نقد و تحلیل فیلم سینمایی «خاله سوسکه»

خاله سوسکه و سینمای بلبله گوش ما!

این فیلم‌ها را برای چه کسی می سازند؟ این سوالی است که در مورد کلیت سینمای ایران مطرح می شود، اما در مورد برخی از فیلم‌ها که البته بشدت اندکند و داعیه فیلمسازی درباره کودک را دارند جدی‌تر مطرح می‌شود.

کد خبر: ۱۰۷۵۲۲

جمعه - ۱۰ دی ۱۳۸۹ / December 31, 2010

محمد رضا محقق - سینمای کودک در ایران به عنوان مقوله ای عدمی که وجود خارجی چندانی ندارد و البته به جایش یک جشنواره پر سر و صدای فیلم کودک دارد(!) از همین جنس است.

مشکل قدری عجیب و غریب است. مدت هاست که سینمای کودک مرده و به رحمت خدا رفته و شاید سالی یکی دو بار – شاید البته- فیلمی از گذشته یا نو در این حیطه آن هم به صورت محدود و نیمه جان در سینمایی متروک اکران می شود و اگر بچه ها را از مدرسه تعطیل نکنند و با مینی بوس نبرند سینما، فیلم با یکی دو تماشاگر اکران می شود و بعد هم بسرعت از اکران پایین می آید و اصلا انگار نه انگار که چنین فیلمی وجود خارجی داشته و...قس علیهذا.

آن وقت در چنین فضایی جشنواره بین المللی فیلم کودک برگزار می شود! کار بیخود و عبثی که بطلان آن از کفر ابلیس هم روشن تر است.

آن وقت در چنین موقعیتی گاه گداری یک فیلم ساخته می شود که به شکل و شمایلش می آید فیلم کودک باشد، اما آنچه در آن خبری نیست و هویت و باطني، همان کودک است و کودکانگی.

نمونه دیگر این دسته فیلم ها که اکران شده فیلم «خواب های دنباله دار» است؛ اثر خانم پوران درخشنده که اصلا معلوم نیست ربط نسبتش با کودک و دنیای کودکی چیست؟ همین که در قسمت هایي از فیلم تعدادی کودک به بهانه هایی دیده می شوند؟ همین؟ معنای سینمای کودک این بوده و ما نمی دانستیم؟

سینمای کودک سینمای روح کودکانگی و خلقیات و دوران و خواسته ها و دغدغه ها و زیبایی های کودکی و در اصل مسئله های کودکان است، نه این چیزها که بر روی پرده می بینیم و بیشتر مسئله و مشکلات بزرگترهاست تا کودکان.

سینمای کودک می خواهید؟ «نان و شعر» و «قصه های مجید» به عنوان برترین نمونه نه فقط در سینمای کودک، بلکه در سینمای ملی و میهنی به معنای درست و جامع و مانع کلمه.

فیلم «خاله سوسکه» یک فیلم بی جذابیت بدریتم و بی ارزش بصری است که در بدترین شکل حاد ممکن، یک قصه و حکایت باستانی را دستمایه بدترین میزانسن ممکن در این حیطه کرده و معجون در هم جوش و غیر قابل تحملی را ساخته که تنها فایده اش سر بردن حوصله همه است؛ از کودک گرفته تا بزرگ و از عامی تا خاص.

فیلمی که هیچ چیز برایش مسئله نیست، جز ساخته شدن به هر قیمتی؛ نه رنگ فیلم برایش مهم است نه میزانسن ها، نه فیلمنامه، نه بازی، نه جذابیت بصری، نه ریتم و نه زیبایی شناسی تصویر.

طرف فکر کرده همین که اسم فیلم «خاله سوسکه» باشد و یک خانم بزرگسال را گریم کند و به عنوان سوسک، دو تا شاخک بالای سرش بگذارد و دو سه تا موجود زشت کریه المنظر بلبله گوش هم به بدترین شکل و فضا و بیان ممکن در فیلم به کار برد، همه چیز حل است و فیلمش می شود فیلم کودک!

اما از حق نباید گذشت که فیلم «خاله سوسکه» آینه تمام نمای سینمای امروز ایران است؛ سینمای امروز ایران چقدر به این خاله سوسکه می‌آید و به آن موجود کریه المنظر بلبله گوش که برای خاله سوسکه شاهدی بود مثل روباه و دمش!

مبارک است انشاءالله!

/انتهاي پيام/