بررسی ابعاد صدور حکم اعدام برای قاتل «هشام الهاشمی»

صدور حکمی مشخص برای قاتل هشام الهاشمی -شخصیت پیچیده‌ای که مواضع متناقضی در طول دوران زندگی خود داشته است- به طور کل از این منظر مهم است که گامی به سوی بازگشت اعتماد مردم به نظام سیاسی موجود محسوب می‌شود.

کد خبر: ۱۰۷۵۲۹۰

دوشنبه - ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۲ / May 15, 2023

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، روز یکشنبه شورای عالی قضایی حکم اعدام را برای قاتل هشام الهاشمی صادر کرد. الهاشمی یکی از مشهور‌ترین کارشناسان عراقی در زمینه مسائل امنیتی -خصوصا مسائل مربوط به تروریسم- بود که در سال ۲۰۲۰ در مقابل درب منزل خود ترور شد. البته شایان ذکر است که بنابر بیانیه این شورای عالی، حکم صادره قابل تجدید نظرخواهی می‌باشد.

در این گزارش به بازخوانی ابعاد مختلف و حواشی مربوط به این ترور و حکم صادر شده خواهیم پرداخت.

اتهام به کتائب حزب الله

به طور کل یکی از طرف‌های متهم در داستان ترور هشام الهاشمی همیشه کتائب حزب الله بوده است؛ علت آن هم اختلاف مواضع شدید هشام الهاشمی با این گروه و بقیه گروه‌های نزدیک به محور مقاومت بود. اما باید این نکته را ذکر کرد که این اتهامات همیشه در سطح حرف و حدیث‌های رسانه‌ای باقی ماند و هیچ وقت اتهام زنندگان نتوانستند سندی محکمه پسند علیه کتائب حزب الله ارائه دهند.

در نهایت هم پس از تحقیقات قضایی بسیار که از زمان دولت الکاظمی شروع شده بود، ثابت شد که قاتل هشام الهاشمی شخصی به نام "احمد الکنانی" بوده و وی به عنوان یک افسر در وزارت کشور مشغول به خدمت بوده است و به دلیل اختلافات فکری و عقیدتی دست به این اقدام افراط گرایانه زد و ارتباط سازمانی نیز با کتائب حزب الله نداشته است.

هشام الهاشمی کیست؟

به طور کل هشام الهاشمی زندگی نامه و تاریخی پر فراز و نشیب و به نوعی پارادوکسیکال داشته است. وی در خانواده‌ای شیعی متولد شد، اما در دهه ۹۰ میلادی و همزمان با اتخاذ سیاست‌هایی تحت عنوان "الحملة الایمانیة" در زمان نظام حزب بعث -که شامل اتخاذ سیاست‌هایی اسلامگرایانه در سطوح مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و... میشد- گرایش به اهل سنت پیدا کرد.

پس از آن الهاشمی دارای ارتباطات گسترده و عضویتی قوی با گروه‌های تروریست سلفی شد و پس از اشغال عراق به دست آمریکا و متحدانش، وی با این گروه‌ها همکاری داشت. اما پس از داستان اشغال عراق توسط آمریکایی‌ها دستگیر و به زندان "بوکا" در استان بصره منتقل شد و حوالی ۳ سال زندان بود، اما پس از آن از زندان آزاد شد.

به احتمال زیاد -علی رغم عدم وجود دلیل مشخص و مستندی درباره دلایل آزادی وی- رهایی او از زندان را می‌توان در چارچوب معامله‌ای میان او و دولت وقت عراق و آمریکایی‌ها در ازای کمک برای افشای اطلاعات مربوط به تروریست‌های سلفی و رهبران آن‌ها تفسیر کرد.

از این جا به بعد الهاشمی با اندیشکده‌های غربی و اندیشکده‌های دولتی عراقی نیز وارد همکاری شد. در سال ۲۰۱۴ و همزمان با جنگ عراق با تروریست‌های داعشی، الهاشمی با "الحشد الشعبی" و نیز شخص "شهید ابو مهدی المهندس" وارد همکاری‌هایی در زمینه مشاوره‌های اطلاعاتی و امنیتی درباره جریان شناسی گروه‌های تروریستی و افکار و عقایدشان شد. تا جایی که مثلا "قیس الخزعلی" رهبر "عصائب اهل حق" درباره جلسات خود با وی می‌گوید که او را "انسانی مؤدب و شنونده‌ای خوب و پژوهشگری تلاشگر یافته بود".

اما در سال ۲۰۱۹ و همزمان با شروع اعتراضات موسوم به "تشرین"، الهاشمی به سوی معترضان تمایل یافت و حملات بسیار شدیدی به گروه‌های نزدیک به محور مقاومت -خصوصا از نظر میزان تعهد پذیری این گروه‌ها به کشور عراق و دولت این کشور- انجام داد و بالاخره در سال ۲۰۲۰ به طرز مشکوکی به قتل رسید.

پیامد‌های صدور این حکم

درخصوص پیامد‌های صدور این حکم باید گفت که این موضوع از نظر اقناع افکار عمومی اثر گذار است؛ هرچند این اثر گذاری به طور نسبی است، اما در نهایت این پیام را به افکار عمومی می‌رساند که "هیچ کس فراتر از قانون نیست" و این موضوع هم برای بهتر شدن وجهه شورای عالی قضایی و هم برای بهتر شدن وجهه دولت فعلی مؤثر است.

این موضوع از این جهت اهمیت می‌یابد که مدتی پیش شایعه شده بود قاتل هشام الهاشمی از بازداشتگاه به خارج از عراق گریخته است؛ موضوعی که بعدا با تکذیب نهاد‌های دولتی رو به رو شده و بعدا مشخص شد که هنوز وی در بازداشتگاه است و حالا هم حکم اعدام او قاطعانه صادر شد.