يادداشت//

تدوين نقشه جامع فرهنگی؛ اولویت اول مسائل فرهنگی در دانشگاه‌ها

تدوین برنامه‌های فرهنگی براساس مطالعات دقیق و علمي ضرورتي اجتناب ناپذير است و در این راستا تهیه نقشه جامع فرهنگی برای دانشگاه با مشارکت دستگاه‌هاي مختلف فرهنگي يكي از اولويت‌هاي اصلي دانشگاه‌ها محسوب مي‌شود.

کد خبر: ۱۰۷۲۵۶

چهارشنبه - ۰۸ دی ۱۳۸۹ / December 29, 2010

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ ارتقاي فعاليت فرهنگي دانشگاهيان در گرو استقلال مديران فرهنگي و ايجاد معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه‌هاي كشور مي باشد كه بستر آن از چند سال گذشته در وزارت علوم آغاز شده است.

فرهنگ مقوله‌اي بنيادي است كه نه تنها در دين مبين اسلام، بلكه در بسياري از مكاتب ديگر نيز مورد توجه ويژه قرار دارد، شايد بتوان فرهنگ را همچون اكسيژن دانست كه بدون وجود آن، زندگي براي انسان غيرممكن مي‌شود؛ در اين شرايط عدم توجه به فرهنگ بيش از همه گريبانگير نسل‌هاي آينده كشور خواهد بود، چون فرهنگ يك‌شبه ايجاد نمي‌شود و ايجاد و تثبيت يك فرهنگ در جامعه سال‌ها زمان خواهد برد.

متاسفانه فرهنگ به عنوان مقوله‌اي اصيل و ضروري، در جمهوري اسلامي ايران عموماً مورد غفلت مسئولان بوده و با وجود تاكيدات مقام معظم رهبري بر اين مسئله حياتي، باز هم شاهد مظلوميت فرهنگ در كشور هستيم.

البته دولت دهم با تاكيد ويژه به رويكردهاي فرهنگي، فعاليت خود را آغاز كرده و اين گونه نشان داده كه لااقل در شعار، فرهنگ را به عنوان هدف استراتژيك خود برگزيده است.

حال با توجه به جايگاه ويژه دانشگاه در ميان اقشار مختلف جامعه، اين مسئله بايد با جديت بيشتري در ميان دانشگاهيان دنبال شود كه در همين زمينه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري از پنج سال پيش و همزمان با شروع به كار دولت نهم، گام‌هاي مثبتي را در اين زمينه برداشته است كه احياي معاونت فرهنگي و جداسازي آن از معاونت دانشجويي، نخستين گام بوده است.

تدوين نقشه جامع فرهنگي در دانشگاه؛ سند دانشگاه تمدن ساز؛ تمدن نوين ايراني – اسلامي

در همين مسير و طبق سخنان مديران فرهنگي وزارت علوم، سند پنج ساله معاونت فرهنگي براساس سندهاي بالادستي اعم از فرمايشات امام و رهبري پيرامون دانشگاه و فرهنگ، قانون اساسي، مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي، سند چشم‌انداز 20 ساله و با بهره‌گيري از نظرات استادان و دانشجويان كه در واقع نقشه راه معاونت فرهنگي نيز محسوب مي‌شود، با عنوان «سند دانشگاه تمدن‌ساز؛ تمدن نوين‌ ايراني ـ اسلامي» تدوين شده است.

اصلی ترین مشکل دانشگاه های کشور نداشتن سند چشم انداز فرهنگی است

با توجه به اينكه امروز جنگ نرم به یکی از ابزارهاي غرب براي نفوذ در دانشگاه ها تبدیل شده است، ضروري است كه فعالیت های فرهنگی را در اولویت کاری خود قرار دهیم، ولی متاسفانه در بسیاری دانشگاه های ما فعالیت فرهنگی در اولویت دوم و سوم است و به عبارتي معضل اصلي دانشگاه های ما نداشتن چشم انداز فرهنگی است؛ یعنی اینکه هر دانشگاهی به فراخور حال خود تصمیم می گیرد و باعث بروز اختلاف در فعالیت های فرهنگی می شود.

به نظر مي رسد این آسیب ها از آنجا نشات می گیرد که مسئولان یا متخصص کار فرهنگی نیستند و یا به واسطه جايگاهي که دارند، دغدغه کار فرهنگی را ندارند و یا اینکه فرهنگی را که می خواهند در دانشگاه پیاده سازی کنند، فرهنگ تبلیغی است؛ يعني به جای اینکه بر اصول و ارزش های اسلامی تکیه کنند به دنبال ترویج فرهنگ های بیگانه و غربی در دانشگاه هستند.

افتخار به هويت ايراني-اسلامي در تدوين سند چشم انداز فرهنگي دانشگاه ها لحاظ شود

براي تدوين يك چشم انداز فرهنگي در دانشگاه ها بايد شناخت دقيق از ابعاد مختلف جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي انجام پذيرد تا اين چشم انداز بر اساس اين شناخت انقلابي تبيين شود؛ در اين زمينه بايد مواردي همچون افتخار به هويت ايراني - اسلامي و ايجاد روحيه نشاط و اميد به آينده در تدوين اين چشم انداز فرهنگي لحاظ شود.

هر چند كه اقدام دانشگاه صنعتي اميركبير در تدوين سند چشم انداز فرهنگي در دانشگاه يك اقدام قابل پذيرش و ستودني است، ولي تدوين چشم انداز فرهنگي در دانشگاه هاي كشورمان يكي از وظايف شوراي عالي انقلاب فرهنگي است كه جزئيات آن بايد توسط مسئولان دانشگاه‌ها تدوين ‌شود.

برقراري حلقه‌هاي ارتباطي ميان دانشگاه‌ها و مؤسسات فعال در زمينه مسائل فرهنگي در تدوين چشم انداز فرهنگي ضروري است و ايجاد كارگروه‌ها و حلقه‌هاي ارتباطي ميان تشكل‌هاي دانشجويي و مؤسسات تخصصي در زمينه‌ مسائل انقلاب مانند مهدويت، دفاع مقدس و پيشرفت‌هاي علمي روزافزون در كشور‌مان، قطعاً موجبات اجرايي شدن اين چشم انداز را فراهم مي‌سازد.

همچنين در اين ميان نقش نهاد‌هاي اجرايي مانند وزارت علوم در معرفي محصولات فرهنگي جبهه انقلاب اسلامي بسيار بااهميت است؛ چرا كه به دليل علاقه و شور فراوان، در ميان جنبش‌ دانشجويي تشنگي فراواني براي دريافت و استفاده از محصولات فرهنگي انقلاب وجود دارد و اگر حلقه مفقوده در اين عرصه كه همان توزيع و ارائه اين گونه آثار است، يافت شود، شاهد شكوفايي و نشاط بيشتر در حوزه فعاليت‌هاي فرهنگي در دانشگاه‌ها خواهيم بود.

تهيه نقشه فرهنگي در دانشگاه ها؛ راهكار مقابله با تهاجم فرهنگي

مهندسی فرهنگی در حقیقت تلاش در جهت تقویت اجزای اصلی فرهنگ اسلامی و ملی كشور و پاسداشت آن در برابر نفوذ و تأثیر فرهنگ مخرب غربی و چینش مناسب و تعیین جایگاه صحیح تمامی ابعاد فرهنگی جامعه ماست كه دستیابی به نتیجه درخور این تلاش‌ها، نیازمند طرح مهندسی فرهنگی می‌باشد.

گفتمان فرهنگ نزد مقام معظم رهبری، برترین گفتمان تلقی می‌شود؛ مهندسی فرهنگی در حقیقت بیانگر تلاش رهبر معظم انقلاب و نهادهای مسئول براي ارتقای فرهنگ اسلامی-ملی در كشور، جلوگیری از ایجاد بحران‌های فرهنگی و هویتی، ممانعت از نفوذ فرهنگ غربی به ایران، تحقق آرمان‌ها و اهداف انقلاب اسلامی، رشد كیفی شاخص‌های فرهنگی در كشور و نوسازی فرهنگی كشور است.

در حقیقت دستیابی به این اهداف نیازمند مهندسی فرهنگی و مدیریت راهبردی فرهنگی است؛ در اين زمينه شورای عالی انقلاب فرهنگی به مثابه مغز متفکر و مرکز اصلی مهندسی فرهنگی باید با تعیین یک ساختار مناسب و شاخص‌های دقیق، ضمن فراهم کردن زمینه اجرای طرح مهندسی فرهنگی در تمامي عرصه ها، بخصوص دانشگاه ها، از سیر اجرای آن ارزیابی مستمری داشته باشد و با اعمال مهندسی همزمان، دستیابی به اهداف متعالی را تحقق بخشد.

تدوين نقشه جامع فرهنگي در كشور تحقق مطالبات رهبر معظم انقلاب است

با توجه به تاكيد رهبر معظم انقلاب مبني بر ضرورت تهيه نقشه جامع فرهنگي در كشور كه شامل دانشگاه، مدرسه و نظام آموزشي كسور مي شود، ضروري است كه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در راستاي تحقق مطالبات ايشان و مردم مسلمان ايران در خصوص تحقق دانشگاه اسلامي، در احياي وظيفه انسان سازي دانشگاه‌ها نظير جذب اعضاي هيئت علمي ارزش‌مدار، ايجاد معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه‌ها، تاكيد بر تحول در علوم انساني، تبديل علم به ثروت و انتصاب مديران ارزشي جديت بيشتري داشته باشد./انتهاي پيام/

فاطمه فرخي/