نقد و تحلیل فیلم «عصر روز دهم» اثر مجتبی راعی

بین الحرمین؛ عشق عالمین

اساسا ارزش فيلم «عصر روز دهم» به همان صحنه های مستند است، منتها با این مشکل که ما شاهد یک فیلم مستند نیستیم و داریم یک فیلم داستانی را نگاه می کنیم!

کد خبر: ۱۰۷۱۸۷

چهارشنبه - ۰۸ دی ۱۳۸۹ / December 29, 2010

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ فیلم «عصر روز دهم» فیلم فضا است و در این هیچ تردیدی نیست؛ یعنی فیلمی که برای درآوردن یک فضای مهم، کارکردی را برای خود تعریف کرده که این کارکرد هر چه که باشد همین که از قصه گویی و فرم فیلم فاصله گرفته، یک عیب بزرگ محسوب می شود.

و الا با در نظر نگرفتن این امر، کیست که منکر ارزش بصری صحنه های مستند فیلم باشد؛ اساسا ارزش فيلم «عصر روز دهم» به همان صحنه های مستند است، منتها با این مشکل که ما شاهد یک فیلم مستند نیستیم و داریم یک فیلم داستانی را نگاه می کنیم!

این رویکرد باعث شده است که فیلم سایر عناصر سینمایی را هم گم کند و به دست نیاورده از دست بدهد؛ مثلا هیچ کدام از آدم های فیلم شخصیت نمی شوند و در حد تیپ و ماقبل تیپ باقی می مانند. قصه به معنای اصیل و درستش در فیلم نیست، گره ها باسمه ای هستند و گره گشایی ها بیشتر شبیه فیلم هندی تا فیلمی از این دست و با ادعاهایی از این تبار و بالاخره اینکه فیلم، بجز صحنه های تکان دهنده و اهورای مستندش از بین الحرمین، دیگر صحنه گرمی ندارد که برای مخاطب جدی فایده بصری و حسی به همراه داشته باشد.

همین رویکرد باعث شده که اتفاقا صحنه های مستند، یلن، خوب و دوست داشتنی و جذاب از کار در بیایند؛ مثل صحنه های خارجی - عموما - که در عراق تصویربرداری شده بود و به طرز جذابی حس استنادی به موقعیت امروز عراق را به مخاطب منتقل می کرد.

اما حیف که این همه، از برتری ها و محاسن سینمای مستند است و نه داستانی! ای کاش کارگردان و تهیه کننده فیلم تکلیفشان را با این موضوع روشن می کردند و مثلا می رفتند سراغ ساخت یک فیلم کاملا مستند؛ چرا كه با آن چه از «عصر روز دهم» دیدیم قطعا در آن طریق موفق تر عمل می‌کردند و یا اینکه اگر اصرار داشتن که حتما قالب فیلم داستانی باشد کاش قدری بیشتر بر روی وجه داستان و درام فیلم کار می کردند و اجازه نمی دادند فیلمی مستند با رایحه داستانی نیم بند و پریشان تحویل مخاطب شود؛ آن هم در چنین موضوعی و با چنین نشانه گذاری های مقدسی.

نکته ای که در اینجا باید به آن اشاره کرد توجهی است که در مورد فیلم هایی با موضوعاتی از جنس «عصر روز دهم» باید توسط سازندگانش به جدیت مبذول داشته شود.

دوستان باید توجه کنند که دست گذاشتن روی مفاهیمی همچون امام حسین (ع) و کربلا و عزاداری عاشورا آن هم به این وسعت که در فیلم «عصر روز دهم» شاهد هستیم، نیازمند یک سلوک هنرمندانه و یک اعتبار هنری و جدیت سینماورزانه مضاعف و جامع و مانع است.

تردیدی نیست که پوشش دادن وسیع و این چنینی از موضوع عزاداری روز عاشورا علاوه بر نیاز درام توجه فرا سینمایی سازندگان فیلم را هم در بر داشته و این امر می طلبد که فيلمي به مخاطب عرضه شود که دارای ارزش های بصری متناسبی با موضوع باشد و بتواند مفاهیم موجود در فیلم را در یک همپوشانی استاندارد به مخاطب خود منتقل کند.

کاش تقدس موضوعات و مضامین ما را به سمت اصولی و استانداردسازی در سینما ارجاع می داد و رهنمون می شد./انتهاي پيام/