تورم و روند آن ارائه شود باید این موارد نادیده گرفته نشود.

تحلیل تورم با رویکردی کاملا گزینشی و انتخاب چند قلم کالا و تغییرات قیمت آن‌ها روش درستی در سنجش شاخص‌های اقتصادی نیست؛ آنچه در اینگونه تحلیل‌ها سانسور می‌شود جزئیات تحولات تورمی کشور و البته روندی است که اقتصاد ایران را طی سال‌ها به این نقطه رساند.