ادبیات دیگران؛

اولین‌برنده بلغاری بوکر بین‌المللی معرفی شد

جایزه بین‌المللی بوکر ۲۰۲۳ سه‌شنبه شب برنده خود را معرفی کرد و برای نخستین بار کتابی که از زبان بلغاری به انگلیسی ترجمه شده بود برنده این جایزه شد.

کد خبر: ۱۰۷۷۰۹۳

چهارشنبه - ۰۳ خرداد ۱۴۰۲ / May 24, 2023

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، به نقل از گاردین، «پناهگاه زمانی» اثر گئورگی گوسپودینوف به ترجمه آنجلا رودل که درباره کلینکی نوستالژیک برای تجلیل از گذشته است سه‌شنبه شب ۲ خرداد از سوی هیات داوران به عنوان رمانی عالی درباره اروپا، عنوان برنده بوکر بین‌المللی امسال را از آن خود کرد.

این کتاب که اولین کتاب بلغاری است که به فهرست بوکر بین‌المللی راه یافته بود، از سوی لیلا سلیمانی که امسال ریاست هیات داوران را برعهده داشت به عنوان رمانی درخشان و مملو از کنایه و مالیخولیا توصیف شد. وی افزود: این اثر بسیار عمیق است و به یک سوال معاصر و یک سوال فلسفی توجه دارد: اینکه وقتی خاطرات ما ناپدید می‌شوند چه اتفاقی برای ما می‌افتد؟

جایزه بین‌المللی بوکر که برندگان قبلی آن، چون هان کانگ و اولگا توکارچوک بوده‌اند، معتبرترین جایزه بریتانیا برای ادبیات داستانی ترجمه شده، است.

«پناهگاه زمانی» چهارمین رمان این نویسنده بلغاری که به زبان انگلیسی ترجمه شده، در قالب نیمه مقاله-نیمه رمان، مصنوعات فرهنگی را به هم وصل می‌کند. شخصیت اصلی گوستین به نوعی مسافر زمان است که کلینیکی را باز کرده تا به افراد مبتلا به آلزایمر کمک کند. در این پناهگاه هر طبقه یک دهه را با جزییات دقیق بازتولید می‌کند؛ از مبلمان و سیگار و نوشیندنی‌های مربوط به آن زمان تا روزنامه‌هایی که اخبار هر روز را پوشش می‌دهد. به تدریج افراد سالم هم برای فرار از وحشت زندگی مدرن به این کلینیک پناه می‌برند.

گوسپودینوف شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس بلغاری است. این کتاب وقتی اولین بار در بلغارستان منتشر شد، در صدر جدول فروش قرار گرفت و جایزه اروپایی «استراگا» را از آن خود کرد. رودل مترجم کتاب هم موسیقیدان و مترجم ادبی است که در بلغارستان زندگی و کار می‌کند.

پاتریک مک گینس در نقد خود در گاردین گوسپودینوف را «نویسنده‌ای بسیار گرم و همچنین بامهارت» خوانده بود و از ترجمه رودل به عنوان کاری «با مهارت و ظرافت» یاد کرده بود.

امسال ۴ رمان و ۲ رمان کوتاه در این فهرست جای داشتند. دیگر فینالیست‌ها عبارت بودند از: «نهنگ» نوشته چئون میونگ-کوان، ترجمه چی یونگ کیم؛ اولین رمان این نویسنده از کره جنوبی که سال ۲۰۰۴ منتشر شده، بی‌نظم و اغلب وحشتناک با صحنه‌هایی، چون آتش‌سوزی در شلوغی تئاتر، مملو از داستان‌های قدیمی، گروتسک‌های فیزیکی و خشونت کارتونی، درباره زن جوان جاه طلبی است که رویای ساختن یک سینما را در سر می‌پروراند.

«سنگینی» نخستین رمان گائوزِد نویسنده و روزنامه‌نگاری از ساحل عاج درباره مهاجران غیرقانونی است که از ساحل عاج به فرانسه می‌روند. این کتاب درباره برده‌داری، سرمایه‌داری مدرن، ۱۱ سپتامبر و تاریخ آفریقا است.

«تخته سنگ» دومین رمان نویسنده کاتالانی اوا بالتاسار، تا حد زیادی جدی و بدون تمرکز بر طنز نوشته شده و درباره زوجی است که می‌خواهند فرزند دار شوند.

دیگر رمان این فهرست «تازه متولد شده» نوشته گوادالوپ نتل، رمان‌نویس فرانسوی-مکزیکی بود که آن هم بر ابهامات مادری متمرکز شده است. اینجا، اما لورای مکزیکی نه تنها نگاهی غیرمادرانه دارد، بلکه ضد مادر است.

ماریس کُنده ۸۶ ساله که در گوادالوپ به دنیا آمده و به زبان فرانسوی می‌نویسد، مسن‌ترین نویسنده‌ای بود که در فهرست نهایی این جایزه جای گرفت. شاید «انجیل به روایت دنیای جدید» آخرین رمان او باشد. محور اصلی داستان که در مارتینیک اتفاق می‌افتد، پاسکال یتیم و داستان یادآور زندگی عیسی است.

از میان ۶ کتاب انتخاب شده برای اولین بار کتاب‌هایی از زبان‌های کاتالان و بلغاری به فهرست نهایی بوکر بین‌المللی راه یافته بودند.

این جایزه ۵۰ هزار پوندی به طور مساوی بین نویسنده و مترجم تقسیم می‌شود. این جایزه هرسال به رمان یا مجموعه داستان‌های کوتاهی اهدا می‌شود که به انگلیسی ترجمه و در بریتانیا یا ایرلند منتشر شده باشد.