بررسی معیار‌های تألیف کتب درسی در ایران؛

مطالب مربوط به غزه به طور مستقیم در کتب درسی سال آینده می‌آید؟

مدیرعامل تألیف کتب درسی ابتدایی و متوسطه گفت: مسائل مربوط به ارزش‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی را به صورت دقیق در کتاب‌ها مطرح می‌کنیم.

کد خبر: ۱۱۰۶۷۸۹

شنبه - ۰۶ آبان ۱۴۰۲ / October 28, 2023

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، سید مهدی باقریان، مدیرعامل تألیف کتب درسی ابتدایی و متوسطه درباره معیار‌های تألیف کتب درسی توضیح داد: برای نوشتن کتب درسی ما سه مؤلفه داریم؛ اول آنکه دانش‌آموزان هر دوره یک سیر رشدی دارند. همچنین جامعه‌ای داریم که بحث‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی دارند و بر اساس نیاز‌های آن دروس تعریف می‌شوند. در نهایت بسته به هر نوع دانش است که شرایط را برای مفاهیم اجتماعی و سیاست‌گذاری‌های کلان فراهم می‌کند. این سه مؤلفه باعث می‌شوند ما بتوانیم برنامه و کتب درسی را تعریف کنیم. این مقوله بسیار پیچیده‌ای است.

مدیرعامل تألیف کتب درسی ابتدایی و متوسطه در خصوص به موضوعات فلسطین و رژیم صهیونیستی در کتب گفت: ما هر مسئله و ارزش فرهنگی، سیاسی، اجتماعی را به صورت دقیق در کتاب‌ها مطرح می‌کنیم؛ برای مثال مسئله فلسطین در بیش از ۱۳ کتب ما ذکر شده، اما کتب درسی باید زمینه‌ها را برای درک درست از یک واقعه تاریخی را به دوش بکشند. زمانی که بحث ارزش‌های اجتماعی و استقلال طلبی به میان می‌آید باید ابتدا زمینه‌های فرهنگی و نگرشی برای قضاوت درست یک موضوع را فراهم کرد و سپس به موضوعات مستقیم‌تری پرداخت.

وی بیان داشت: ما با پرداختن به وحدت و امت اسلامی، تاریخ مبارزات استقلال طلبی در منطقه و استعمار ستیزی به گونه‌ای داریم به مسائل فلسطین می‌پردازیم. در کتاب هدیه‌های آسمانی، فارسی هشتم، فارسی دهم، فارسی یازدهم، آمادگی دفاعی، مطالعات اجتماعی و پیام‌های اجتماعی به طور دقیق به موضوع فلسطین پرداخته‌ایم.

سید مهدی باقریان در پاسخ به این سوال که آیا در سال آینده به طور اختصاصی درباره کودکان غزه مطالبی خواهیم داشت، توضیح داد، ابتدا باید ببینیم کدام یک از دروس ما اقتضای این مطالب را دارند؛ ما می‌خواهیم ابتدا زمینه‌سازی کنیم تا کاری کارشناسی صورت دهیم و به صورت روانشناسانه و فرهنگی با توجه به زمان درست به مسائل بپردازیم.

باقریان در خصوص افزودن اسناد لانه جاسوسی به محتوای کتاب پاسخ داد: مقام معظم رهبری دیدگاهی ولایتی و کارشناسانه دارند و از آنجایی که مطالبه دقیقی صورت دادند ما کار خاص و ویژه‌ای برای اسناد لانه جاسوسی انجام دادیم و بازنگری‌های لازم را صورت دادیم تا محتوای جدیدی در کتب قرار دهیم. اکنون بیش از ۵۰ سند جاسوسی در کتب درسی قرار دارد و افراد می‌توانند نسخه مجلد آن را از سایت سازمان دریافت کنند. ما مجموعه اسناد لانه جاسوسی در کتب درسی را در کتاب بازخوانی اسناد لانه جاسوسی در کتب درسی را قرار داده‌ایم. عموم کتاب‌هایی که از اسناد لانه جاسوسی برخوردارند در دوره متوسطه اول و دوم هستند.

باقریان توضیح داد: در سند تحول آمده که ۱۰ الی ۲۰ درصد از زمان آموزش را به نیاز‌های منطقه‌ای اختصاص دهیم. به دنبال این مسائل می‌فهمیم که بخشی از سند تحول به همراهی نظام کلی برنامه‌ریزی کشور برمی‌گردد و در تألیف کتب درسی خلاصه نمی‌شود. معلم و مدارس اختیار دارند که همانند طراحان کلان برنامه درسی اهداف را عملی کنند. کتاب محور بودن مدارس به این اندازه درست نیست و حتی می‌توان با چند تألیفی برای مناطق مختلف عملکرد بهتری داشت.

وی افزود: ما باید لایه متناسب با دانش آموز و جامعه را گسترش دهیم؛ هدف ما ایجاد تعادل است تا جامعه و دانش‌آموز در یک سطح قرار گیرند. به دنبال این مسئله ما مبحث هویت دادن به پایه‌های تحصیلی را پیش گرفته‌ایم.

وی افزود: برای مثال در دوره اول ابتدایی ارتباطات عاطفی اهمیت بالایی دارند تا دانش‌آموز بتواند با مدرسه، معلم و مسئولان مدرسه ارتباط عاطفی خوبی برقرار کند. مثلاً در دوره اول متوسطه آموزش عمومی برای حقوقی و سیاسی اجتماعی اهمیت دارد تا دانش‌آموزان ایران و اهداف کشور را بشناسند. برای این کار ما در شایستگی‌ها سعی داریم تا دانش موضوعی را در خدمت شایستگی‌های عمومی قرار دهیم. برای مثال ما معقوله‌های تفکر و ارتباطات اجتماعی را از ارزش‌های خود قرار داده‌ایم. در بحث خودسازی نیز افراد باید بتوانند خودآموزی را بفهمند. چنین مسائلی جز شایستگی‌های عمومی هستند. در کنار آن‌ها شایستگی کلان‌تر وجود دارد که هویت اسلامی و ایرانی به حساب می‌آید که تمامی شایستگی‌های دیگر را می‌تواند پوشش دهد.

باقریان ادامه داد: زمانی که این جنس محتوا در برنامه‌های درسی بخواهد حاضر شود باید در جدول دروس، محتوا‌ها و بخش‌های دیگر وجود داشته باشد. ما در نظر داریم تا در صورت نیاز دوره متوسطه دوم را مورد بازطراحی قرار دهیم. به دلیل حساسیت این دوره سعی داریم با احتیاط تغییرات این حوزه را اعمال کنیم.

باقریان درباره طراحی سوالات کنکور از کتب درسی گفت: ما با مسئولان مربوطه تعامل داشته‌ایم، اما این کافی نبوده است؛ ما با افزایش تعاملات سعی داریم تا مشکلات را برطرف کنیم چرا که کنکور نقش بسیار مهمی دارد. بخشی از این مشکلات می‌تواند به خاطر سازماندهی کتاب‌های درسی ما باشد. ما از طرفی مشکل حجم کتب درسی را داریم و از طرف دیگر ایراد از طراحان سوالات کنکور است که مسائل را از بخش‌هایی آورده‌اند که در کتب درسی نیستند. ما همیشه تاکید داریم که این اتفاق نیفتد و به لحاظ قانونی کتب درسی باید محور اصلی طراحی سوالات کنکور باشند.