دبیرکل اتحادیه ناشران مسلمان:

کوتاهی ۲۰ ساله در راهبرد‌های رهبری در نهضت ترجمه داریم

دبیرکل اتحادیه ناشران مسلمان گفت: نهضت ترجمه معکوس دو دهه پیش از سوی رهبر انقلاب به عنوان یک راهبرد فکری و فرهنگی برای جامعه فرهنگیان، محققان و دانشمندان عنوان شد، اما در این موضوع بسیار کوتاهی و بی‌توجهی کردیم.

کد خبر: ۱۰۷۵۵۲۴

سه‌شنبه - ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۲ / May 16, 2023

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، نشست «ترجمه معکوس، هست‌ها و نیست‌ها، باید‌ها و نبایدها» با حضور سیدمحمد حسینی معاون پارلمانی رئیس جمهور، حجت‌الاسلام سعیدرضا عاملی دبیر سابق شورای عالی انقلاب فرهنگی و علی زارعی نجف‌دری دبیر کل اتحادیه ناشران مسلمان در سی و چهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار شد.

حسینی معرفی نخبگان ایرانی را در سطح دنیا مهم دانست و گفت: امروزه در سراسر دنیا با اسلام هراسی، شیعه ستیزی و ایران ستیزی روبه‌رو هستیم و متأسفانه کشور‌های دنیا نسبت به ایران نگاهی خشن دارند. خوشبختانه سخنان حافظ، سعدی و مولوی در دانشگاه‌های سراسر دنیا به زبان‌های مختلف در حال تدریس و آموزش است.

وی در ادامه افزود: در گذشته‌های دور فرمانروایان و والیان هر شهر هیأتی از دانشمندان و فرهیختگان را به کشور‌های مختلف جهت تألیم، آموزش و فراگیری علم به آن کشور می‌فرستادند و دانش آنان را به سرزمین‌های خود می‌آوردند.

* نفوذ فرهنگی آمریکایی‌ها در ایران

حسینی ترجمه آثار و کتب را در قرن ۴ و ۵ مؤثر در رشد علم دانست و گفت: در عصر قاجار شاهد ترجمه آثار از زبان‌های خارجی به فارسی بودیم و اوج آن در زمان ناصرالدین شاه بود، علوم جدید مثل فیزیک، ادبیات غرب و سبک نگارش کتاب در آن زمان ترجمه شد و به نوعی باعث دلبستگی، شیفتگی و خود باختگی اندیشمندان ایرانی در آن زمان به خارجیان شد. در عصر پهلوی بعد از ۲۸ مرداد یکی از اقدامات آمریکایی‌ها در ایران تأسیس انتشارات به زبان خودشان بود که باعث سیطره فرهنگی آنان بر ایران به صورت محسوس شد.

وی انجام نهضت ترجمه معکوس را مهم اذعان کرد و افزود: ما برای ترجمه باید از مترجمان کشور‌های دیگر برای ترجمه آثار خود استفاده کنیم چرا که آنان با لطافت و سادگی متن را قابل فهم ترجمه می‌کنند. از زبان‌هایی که امروزه می‌توانیم ترجمه کنیم می‌توان به هندی، اسپانیولی، فرانسه، اندونزی، پرتقالی و ژاپنی کنار زبان‌های عربی و انگلیسی است.

* قاسم سلیمانی، سردار دل‌ها در همه دنیا

حسینی سردار قاسم سلیمانی را محبوب در کشور‌های دنیا عنوان کرد و گفت: ادبیات دفاع مقدس در خارج از کشور بسیار مورد اقبال است و سردار قاسم سلیمانی از جمله شخصیت‌هایی است که در کشور‌های دنیا به او افتخار و کتاب‌هایی درباره وی تولید و ترجمه کرده‌اند.

وی به امکان تولید فیلم و تئاتر از محتوای کتاب‌ها اشاره کرد و افزود: در ترجمه معکوس، مخاطب شناسی مهم است و ما باید قبل از ترجمه کتاب یا آثاری دقت کنیم که این کتاب چه سوال و ابهامی را از مخاطب بر طرف می‌کند، ما بدون نظرسنجی نمی‌توانیم کتابی را منتشر کنیم.

حجت‌الاسلام سعیدرضا عاملی در ادامه نشست گفت: ما باید بتوانیم زبان فارسی را به زبان‌های دیگر اقلیم جهان معرفی کنیم. اروپای مرکزی، محور اصلی تعالی و رشد جهان را تفکر اروپایی می‌داند و برای آن هم ساز و کار‌های متناسبی از نظام‌های فکری تا نظام‌های تجدد، آموزش و پرورش، حکمرانی و کالایی شدن زندگی در نظر گرفته است.

وی انقلاب اسلامی را مظهر ایجاد مسیر گفتمان جهانی عنوان کرد و افزود: تحولاتی که در افغانستان، مالزی و بیداری اسلامی که در یمن و سایر کشور‌های حلقه تحول بیداری اسلامی شکل گرفته است، برگرفته از انقلاب اسلامی است. در سال ۲۰۱۲ نزدیک به ۲۴ هزار مقاله و رساله دکتری در دانشگاه‌های اروپا و آمریکا درباره اسلام نوشته شده است، که به عنوان‌های مختلفی نظیر حقیقت اسلام، اسلام هراسی، دلسوزی کردن برای جهان اسلام و... کار شده است.

زارعی در بخش دیگر نشست، ترجمه معکوس را از بیانات دو دهه پیش مقام معظم رهبری برشمرد و گفت: طرح این موضوع از سوی رهبر معظم انقلاب یک راهبرد فکری و فرهنگی برای جامعه فرهنگیان، محققان و دانشمندان است و منظور ترجمه زبان فارسی به دیگر زبان‌ها است. در نهضت ترجمه قرار بود، زبان ایرانی مبدأ و زبان خارجی مقصد باشد، اما در ادامه این اتفاق رقم نخور و برعکس آن انجام شد. ما در بحث ترجمه بسیار کوتاهی و بی‌توجهی کردیم.