رد پای تل‌آویو در فتنه خونین «عین الحلوه» لبنان

اردوگاه فلسطینی «عین الحلوه» لبنان، برای سومین روز متوالی شاهد درگیری‌های ناگهانی و خونینی است که حتی نخست‌وزیر پیشبرد امور لبنان، زمانبندی آن را مشکوک می‌داند.

کد خبر: ۱۰۸۹۵۵۳

دوشنبه - ۰۹ مرداد ۱۴۰۲ / July 31, 2023

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، درگیری‌های خشونت‌آمیز و مسلحانه در اردوگاه آوارگان فلسطینی «عین الحلوه» در شهر «صیدا» واقع در جنوب لبنان که از شنبه شب پیش آغاز شده، همچنان ادامه دارد و با وجود همه تلاش‌های ارتش و نیرو‌های امنیتی لبنان، آتش این درگیری همچنان شعله‌ور است.

* درگیری‌ها در عین‌الحلوه چگونه آغاز شد؟

ترور نافرجام «محمود خلیل» ملقب به «ابو قتاده» یکی از فرماندهان گرو‌ه موسوم به «عصبه الانصار» فلسطین در این اردوگاه در شنبه شب پیش، بهانه آغاز این درگیری‌ها شد. این فرمانده امنیتی مجروح شد، اما یک پناهجوی فلسطینی به نام «عبد فرهود» از اعضای گروه موسوم به «الشباب المسلم» کشته و شش نفر دیگر از جمله دو کودک زخمی شدند.

در روز یکشنبه (۳۰ جولای)، پس از تیراندازی به سوی خودروی فرمانده امنیت ملی فلسطین در شهر «صیدا»، درگیری‌های مسلحانه تشدید شد و مناطق «الصفصاف» و «البرکسات» در اردوگاه عین الحلوه، شاهد بیشترین تنش امنیتی بود. معاون فرمانده امنیت ملی در عین الحلوه نیز اعلام کرد: در پی تیراندازی به سوی خودروی حامل سرتیپ «ابواشرف العرموشی» فرمانده امنیت ملی فلسطین از جنبش فتح، وی جانش را از دست داد.

امروز (دوشنبه، ۳۱ جولای)، همچنان درگیری‌های مشکوک در این اردوگاه واقع در جنوب لبنان با شلیک گلوله و راکت و آر. پی. جی ادامه دارد و منابع رسانه‌ای از حضور عناصر مسلح گروه افراطی «جند الشام» در این درگیری‌ها خبر می‌دهند. درگیری‌هایی که تا دیروز در دو منطقه عین الحلوه ادامه داشت، اکنون به چندین محور گسترش یافته است.

خبرنگار شبکه المیادین، گزارش داد: ارتش لبنان بزرگراه مجاور اردوگاه عین الحلوه را مسدود کرده است. همچنین قرار است هیأت اقدام مشترک و احزاب لبنانی نشستی برای بررسی نحوه توقف درگیری‌ها در این اردوگاه برگزار کنند و تماس‌های سیاسی برای مهار درگیری‌ها همچنان ادامه دارد.

«محمد حشیشو» دبیرکل حزب دموکراتیک لبنان درباره این وضعیت گفت: آن‌چه در اردوگاه عین‌الحلوه روی می‌دهد، بسیار تاسف‌بار است، بویژه در زمانی که مقاومت در کرانه باختری در حال تشدید و افزایش است.

«ماهر حمود» رئیس اتحادیه جهانی علمای مقاومت نیز می‌گوید: آن‌چه در اردوگاه عین‌الحلوه روی داد، بسیار ناگهانی و غافلگیر کننده بود.. این طور که معلوم است، گروهی از فتح نمی‌خواهد آتش‌بس کند و به دنبال گرفتن انتقام خون العرموشی است.

در حالی که تشدید درگیری‌ها در عین‌الحلوه، موجب ویرانی ده‌ها منزل مسکونی شده، یک منبع آگاه در جنبش فتح به المیادین گفت: تنها راهکار توقف درگیری در عین‌الحلوه، تسلیم قاتل العرموشی است.

در چنین فضایی، جنبش فتح ده‌ها تن از نیرو‌های خود را از اردوگاه‌های مجاور به اردوگاه عین الحلوه آورده است.

بر اساس این گزارش، حجم ویرانی‌های به بار آمده از این درگیری، موجب شده تا بیشتر ساکنان اردوگاه الحلوه و ساکنان مناطق اطراف این اردوگاه، منازلشان را ترک کنند و بار دیگر آوارگی را تجربه کنند. این در حالی است که این درگیری‌ها تاکنون هشت نفر جانشان را از دست داده‌اند و ۳۵ نفر زخمی شده‌اند که حال دو نفر از آن‌ها وخیم گزارش می‌شود.

«عبدالرحمن البزری» نماینده پارلمان لبنان می‌گوید: عناصر درگیری در اردوگاه بسیار پیچیده است.. نیرو‌های ارتش و پارلمان لبنان به دنبال ایجاد یک راه حل فوری برای درگیری‌های عین‌الحلوه هستند.

گروه‌های اسلامی در عین‌الحلوه نیز خواستار تشکیل یک کمیته تحقیق برای شناسایی عاملان اصلی این درگیری و تحویل آن‌ها به مقامات رسمی شدند و اعلام کردند: ما بر ضرورت حفظ امنیت عین‌الحلوه و اطراف آن تاکید داریم و خسارت وارد کردن به برادرانمان در صیدا را محکوم و رد می‌کنیم.

* درگیری‌های خونین در عین‌الحلوه به نفع کیست؟

روزنامه فرامنطقه‌ای «رأی الیوم» امروز با انتشار یادداشتی در این خصوص، درگیری‌های خونین در عین‌الحلوه را مشکوک دانست و بعید ندانست که رژیم صهیونیستی در این فتنه نقش داشته باشد، زیرا در سایه افزایش قدرت بازدارندگی حزب‌الله لبنان و تضعیف ارتش اشغالگر به دلیل اختلافات و درگیری‌های داخلی، ایجاد هرگونه تنش و درگیری در داخل لبنان به ویژه در مرز‌های جنوبی این کشور به نفع تل‌آویو خواهد بود.

در این یادداشت آمده است: «فتنه در اردوگاه عین‌الحلوه در مجاورت شهر صیدا در جنوب لبنان، به صورت ناگهانی آغاز شد. این اردوگاه از زمان تخریب اردوگاه یرموک و آواره شدن ساکنان آن در جنوب دمشق توسط گروه‌های افراطی که آن را به تصرف خود درآوردند، به بزرگترین مرکز تجمع آوارگان فلسطینی تبدیل شده است».

نویسنده در ادامه تاکید می‌کند که این موضوع، این سوال را به وجود می‌آورد که آیا اکنون نوبت عین‌الحلوه است که مانند دیگر مراکز تجمع آوارگان فلسطینی از هم بپاشد و ساکنان آن به مهاجرت به سایر کشور‌ها سوق داده شوند؟ امری که در خدمت پروژه منتفی کردن حق بازگشت فلسطینی‌ها و رژیم صهیونیستی است.

درگیری‌های مکرر و ساختگی در داخل این اردوگاه طی سال‌های گذشته، علاوه بر محدودیت‌هایی که برای فلسطینی‌ها در بازار کار لبنان ایجاد شده، مانع از برخورداری آوارگان فلسطینی از یک زندگی عادی شده است. آن‌ها در تعمیر خانه‌های ویران شده‌شان موفق نمی‌شوند و خدمات آنروا کاهش یافته و این امور موجب شده تا فلسطینی‌ها به فکر مهاجرت مجدد بیافتند و به همین دلیل شمار آوارگان فلسطینی طی سال‌های گذشته، به صورت مستمر کاهش یافته است.

به باور نویسنده، درگیری‌های کنونی در عین‌الحلوه، بسیار خطرناک است، زیرا ساختگی بودن آن کاملا مشهود است. این درگیری‌ها بدون هیچ مقدمه‌ای از شنبه‌شب پیش به بهانه سوء قصد به جان به یکی از فرماندهان گروه «عصبة الانصار» آغاز شد. سپس اعلام شد که وی از ناحیه پا زخمی شده است و فردی معروف به «الصومالی» از اعضای جنبش فتح متهم شد که اقدام به تیراندازی و زخمی کردن این فرمانده کرده است.

روز بعد، ساکنان این اردوگاه پس از خبر ترور سرتیپ اشرف العرموشی و سه تن از همراهانش از خواب بیدار شدند. درگیری‌های مسلحانه به خارج از این اردوگاه نیز کشیده شد و خمپاره‌ای به سوی یک پایگاه نظامی ارتش لبنان در مجاورت عین‌الحلوه شلیک شد و طی آن، یک نظامی لبنانی زخمی شد.

این اقدام موجب شد تا ارتش لبنان، تمامی جاده‌های منتهی به اردوگاه عین الحلوه را مسدود کند و مقررات منع آمد و شد برقرار کند. ساکنان این اردوگاه از روز گذشته به دلیل گسترش دامنه درگیری‌ها در وضعیت نامناسبی قرار دارند و شماری از آن‌ها، منازلشان را ترک کرده‌اند و آنروا نیز فعالیت خود رادر این اردوگاه به تعلیق درآورده است.

* زمانبندی مشکوک فتنه عین‌الحلوه

نویسنده در ادامه این سوال را طرح کرد: چرا این درگیری‌ها در این زمان آغاز شد؟ چرا این درگیری‌ها در شرایط کنونی لبنان و قضیه فلسطین و تشدید تنش در جبهه جنوبی با اسرائیل در سایه آماده‌باش ارتش اشغالگر و تهدید‌های فرماندهان آن به بازگرداندن لبنان به عصر حجر، آغاز شد؟

کانال ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی، گزارش داد که روز گذشته، فرماندهان ارتش اشغالگر به مقامات سیاسی در نشست ارزیابی امنیتی ابلاغ کردند که احتمال جنگ‌افروزی جدید در شمال فلسطین اشغالی از سال ۲۰۰۶ تاکنون، در بالاترین حد امکان قرار گرفته است و تخمین زده می‌شود که نصرالله برای تحریک ارتش و سطوح سیاسی اسرائیل، با استفاده از اختلافات داخلی در میان اشغالگران، تهاجمی‌تر عمل کند.

در ادامه این یادداشت آمده است: این موضوع شک طرف‌های فلسطینی و لبنانی را برانگیخته است. زیرا این درگیری در نخستین ساعات به قطع جاده جنوبی بیروت به سمت مرز جنوبی با فلسطین اشغالی و قطع خط مقاومت تا این مرز منجر شد. علاوه بر این، هرگونه سردرگمی نظامی در جنوب لبنان به نفع اسرائیل تمام خواهد شد که نیرو‌های خود را در مرز لبنان بسیج کرده است.

در چنین فضایی بود که «نجیب میقاتی» نخست‌وزیر دولت پیشبرد امور لبنان، همزمانی درگیری گروه‌های فلسطینی در اردوگاه عین الحلوه با شرایط منطقه‌ای و بین‌المللی موجود را مشکوک دانست و خواستار مداخله ارتش در این موضوع شد.

وی گفت: این درگیری‌ها، اردوگاه عین الحلوه را به عنوان محلی خارج از کنترل حکومت لبنان نشان می‌دهد؛ اما این موضوع به هیچ‌وجه پذیرفتنی نیست و رهبران فلسطینی باید جهت احترام به حاکمیت لبنان، قوانین ذی‌ربط و اصول مهمان‌نوازی، تصمیمی قاطع بگیرند.

* تلاش برای تکرار سناریوی اردوگاه نهرالبارد برای عین‌الحلوه

در ادامه یادداشت رأی الیوم آمده است: به نظر می‌رسد که برخی خمپاره‌ها عامدانه به سوی ارتش لبنان شلیک شده تا آن را نیز وارد معرکه کند. درست شبیه سناریوی دخالت دادن ارتش در اردوگاه «نهرالبارد» واقع در شمال لبنان در سال ۲۰۰۷. امری که تبعات امنیتی، نظامی و انسانی زیادی به همراه داشت. بویژه که ارتش لبنان از فرماندهی خود دستور گرفته، هرگونه تعدی از سوی طرف‌های درگیر در عین‌الحلوه، را بی‌پاسخ نگذارد.

* نقش رئیس سازمان اطلاعات تشکیلات خودگردان در فتنه عین‌الحلوه

درگیری‌های عین‌الحلوه، در سایه آغاز گفتگو‌ها میان جنبش‌های فتح، حماس و سایر گروه‌های فلسطینی در قاهره با هدف پایان دادن به شکاف داخلی در فلسطین و نیز پس از سفر بی سابقه «ماجد فرج» رئیس سازمان اطلاعات تشکیلات خودگردان به بیروت آغاز شده است.

روزنامه لبنانی «الاخبار» نیز با انتشار یادداشتی با تیتر «آیا زمان برداشت محصول سفر ماجد فرج به بیروت است؟»، این سوال را طرح کرد که آیا تحولات کنونی اردوگاه عین‌الحلوه، حاصل سفر هفته پیش رئیس دستگاه اطلاعات تشکیلات خودگردان فلسطین به بیروت است؟

الاخبار نوشت: «آنچه که فقط یک ارزیابی محتاطانه بود، به سرعت به یک واقعیت تبدیل شد. دست‌هایی در پشت پرده انفجار امنیتی ناگهانی در اردوگاه عین الحلوه، خارج از چارچوب برنامه‌ریزی طرف‌های لبنان و فلسطین و در سایه نفوذ دشمن قرار دارد. سوال اصلی این است: آیا آنچه اردوگاه عین الحلوه شاهد آن است، ترجان سفر هفته پیش ماجد فرج به بیروت است؟».

در ادامه این گزارش آمده است: «این مقام مسئول امنیتی فلسطین، بیش از یک ماه پیش، خواستار سفر به لبنان بود و چند هدف از این سفر داشت که سازماندهی اوضاع در درون رهبری نظامی و سیاسی تیم تشکیلات خودگردان در لبنان، بررسی اوضاع امنیتی اردوگاه‌ها در جنوب لبنان، بررسی وضعیت سفارت فلسطین و رسیدگی به شکایات علیه سفیر "اشرف دابور" از جمله آن بود. شکایاتی که فراتر از طرف فلسطینی به دست مقامات رسمی لبنان و حتی "باسل الحسن" رئیس کمیته گفتگو رسیده بود.

بر اساس این گزارش، فرج می‌خواست که جنبش فتح در «محدود کردن» فعالیت گروه‌های مقاومت فلسطینی ایفای نقش کند گروه‌هایی که اکنون دیگر می‌توانند شهرک‌های دشمن را با راکت هدف قرار دهند.

به نوشته الاخبار، این مقام امنیتی تشکیلات خودگردان فلسطین و رام‌الله با هماهنگی آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها در این سفر به دنبال معامله با بیروت بود. به این ترتیب که سلاح‌های «بدون ضابطه» در اردوگاه‌های فلسطینی را ضبط کند و همه افراد تحت تعقیب را به دولت تحویل دهد و در مقابل بیروت نیز فعالیت‌های سیاسی و نظامی حماس و جهاد اسلامی را محدود کند.

این در حالی است که فرج تحریکات خود را علیه رهبری حماس، به ویژه «صالح العاروری» معاون دفتر سیاسی این جنبش و مسؤول کنونی حماس در کرانه باختری افزایش داده است. فردی که رژیم صهیونیستی و تشکیلات خودگردان، هر دو، وی را مسئول تامین مالی و تسلیحاتی گروه‌های مقاومت در کرانه باختری می‌دانند.

این مقام امنیتی رام‌الله، همچنین تلاش داشت با رهبری جهاد اسلامی برای کنترل اوضاع در شمال و مرکز کرانه باختری معامله کند و درخواست ملاقات با زیاد النخاله، دبیرکل این جنبش را طرح کرده بود. اما النخاله ملاقات با وی را رد و به یک تماس تلفنی با او بسنده کرد و با اقتدار خواستار آزادی کلیه اعضای جهاد اسلامی از زندان‌های تشکیلات خودگردان و توقف تعقیب امنیتی نیرو‌های امنیتی در شهر‌ها و اردوگاه‌های کرانه باختری شد.

به تحلیل الاخبار، فرج از سفر به بیروت، چیزی جز چشم اندازی خونین برای رسیدن به اهدافش درو نکرد. وی از یک سو طرح اتحاد جناح‌های جنبش فتح حتی با توسل به زور و از سوی دیگر بهترین راه برای کنترل نیرو‌های اسلام‌گرا در اردوگاه عین الحلوه را طرح کرد. رئیس دستگاه اطلاعاتی تشکیلات خودگردان فلسطین با علم به این‌که هرگونه درگیری میان فتح و گروه‌های اسلام‌گرا به طرد نیرو‌های جنبش فتح منجر خواهد شد، بر این موضوع اصرار ورزید و بیش از هرچیزی به دنبال ایجاد فتنه کنونی بود. زیرا می‌دانست که نمی‌تواند دو جنبش حماس و جهاد اسلامی را که هر دو هرگونه درگیری در اردوگاه‌های لبنان یا داخل اراضی اشغالی را رد می‌کنند، به چنین فتنه‌ای بکشاند.

در چنین فضایی فرج تنها به فکر افزایش سطح تنش با نیرو‌های اسلامی بود، زیرا بر این باور بود که این امر به تنش بین پایگاه‌های فتح از یک سو و پایگاه‌های حماس و جهاد در کرانه باختری منجر خواهد شد و ارتباط میان آن‌ها را قطع خواهد کرد. بویژه اینکه اطلاعاتی که اسرائیل در اختیار او قرار بوده موید آن بود که بخش بزرگی از جوانان فلسطینی درگیر در عملیات مقاومت در داخل کرانه باختری از جوانان فتح و پایگاه‌های آن هستند.

الاخبار در عین حال می‌نویسد که اتفاقات سه روز اخیر در عین‌الحلوه وترور العرموشی مستلزم بررسی و تحقیق دقیق است. زیرا بررسی اتفاقات تا به این لحظه نشان می‌دهد که کشته شدن این فرمانده جنبش فتح، بیشتر شبیه اعدام بوده نه ترور کورکورانه.

در ادامه این یادداشت آمده است: «نمی‌توان به راحتی نیرو‌های اسلام‌گرای حاضر در عین‌الحلوه را مسئول درگیری‌های کنونی دانست بویژه که درگیری میان فتح و گروه‌های «جندالشام» و «الشباب المسلم» چیز جدیدی نیست. حتی عصبه الانصار که متهم به تامین تسلیحات برای گروه‌های مسلح اسلام‌گرا است، هرگونه ارتباط با این درگیری‌ها را رد می‌کند».