حداد عادل مطرح کرد؛

هویت و ملیت ایرانی با نام فردوسی عجین است

رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی در همایش بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی گفت: هرجا سخن از ایران و ایرانی، هویت و ملیت ایرانی است، نام فردوسی مطرح است.

کد خبر: ۱۰۷۴۹۳۵

شنبه - ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۲ / May 13, 2023

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، همایش بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و مراسم رونمایی از نشان قند پارسی در راستای پاسداشت زبان پارسی با حضور محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و هیأت‌های دیپلماتیک مستقر در تهران، امروز شنبه ۲۳ اردیبهشت در تالار رودکی برگزار شد.

این همایش با نقالی، آغاز شد، که نبرد رستم و اشکبوس برا حاضران خواند. البته در پایان بیت جعلی منسوب به شاهنامه؛ «چو ایران نباشد تن من مباد» را هم خواند.

علی شهریار، دانشجوی ادبیات نیز شعری را درباره زبان فارسی، خواند.

در ادامه کلیپی از مقام معظم رهبری، در دیدار او با شاعران درباره زبان فارسی پخش شد که در این ویدئو از نگرانی درباره زبان فارسی و فرسوده شده آن و گله‌اش از صدا و سیما برای استفاده نکردن از زبان معیار و صیقل یافته و استفاده از کلمات فرهنگی گفته بود.

فرشید مهدی‌پور، معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنانی با بیان اینکه گرامی‌داشت روز پاسداشت زبان فارسی، امر تشریفاتی نیست، اظهار کرد: زبان هرکسی جهان است و جهان ما به زبان فارسی گره خورده است. زبان فارسی، به جغرافیای کنونی ایران، محدود نیست و کشور‌های همسایه فارسی به زبان وفاداری دارند و علاقه‌مند هستند.

او با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری، تاکید کرد: زبان فارسی و فردوسی نقش مهمی در انسجام و وحدت و اتحاد ملی در ایران داشته و خواهد داشت.

او سپس با اشاره به ایجاد دبیرخانه پاسداشت زبان فارسی در وزارت ارشاد، گفت: این مجموعه برای سلامت زبان فارسی و حفظ زبان فارسی از آسیب‌ها، بهره‌گیری از اختیارات قانونی برای مقابله از به کاری واژگان و اصطلاحات بیگانه و تدوین ساز و کار اجرایی برای این امر ایجاد شده است که همه این کار‌ها برای پاسداشت زبان فارسی بوده است.

معاون مطبوعاتی با اشاره به برگزاری این برنامه، گفت: بنا داریم همچون گذشته، این پویایی و نگهبانی از زبان فارسی را توسعه دهیم. معتقدم زبان فارسی همان‌قدر که برای برای ما ارزشمند است برای کشور‌های دیگر و زبان‌آموزان فارسی، ارزشمند و جالب توجه است.

در ادامه مراسم، بلرام شوکلا، وابسته فرهنگی هند در ایران در سخنانی گفت: زبان پارسی و فرهنگ پارسی که زبان پارسی آن را حمل می‌کند، بخشی از موجودیت هندوستان است. هندوستان را بدون زبان فارسی و فرهنگ فارسی نمی‌توان تصور کرد و ما نیز باید پاسدار زبان فارسی باشیم تا خاور زمینیان هم خودمان را بشناسیم و هویت خودمان را زنده نگه داریم.

وی در ادامه با بیان اینکه زبان فارسی به خاطر شاعران نامدار پرارزش شده است، افزود: شیرینی زبان فارسی در دل هندیان جا گرفته است، حتی در هندوستان اگر یک لیست از لوازم خانگی به زبان فارسی نوشته شده باشد در گوش هندیان این‌طور به نظر می‌رسد که این کارِ فنی شعر است، زیرا زبانی فارسی برای ما شیرینی دارد. زبان فارسی تنها به خاطر شیرینی که در دل هندیان جا گرفته بلکه محتوای بزرگی دارد است. زبان فارسی فقط فکر حکیمی حرف نمی‌زند بلکه رأی برهمنی هم حرف می‌زند. می‌توان گفت، همه نژادیان در غنی‌ساختن این فرهنگ سهمی دارند.

بلرام شکلا با اشاره با شاعران هندی که به فارسی شعر می‌گویند: زبان فارسی، همه شمولیت دارد و همه را در آغوش می‌گیرد و پرارزش است. زبان فارسی، ارزش‌های انسانی دارد و برایمان مهم است که زبان ارزش‌های فراجغرافیا و فرادین و فراتاریخ است که خیلی مهم است، مثلاً عشق و ظلم‌ستیزی.

وی در ادامه برگردان خود را از مقدمه شاهنامه به زبان سانسکریت خواند؛ و در پایان گفت: فارسی را پاس می‌داریم چرا که «قدر زر زرشناسد، قدر گوهر، گوهری». سپس کلیپی درباره وضعیت زبان فارسی در روسیه و لهستان پخش شد.

در ادامه مراسم گروه صدا پیشگان افغانستان، سرودی درباره زبان فارسی اجرا کردند؛ البته ابتدا شعر نجیب بارور، شاعر افغانستان را درباره زبان فارسی دکلمه کردند.

هر جا سخن از هویت و ملیت ایرانی است نام فردوسی مطرح است

غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی هم در این مراسم با خواندن شعری درباره زبان فارسی، روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی را یکی از مزیت‌های اردیبهشت خواند و اظهار امیدواری کرد، تلاش‌های وزارت ارشاد و فرهنگستان و سایر نهاد‌ها به بارور شدن زبان فارسی کمک کند.

وی در ادامه افزود: هرجا سخن از ایران و ایرانی، هویت و ملیت ایرانی است، نام فردوسی مطرح است و پای او در میان است و سفره فردوسی گسترده شده است. هرجا سخن از زبان فارسی، فردوسی بزرگ پاسدار زبان فارسی است.

حداد عادل گفت: برای ایرانیان مایه افتخاری است که کتابی دارند با بیش از هزار سال سابقه و ۶۰ هزار بیت که امروز بعد از گذشت هزار سال، همه آن را می‌خوانند و می‌فهمند. شاید چنین چیزی در میان سایر ملل یا اصلاً نظیر نداشته باشد یا کم‌نظیر باشد که مردم بتوانند رابط خود را با کتاب، در طول هزار سال به یک سان حفظ کنند.

این حیرت‌انگیز است که قشر‌های گوناگون مردم از عامه مدرسه نرفته تا استادان دانشگاه، همه با فردوسی و شاهنامه او سرکار دارند. در روستا‌ها فروان بوده و هستند که شاهنامه را از حفظ دارند در شهر‌ها نیز نقالان شاهنامه را برای مردم می‌خوانند و مردم آن را می‌فهمیدند. حتی در روستا‌ها تعزیه سیاوش برگزار شده و مردم برای آن می‌گریستند، در زورخانه‌ها و ورزش پهلوانی نام فردوسی و شعر حماسی‌اش حضور دارد و اندیشمندان در کتاب‌های حکمت همه از فردوسی یاد می‌کنند.

او سپس شاهنامه را به ظرف بلورینی تشبیه کرد هم ظرف آن و مظروفش براس ما اهمیت دارد.

حداد عادل افزود: تاریخ کهن ایران و تاریخ اسطوره‌ای که مکتوب نشده است مایه اصلی شاهنامه است و فردوسی مسلمان شیعه از زبان خود آن را نقل کرده که سرشار از ظرایف قرآنی و معنوی و اسلامی. است. به‌گونه‌ای که ایرانیان که به اسلام دلبستگی داشتند و دارند، احساس نکردند تضاد و تقابل‌ی بین ملیتی که او می‌گویند و دین اسلامی که مردم به آن پایبند هستند، وجود دارد. او در این کتاب دوگانگی و دوقطبی ایجاد نکرده، اما هویت ایرانی را نشان داده و نشان داده است، ایران تاریخی و پیشینه و ریشه‌ای دارد و مظروف را در زبان پارسی ریخته است.

حداد عادل گفت: تاریخ و زبان فارسی وامدار فردوسی است و شاهنامه گنجینه‌ای از واژگان برای گویشوران و شاعران، این کتاب سرشار از خردمندی و عقل ورزی است که با زبانی لطیف، استوار و دلنشین در همه جا راه دارد. به همین جهت شورای عالی انقلاب فرهنگی، روز پاسداشت زبان فارسی به بزرگداشت فردوسی نام نهاد. هر وقت بخواهیم از زبان فارسی و پاسداری آن سخن بگوییم باید از فردوسی سخن بگوییم و بالعکس. در جهان امروز ما و همه ملت‌ها هویت ملی احتیاج دارند تا در توفان جهانی شدن و جهانی‌سازی خود را حفظ کنند. ما هم اسلام و فرهنگ اسلامی و زبان فارسی به عنوان هویت خود را گرامی می‌داریم. با بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی سعی می‌کنیم، حافظ ارزش‌های معنوی خود باشیم و با سایر ملل تعامل و همکاری داشته باشیم تا در همه جا ایران را زبان فارسی و فردوسی بشناسند.

در ادامه با حضور محمدمهدی اسماعیلی، وزیر ارشاد، مهدی‌پور معاون مطبوعاتی و غلامعلی حداد عادل از نشان قند پارسی رونمایی شد و از کسانی که در زمینه ترویج زبان فارسی، فعالیت می‌کنند، تجلیل شده و نشان قند پارسی به آن‌ها اهدا شد.

پاسداشت زبان فارسی اولویت وزارت ارشاد است

محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در سخنانی گفت: پاسداشت زبان و خط فارسی از اولویت‌های وزارت ارشاد، قرار گرفته است، زیرا زبان فارسی به عنوان نماد هویتی ایران بزرگ نایت پ این زبان از مؤلفه‌های وحدت آفرین در کشورمان بوده است.

وی با اشاره به سیر تاریخی زبان فارسی و ورود اسلام به ایران، افزود: ایرانیان با همه وجود به خدمت اسلام عزیز درآمد و آن را توسعه دادند. بسیاری از بزرگان و ادبای زبان عربی ایرانی، هستند و در حوزه مختلف علمی و دینی از فقه و کلام و اصول نوشته و فارسی‌زبانان با قوت کار کردند. آن‌ها در کنار اهتمام به گسترش اسلام، از فرهنگ تاریخی خود غافل نشدند و ترکیب زیبا و ماندگار از هویت ایرانی و هویت اسلامی را جمع کردند. امروز هویت اسلامی و ایرانی، به گونه‌ای در هم تنیده شده که نمی‌شود و نمی‌توان از هم جدا کرد.

وزیر ارشاد با اشاره به رودکی، فردوسی، حکیم نظامی، سعدی، حافظ و مولانا، گفت‌: آن‌ها گنجینه بزرگ از آموزه‌های ایرانی و اسلامی به زبان فارسی برای ما به یادگار گذاشتند. زبان فارسی به واسطه قدرت بالایی که در انتقال معانی لطیف دارد، فضائل اخلاقی را به جامعه آموزش می‌دهد. زمانی که درباره شاهنامه یا «بوستان» و «گلستان» صحبت می‌کنیم، از فضائل اخلاقی‌ای، چون قناعت، بزرگداشت والدین بزرگان ادب حرف می‌زنیم. با در گنجینه حافظ و در اشعار عرفانی از مفاهیم بلند انسانی صحبت می‌کنیم. این‌ها گنجینه‌های بزرگی است که فارسی‌گویان برای جامعه بشری به یادگار گذاشتند؛ و فقط به زبان فارسی تعلق نداشته و همه دوستداران اخلاق و فضیلت تشنه این معرفت گرانقدر هستند.

اسماعیلی افزود: ما ایرانیان با گویش‌ها و لهجه‌های مختلف صحبت می‌کنیم، اما به زبان فارسی می‌بالیم و به آن افتخار می‌کنیم و آن را از مهم‌ترین نماد هویتی خود محسوب می‌کنیم؛ ترک و عرب و بلوچ و کرد همه ایرانی هستیم و با افتخار از زبان فارسی یاد می‌کنیم. این زبان محصور در جغرافیای سیاسی ایران نیست بلکه حوزه فرهنگی گسترده‌ای را بهم متصل کرده از تاجیکستان و افغانستان تا هند و ترکیه.

او سپس درباره کرسی‌های زبان فارسی در کشور‌های مختلف صحبت کرد که با استقبال فارسی آوزان مواجه است و با علاقه این زبان را یاد می‌گیرند و این موضوع موجب رونق زبان فارسی شده و گفت:، اما در داخل با وجود اقدامات خوبی که انجام می‌شود، نگرانی‌هایی داریم و این را نه از زیان خودم بلکه از قول رهبر انقلاب گوییم. در فناوری‌ها و مراوداتی که با کشور‌های مختلف صورت می‌گیرد، باید مراقب باشیم زبان فارسی آسیب نبیند، زیرا وظیفه تاریخی حفظ این زنیان است. اگر در مواجهه تمدنی مراقب زبان فارسی نباشیم، این زبان دچار مشکل می‌شود. اگر همه بخش‌ها دست به دست هم دهند، معادل فارسی واژه‌های همگانی می‌شود، زمانی همه می‌گفتند اس‌ام‌اس الان پیامک جایگزین و همگانی شدت است.

اسماعیلی گفت: اگر کلمات زیبا که با قدرت خلق زبان فارسی، ساخته شود، مردم استفاده می‌کنند و در حداقل سراغ کلمه غیرفارسی نمی‌روند. من به دوستان معاونت فرهنگی و دبیرخانه پاسداشت زبان فارسی سپرده‌ام از زبان فارسی و خط فارسی مراقبت کنند تا دچار مشکل نشود.

وی سپس از مراودات با نهاد‌های مختلف از وزارت راه و شهرسازی و صدا و سیما تا شهرداری‌ها گفت؛ این که در اقلام تولیدی و مبلمان شهری از زبان فارسی استفاده شود و تبلیغات بازرگانی دقت شود تا این گنج بزرگی که فردوسی و سعدی و حافظ و مولانا به یادگار گذاشتند دچار مشکل نشود و ما حاملان خوبی برای میراث گرانقدر خود باشیم و آیندگان به خاطر کاهلی و تنبلی در حفظ زبان فارسی ما ملامت نکنند.

وزیر ارشاد افزود: ما به زبان‌ها و گویش‌های مختلف احترام می‌گذاریم، اما زبان فارسی زبان ملی و ملیت ماست و همه باید در ترویج و صیانت از زبان ملی با همه قوت و توان به میدان بیاییم.