پاسخ برخي از مراجع عظام تقليد به اين پرسش:

هفتم صفر روز شادي يا حزن؟

این همزمانی دو مناسبت و وجود آن در ماه صفر که ماه حزن و اندوه خاندان نبوت می باشد باعث يک نوع سردرگمي ميان محبان اهل بيت شده است لذا به بررسي اين موضوع از منابع معتبر و نيز نظر بزرگان و علماي معاصر مي پردازيم.

کد خبر: ۱۰۸۹۷۷

چهارشنبه - ۲۲ دی ۱۳۸۹ / January 12, 2011

گروه معارف«خبرگزاري دانشجو»؛ هفتم ماه صفر به روایتی سالروز شهادت امام حسن مجتبی ( علیه السلام ) و به روايتي ديگر میلاد امام موسي کاظم ( علیه السلام ) مي باشد این همزمانی دو مناسبت و وجود آن در ماه صفر که ماه حزن و اندوه خاندان نبوت می باشد باعث يک نوع سردرگمي ميان محبان اهل بيت شده است لذا به بررسي اين موضوع از منابع معتبر و نيز نظر بزرگان و علماي معاصر مي پردازيم:

منابعي که هفتم صفر را روز شهادت امام حسن مجتبي عليه السلام مي دانند:
مرحوم شيخ كفعمی (م قرن 9) در كتاب «مصباح بلدالامين»، هفتم صفر را زمان شهادت امام حسن مجتبی(ع) اعلام كرده است.

مرحوم مجلسي هم روايتي را مبني بر شهادت در اين روز ذکر مي کند: بحارالانوار،ج 44، ص 134 ، البته مرحوم مجلسي اين روايت را به نقل از دروس شهيد و مصباح کفعمي ذکر مي کند.(مطلبي که ذکر آن خالي از لطف نيست اين است که در تاريخ شهادت امام مجتبي پنج قول وجود دارد: آخرصفر، هفتم صفر، بيست و هشت صفر، پنج ربيع الاول و بدون تاريخ؛ که براي مطالعه بيشتر مي توانيد به کتاب زندگاني امام حسن مجتبي، تاليف رسولي محلاتي مراجعه فرماييد)

منابعي که 28 صفر را روز شهادت امام حسن مجتبي عليه السلام مي دانند:

1-شيخ مفيد در الارشاد، ص 356

2- مرحوم شيخ كلينی در «كافی»

3- شيخ تبريزی در «اعلام‌الوری»
و...

منابعي که هفتم صفر را روز ميلاد امام موسي کاظم عليه السلام مي دانند:

علامه شوشتری صاحب «قاموس‌الرجال» گفته است كه «لم يعين احد شهره»؛ يعنی هيچ‌كس ماه‌ تولد امام كاظم(ع) را تعيين نكرده است، چه برسد به روز تولد! و در منابع تاريخی فقط سال‌ تولد ذكر شده است؛ ولی شيخ تبريزی در كتاب «إعلام‌الوری» و «تاج‌الوليد» و هم‌چنين مرحوم «ابن شهرآشوب» در كتاب «مناقب آل ابی‌طالب » و نيز علامه مجلسي در بحار الانوار، علامه مجلسي، ج 48 ص 1،روز تولد امام كاظم(ع) را 7 صفر اعلام كرده‌اند و هيچ نقل ديگری در اين زمينه نيست، اما قبل از قرن 5 و 6 هجری؛ يعنی مرحوم «شيخ كلينی» در «كافی» يا مرحوم «شيخ مفيد» در«الارشاد» هيچ روز و ماهی را برای تولد امام كاظم(ع) اعلام نكرده‌اند، لذا كلام علامه شوشتری به بعد از قرن 6 مربوط می‌شود، بالاخره تعيين تولد امام كاظم(ع) مربوط به متأخرين است.

نکته قابل توجه:

ظاهرا قبل از تشكيل دولت صفوی، ساير شيعيان و عمدتا شيعيان عراق، 7 صفر را شهادت امام حسن مجتبی(ع) اعلام می‌كردند اما در زمان صفويه چون تشيع مذهب رسمی شده بود، با مشورت علما برای اينكه اعلام عزا و تعطيل رسمی كنند، لذا وفات پيامبر(ص)، شهادت امام حسن(ع) و امام رضا(ع) را در يك روز در آخر ماه صفر جمع كردند تا هم عزاداری شكوه‌مند‌تری برگزار شود و هم از تعدد تعطيلی جلوگيری شود و اين‌ باعث شد كه ساير شيعيان به خصوص شيعيان عراق مخالفت خود را با اين تقويم اعلام كنند.

اما مرحوم آيت‌الله‌العظمی شيخ عبدالكريم حائری يزدی كه درس خوانده نجف و كربلا بود، بعد از هجرت از نجف به سوی ايران، اين روش را از علمای نجف و كربلا به ايران و قم انتقال داد و از آن وقت به بعد، علما در اين روز برای امام حسن(ع) عزاداری می‌كنند.

به هر حال به نظر مي رسد که همگام با بزرگان و مراجع عاليقدر ما هم هفتم صفر را روز شهادت امام حسن مجتبي عليه السلام و روز حزن و ماتم قرار دهيم.

در پايان در تاييد روز شهادت نظر بعضي از مراجع معاصر را هم قرار مي دهيم:

استفتاء از بزرگان و مراجع معاصر:

سوال: مشاهده میشود در ایام محرم و صفر بعضی جشنها به مناسبتهای مختلف از صدا و سیما پخش میشود مثل هفتم صفر بعنوان میلاد امام هفتم، اما بر پايه برخي روايات هفتم صفر روز شهادت امام مجتبي نيز هست نظر حضرتعالی چیست؟

پاسخ:

نظرآیت الله میرزا جواد تبریزی ( رضوان الله تعالی علیه )

ماههای محرم و صفر ماههای حزن بر سیدالشهدا و خاندان اهل بیت ( علیهم السلام ) میباشد و باید به مراسم عزاداری و روضه خوانی بگذرد . والله العالم

متن جوابیه آیت الله بهجت (رضوان الله تعالی علیه)

بسمه تعالی

مناسب است در جمع بین دو قول ( مشهور ) در روز هفتم صفر به شهادت سبط اکبر امام مجتبی (علیه الاف التحیطة والثناء ) و تولد امام موسی کاظم علیه السلام ترتیب مجالس برای هر دو امام بزرگوار به اینکه مصائب امام دوم (علیه السلام) و مناقب امام هفتم (علیه السلام) را متذکر و یاداور باشند و همین احتیاط حاصل میشود . والسلام
اول صفر 1430 ه ق

متن جوابیه آیت الله وحید خراسانی (دامت برکاته)

بسم الله الرحیمن الرحیم

به آنچه فقیه محقق ، مؤسس حوزه علمیه (قدس سره) فرموده اند باید عمل شود .
29 محرم الحرام 1430 / مهر معظم له

(طبق اخبار موثق حوزه علمیه نجف هفتم ماه صفر را به مناسبت شهادت امام حسن مجتبی (علیه السلام)] تعطیل می نماید و مراسم سوگواری برگزار میکنند از شاگردان مرحوم شیخ عبدالکریم حائری مؤسس حوزه علمیه و ایت الله بروجردی نیز نقل میشود نظر این دو بزرگوار در خصوص سالروز شهادت امام حسن مجتبی روز هفتم ماه صفر بوده است و با تعطیلی دروس این روز را به عزاداری میپرداختند)

متن جوابیه آیت الله مکارم شیرازی (دامت برکاته)

البته مشهور است طبق انچه مرحوم کلینی (رحمة الله علیه) در کافی اورده است که شهادت ان حضرت در اخر ماه صفر است ولی با توجه به روایت دیگری که مربوط به هفتم ماه صفر است سزاوار است نسبت به ان روز نیز احترام رعایت شود .
همیشه موفق باشید 2/11/1388

متن جوابیه آیت الله شبیری زنجانی (دامت برکاته)

بسمه تعالی

عزاداری روز هفتم ماه صفر به عنوان سوگواری سبط (علیه السلام) و تعطیل بازار که سنت شیعیان بوده از شعائر دینی است که باید محفوظ بماند و با ذکر مناقب امام هفتم (علیه السلام) منافات ندارد .
اول صفر 1430

متن جوابیه آیت الله سید صادق شیرازی (دامت برکاته)

بسم الله الرحمن الرحیم

اظهر آنست که شهادت سبط اکبر حضرت امام حسن مجتبی(صلوات الله علیه) در هفتم ماه صفر بوده و اقامه انواع شعائر حسینیه (علیه السلام)در این روز از قربات الی الله متعال و مصداق ظاهر (یحزنون لحزننا) و موجب خشنودی مولایمان حضرت بقیه الله (عج الله تعالی فرجه الشریف) میباشد .
28 صفر /1430

متن جوابیه آیت الله فاضل لنکرانی (رضوان الله تعالی علیه)

بسمه تعالی و له الحمد

در این که باید یکروز اختصاص به حضرت امام مجتبی (علیه السلام) داشته باشد تردیدی نیست و با توجه به اینکه 28 صفر روز رحلت خاتم الانبیا (صلی الله و علیه واله وسلم ) هم هست و بدین لحاظ شهادت سبط اکبر علیه السلام تحت الشعاع قرار میگیرد لذا خوب است که روز هفتم صفر را به این عنوان اختصاص دهند که مشهور هم همین است . (استفتائات به نقل از سايت شيعه نيوز)

/انتهاي پيام/