بررسی ابعاد مختلف مهاجرت در نخستین رویداد «کانکت تاک»

نخستین رویداد گفتگو محور کانکت تاک با موضوع «تجارب مهاجرت و بازگشت متخصصان و کارآفرینان ایرانی و اثرگذاری در اکوسیستم نوآوری و فناوری کشور» با حضور رئیس مرکز تعاملات بین‌المللی علم و فناوری برگزار شد.

کد خبر: ۱۰۸۸۰۲۹

يکشنبه - ۰۱ مرداد ۱۴۰۲ / July 23, 2023

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان، مرکز تعاملات بین المللی علم و فناوری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، از اواخر سال ۱۳۹۳ برنامه‌هایی را تحت عنوان «همکاری با متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور» به منظور انتقال دانش، تجربه، تخصص و ایده‌های فناورانه متخصصان ایرانی به داخل اجرا کرد.

رویداد «کانکت تاک» با هدف بهره برداری از تجارب متخصصانی که در اکوسیستم فناوری‌های روز دنیا فعالیت داشته اند در سالن کوشک باغ هنر تهران با حضور بنیان گذاران، مدیران و جمعی از سخنرانان برگزار شد.

در ابتدای مراسم، سید علی حسینی، معاون مرکز تعاملات بین المللی علم و فناوری و بنیانگذار پلتفرم کانکت تاک، ضمن ابراز خرسندی از برگزاری این رویداد اعلام کرد: زمانی که این ایده از سوی ما به سازمان‌ها و ارگان‌ها به عنوان یک نهاد دولتی ارائه داده شد، اکثریت ما را از اجرای این برنامه دلسرد کردند و در همان نقطه بود که با هدف تغییر نگرش این سازمان‌ها فعالیت خود را آغاز کردیم.

وی ادامه داد: بسیاری از هموطنان ما در زمینه‌های مختلف علمی و تخصصی در کشور‌های مختلف فعالیت می‌کنند و از طرفی همه ما نسبت به کشور عزیزمان ایران، تعهد ویژه‌ای داریم و دوست داریم هر آنچه در توانمان است را برای وطنمان به کار گیریم. همچنین لازمه این امر فراهم کردن بستری در داخل کشور است که این متخصصان، محققان و پژوهشگران خارج از کشور مورد حمایت قرار گیرند و در داخل کشور امکاناتی در اختیارشان قراربگیرد که آنان علاقه‌مند شوند و بتوانند به کشور خدمت کنند.

او تصریح کرد: مهاجرت به خودی خود نه یک امر مثبت است و نه یک امر منفی، بلکه یک امر کاملا شخصی است؛ ولی، چالش از آنجایی شروع می‌شود که فرد پس از مهاجرت، ارتباطش را با کشور خود قطع می‌کند.

بنیانگذار پلتفرم کانکت اظهار کرد: مرکز تعاملات بین المللی علم و فناوری، شاخه بین الملل معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری است و سه ماموریت اصلی برای این مرکز تعریف شده است. یکی از ماموریت‌های آن کمک به شرکت‌های ایرانی دانش بنیان داخل کشور در حوزه توسعه صادرات محصولات دانش بنیان است. پس از بررسی‌های لازم متوجه شدیم حدود پنج هزار شرکت دانش بنیان وجود دارد که تعدادی از این شرکت‌ها توانمندی صادراتی دارند. دومین ماموریت کاری ما در حوزه بین الملل تبادلات علمی و فناوری با سازمان‌های دولتی در کشور‌های مختلف است و ماموریت سوم این مرکز، توسعه سرمایه انسانی است.

وی خاطر نشان کرد: در اواخر سال ۹۳ ما یک پلتفرم به نام کانکت را راه اندازی کردیم. هدف ما اجرای یک برنامه منسجم، برای ایجاد پل ارتباطی بین متخصصان، محققان و کارآفرینان ایرانی که خارج از کشور هستند با موسسات داخلی مثل دانشگاه‌های برتر کشور، شرکت‌های دانش بنیان و …است.

حسینی افزود: در سال ۱۳۹۴ پرسشنامه‌هایی در بین ایرانیان خارج از کشور، با محتوای “انگیزه‌های همکاری با کشور” طرح شد و تعدادی از بهترین متخصصان ایرانی در آن نیز مشارکت داشتند. در پایان متوجه شدیم درصد بالایی از ایرانیان خارج از کشور که از بهترین دانشگاه‌ها فارغ التحصیل شده اند و یا در شرکت‌های دانش بنیان خارج از کشور کار می‌کنند، علاقه‌مند هستند که در حوزه توسعه تکنولوژی و انتقال دانش به کشورشان کمک کنند ولیکن موانعی را نیز سد راه خود می‌بینند.

او در خصوص موانع ایرانیان خارج از کشور نسبت به مقوله همکاری و فعالیت در ایران، گفت: دلایلی اعم از دغدغه مالی و سربازی، فرایند زمان بر تایید مدارک و جذب در دانشگاه ها، عدم آشنایی با وضعیت علمی و فناوری کشور در حوزه تخصصی و … سبب این مشکل شده است.

بنیانگذار پلتفرم کانکت، تاکید کرد: وظیفه اصلی ما به عنوان مرکز معاونت علمی فناوری این است که زیر ساخت‌های لازم را جهت حمایت از این افراد، فراهم کنیم.

در ادامه، دکتر علی زواشکیانی، مدیرعامل شرکت پمکو و دانش آموخته دکتری مدیریت دارایی از دانشگاه تورنتو به عنوان اولین سخنران رویداد سخنان خود را آغاز کرد.

این مدیر جوان منتخب مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۱۳ که پس از اتمام تحصیلات خود به کشور بازگشته با تأسیس شرکت پمکو در پی اصلاح شیوه‌های نگهداری از زیرساخت‌های کشور است و به‌عنوان حلقۀ واسط صنعت ایران با خبرگان بین‌المللی عرصۀ مدیریت دارایی‌های فیزیکی عمل می‌کند.

زواشکیانی در خصوص انقلاب صنعتی چهارم و تاثیرات این پدیده بیان کرد: سال ۲۰۱۴ مفهوم انقلاب صنعتی چهارم را مجمع جهانی اقتصاد معرفی کرد و به مرور زمان مفهومی جهانی شد. پدیده انقلاب صنعتی چهارم، مجموعه‌ای از تکنولوژی‌ها است که می‌توانند تحولات بسیار گسترده‌ای را در زمینه دانش و فناوری ایجاد کنند. اگر ما یک روز را در این انقلاب از دست بدهیم، گویی سالیان زیادی به خواب رفته ایم.

وی ضمن تاکید بر وضعیت مطلوب‌تر ما در انقلاب چهارم نسبت به سه انقلاب قبل، بیان کرد: ایران در ۲۰۰ سال گذشته چنین تاثیرگذاری را که امروزه در حوزه فناوری دارد، نداشته است.

او اعلام کرد:در سال ۲۰۱۰، کشور‌های ایران و عربستان و ترکیه از لحاظ اقتصاد برابر بودند؛ اما امروزه اقتصاد عربستان ۶۰ درصد از ما بزرگ‌تر است و ترکیه نیز دو برابر ما است. این امر نشان دهنده این است که در ایران نگرانی نخبه‌ها بی علت نیست.

وی به نقل از یکی از اساتید دانشگاه هاروارد مطرح کرد: ایران جزو پنج کشور در دنیا است که جوانان آن به عنوان یک ملت، امکان دسترسی به تکنولوژی‌های متنوع بسیار زیادی را دارند.

زواشکیانی ادامه داد: با نگاهی به تاریخ گذشته ایران متوجه می‌شویم کشور ما پس از هر ویرانی، خود را باز آفرینی کرده و این نوعی دلگرمی برای جوانان ایران است.

مدیرعامل شرکت پمکو در پایان سخنرانی خود تاکید کرد: هر ایرانی در هر کجای دنیا، برای ایران ارزش است و این ارزش به معنای ایفای نقش مثبت در هر جایی است که حضور داریم.

سید مهدی خلیق رضوی، دانش آموخته دانشگاه کمبریج و مدیرعامل و بنیانگذار شتابدهنده همتک  متولد ۱۳۶۸ و دانش آموخته علوم کامپیوتر از دانشگاه تهران است.

وی در سال پایانی تحصیل خود در دانشگاه تهران به هوش مصنوعی علاقمند می‌شود و پروژه لیسانس خود را در این زمینه به پایان می‌رساند. بعدا تصمیم می‌گیرد رشته هوش مصنوعی که شاخه‌ای از علوم شناختی است را در دانشگاه کمبریج انگلستان تا مقطع دکتری ادامه دهد.

بعد از اینکه دوره دکتری وی در کمبریج انگلستان تمام می‌شود، به عنوان محقق فوق دکتری به دانشگاه MIT امریکا می‌رود. خلیق رضوی اکنون بعد از سال‌ها تحصیل و تحقیق در انگلستان و امریکا، به ایران بازگشته است.

خلیق رضوی در سخنرانی خود در خصوص آینده بدون مرز تصریح کرد: بهتر است با یک لنز جدید به مهاجرت بنگریم. در آینده نه چندان دور مرز‌های فیزیکی بسیار باریک می‌شوند و نکته حائز اهمیت تاثیرگذاری فعالیت فرد بر روی مردم دنیا و نسل آینده است.

ویرا عاملی، دانشجوی دکتری دانشگاه آکسفورد و فعال در حوزه سیاستگذاری سلامت هم که با موضوع استفاده از تکنولوژی در نظام سلامت و سلامت روان در رویداد سخنرانی می‌کرد درباره تجربه‌های شخصی اش از مهاجرت گفت: تا پایان دوره دبیرستان در ایران بودم و پس از اخذ دیپلم ریاضی برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی به دانشگاه براون به آمریکا رفتم و در سال دوم دانشگاه که زمان انتخاب رشته بود، رشته بیوشیمی را انتخاب کردم. پس از پایان دوره کارشناسی، به دلیل علاقه به مسائل پزشکی و سلامت اجتماعی، به دانشگاه علوم پزشکی و بهداشت بوستون رفتم و دو مدرک کارشناسی ارشد در رشته علوم پزشکی و رشته اپیدمیولوژی و زیست آماری گرفتم. پس از آن برای ادامه تحصیل در دوره دکتری در رشته «Social Intervention and Policy Evaluation»، عازم دانشگاه آکسفورد در انگستان شدم.

در دوران تحصیل در آمریکا در پروژه‌ای با موضوع چالش‌های خانه‌های بهداشت در کنیا با وزارت بهداشت این کشور مشارکت داشتم. همچنین تحقیقاتی را در کشور‌های مالاوی و غنا انجام دادم.

پس از عزیمت به انگلستان در آستانه آغاز تدوین رساله دکتری با همکاری سازمان جهانی بهداشت در آفریقای جنوبی بودم، اما در نهایت متوجه شدم که موضوع رساله من که پایبندی بیماران مبتلا به «HIV» به درمان بود، در ایران نیز قابل انجام است و میتوانم در حل مسأله‌ای از کشور خودم مؤثر باشم.

در دوره دکتری، تمرکز من بر نقش فناوری بر سلامت و به طور خاص چگونگی استفاده از تلفن‌های همراه هوشمند برای مراقبت از افرادی که در ایران با ویروس «HIV» زندگی می‌کنند، است. بدین ترتیب، کار بر موضوع رساله دکتری خود که پروژه‌ای مشترک با همکاری دانشگاه آکسفورد، مرکز تحقیقات ایدز ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده علوم پزشکی هاروارد و دانشکده علوم پزشکی دانشگاه بوستون بود را آغاز کردم.

این دانشجوی دکتری دانشگاه آکسفورد در خصوص نحوه آشنایی خود با “کانکت” ادامه داد:در اوایل دوره دکتری از فراخوان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری برای ارائه ایده‌های نوآورانه در مقر سازمان ملل نیویورک مطلع شدم. با مشارکت در این فراخوان، دیداری در سازمان ملل متحد با دکتر ستاری داشتم و بدین صورت زمینه آشنایی من با پلتفرم کانکت فراهم شد. در حال حاضر نیز با پایان دوره دکتری، با کمک تسهیلات ارائه شده از طریق این پلتفرم، زمینه ادامه همکاری من در ایران فراهم شد و اکنون در آستانه شروع دوره پسادکتری در دانشگاه صنعتی شریف هستم.

دکتر محمدرضا لرنژاد، دانش آموخته دکتری بیولوژی مولکولی از Heinrich Heine University Düsseldorf و مدیرعامل شرکت دانش بنیان پیشگامان پژوهش آناهیتا هم با اشاره به این که سال‌ها در اروپا تحصیل و کار می‌کرده و در اتریش هم شرکتی داشته است، اظهار داشت: «در همان سال‌ها در رفت و آمد خود به ایران با مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان و موسسه بیوشیمی و بیوفیزیک دانشگاه تهران به عنوان استاد مشاور و راهنما همکاری می‌کردم. در یکی از سفرهایم به ایران، مطلع شدم یک نمایشگاه نانو در حال برگزاری است و، چون بازدید از نمایشگاه برایم جالب بود به آنجا رفتم. بازدید از این نمایشگاه نقطه آشنایی من با پارک فناوری پردیس بود.»

دکتر لرنژاد در آنجا با افرادی دیدار کرد که او را با پارک آشنا و به آن دعوت کردند. دعوت را پذیرفت و با بازدید از پارک فناوری پردیس و گفتگو با افرادی که در آن فعالیت می‌کردند جذب محیط شد و تصمیم گرفت برای زندگی با همسرش که همکارش هم بود به ایران بازگردد و شغلی تازه را در کشور مادری خود آغاز کند.

لرنژاد خاطرنشان کرد: موضوع بازگشت به کشور همیشه در ذهن من بوده؛ البته که طی این ۳۰ سال ارتباط خود را با ایران قطع نکرده بودم و با دانشگاه‌های مختلف مانند دانشگاه تهران ارتباط داشتم. اما همیشه هدف من این بوده که بتوانم بخشی از زحمات خانواده‌ام را جبران کنم و از سوی دیگر خدمتی به مملکتم کنم.

وی بیان کرد: شرکت پیشگامان پژوهش آناهیتا در سال ۱۳۹۴ در شهرستان پردیس ثبت شد، ولی فعالیت اصلی آن از سال ۱۳۹۸ در پارک فناوری پردیس آغاز شد.

وی ادامه داد: هم زمان با شیوع ویروس کرونا به فکر تولید اقلام یکبار مصرف آزمایشگاهی افتادیم و پس از سه سال برای اولین بار در ایران، میکروتیوب پلاستیکی برای تست PCR را تولید کردیم.

در پایان رویداد، علی حسینی، معاون مرکز تعاملات بین الملل ضمن تشکر و قدردانی از تمامی حضار، گفت:در اولین رویداد گفتگو محور کانکت تاک با دعوت از نسل‌های مختلفی که در خارج از کشور تحصیل و فعالیت داشته اند سعی کردیم تمام جنبه‌های مهاجرت را در سنین مختلف بررسی نماییم.