با تلاش یک شرکت دانش بنیان میسر شد

تمیز کردن آثار باستانی بدون استفاده از مواد شیمیایی با فناوری پلاسما

دستگاه تمیزکاری پلاسمایی آثار باستانی در ابعاد نیمه صنعتی برای نخستین بار در کشور توسط فناوران شرکت دانش بنیان «دانش پویان ساتیا» طراحی و ساخته شد.

کد خبر: ۱۱۰۸۲۰۹

شنبه - ۱۳ آبان ۱۴۰۲ / November 04, 2023

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، سید ایمان حسینی، عضو هیات علمی دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود و مدیرعامل این شرکت دانش بنیان گفت: حوزه فعالیت این شرکت که در سال ۱۳۹۳ تاسیس شده، فناوری پلاسما است و در حال حاضر ۱۰ محصول دانش بنیان را به تولید رسانده‌ایم. فناوری پلاسما از صنایع غذایی و پزشکی گرفته تا تولید انرژی، زباله سوزی، لایه نشانی لایه‌های نازک و نانومتری و تولید قطعات میکروالکترونیک کاربرد دارد.

وی خاطرنشان کرد: با حمایت‌های ستاد اپتیک و کوانتوم و معاونت علمی ریاست جمهوری دستگاه پلاسمایی را تولید کرده ایم که پلاسمای سرد تولید می‌کند و در صنایع غذایی، پزشکی و محصولات و مواد حساس به دما از جمله قطعات میراث فرهنگی کاربرد دارد.

حسینی در خصوص دستگاه تمیزکننده پلاسمایی که برای قطعات میراث فرهنگی و آثار باستانی ساخته شده گفت: آثار باستانی با گذشت زمان به انواع آلودگی‌ها و مواد مختلف آلوده می‌شوند که از بین بردن و پاک کردن آنها با استفاده از  روش‌های سنتی، نیازمند به کارگیری اسیدها یا مواد خورنده شیمیایی است که احتمال دارد به آثار باستانی آسیب برساند. این در حالی است که می توان با کمک فناوری پلاسما و بهره گیری از پلاسمای گاز اکسیژن یا پلاسمای هیدروژن و یا پلاسمای آرگون و بدون استفاده از هیچ گونه ماده شیمیایی، آلودگی‌های سطحی آثار باستانی را از بین ‌برد.

حسینی با اشاره به اینکه قطعاتی مانند فلز، شیشه، محصولات چرم، کاغذ و ...، تحمل دمای بالا یا محیط های سخت شیمیایی را ندارند، اظهار داشت: برای از بین بردن آلودگی‌ها و تمیزسازی این‌ قبیل قطعات و نمایان شدن نقش و نگارهایی که روی آثار باستانی و میراث فرهنگی وجود دارد از پلاسمای سرد با استفاده از گازهای هیدروژن، اکسیژن و آرگون بهره می گیریم. در واقع مهم ترین ویژگی دستگاه تمیز کننده پلاسمایی آثار باستانی، پاکسازی بدون استفاده از مواد شیمیایی و همچنین پاکسازی در دمای اتاق است. به این معنی که با استفاده از این دستگاه، دمای قطعات بالا نمی‌رود و بنابراین می‌توان هر محصولی که در محیط و در فضای عادی قرار دارد را به کمک این روش، مورد پردازش قرار داده و تمیزسازی انجام داد و آسیبی از جهت سوختن یا از بین رفتن متوجه آثار باستانی نمی شود.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان دانش پویان ساتیا، سومین ویژگی این دستگاه را تولید آن در ابعاد تقریبا نیمه صنعتی دانست و گفت: بنابراین می‌توان قطعات بزرگ و یا صفحات در ابعاد کاغذ A۴ و یا تعداد قطعات زیاد فلزی یا شیشه‌ای یا سفالی را در این سیستم قرار داد. همچنین سیستم تحت خلا است و با پلاسمای تحت خلا این پردازش انجام می‌شود و در این سیستم، تقریبا تمام آلودگی‌های محیطی حذف می‌شود.

وی با بیان اینکه قبلا این دستگاه در ابعاد آزمایشگاهی، تولید و به بسیاری از دانشگاه های کشور به ویژه دانشگاه علوم های پزشکی سراسر کشور عرضه شده بود، اذعان کرد: با این حال دستگاه در ابعاد نیمه صنعتی و در این حجم، برای نخستین بار است که در ایران ساخته می‌شود و البته ساخت دستگاه برای کاربرد خاص میراث فرهنگی، آن را منحصر به فرد کرده است.

تسهیلات بیش از ۸۰۰ میلیون تومانی برای تولید دستگاه

حسینی در ادامه در خصوص حمایت‌های معاونت علمی ریاست جمهوری و ستاد فوتونیک  از تولید این دستگاه اظهار داشت: این حمایت به صورت تسهیلات به مبلغ بیش از ۸۰۰ میلیون تومان بوده که از طریق صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه تربیت مدرس پرداخت شده است. البته گفته شده که چنانچه در آینده، رضایت مشتری نهایی یعنی سازمان میراث فرهنگی را جلب کند، بخشی از این تسهیلات یا کل آن به عنوان کمک بلاعوض تلقی خواهد شد.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان دانش پویان ساتیا حیطه کاری این شرکت را پلاسماهای سرد و گرم دانست و در خصوص سایر محصولات این شرکت گفت: در زمینه پلاسماهای سرد یکی از محصولات دانش بنیان ما، تولید منبع تغذیه‌های مختلف است که می‌توان با آنها پلاسما تولید کرد که منبع تغذیه‌های AC و DC Pulse برای تولید پلاسما از جمله آنهاست. محصول دیگر این شرکت، پلاسمای تخلیه سد دی الکتریک (DBD) است که از آن برای پردازش سطوح پلیمری، منسوجات، چرم و همچنین پردازش بذرهای کشاورزی و پردازش مواد غذایی استفاده می‌شود.

درمان زخم های مزمن پوستی با پلاسما جت

حسینی در ادامه افزود: محصول دیگر این شرکت، پلاسما جت است که از آن برای درمان زخم های مزمن پوستی، درمان سلول های سرطانی و جوان سازی پوست و ... استفاده می شود. همچنین این دستگاه در پردازش سطوح پلیمری، مواد غذایی و بذرهای کشاورزی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

وی در خصوص محصول دیگر این شرکت با عنوان دستگاه لایه نشانی بخار شیمیایی پلاسمایی (PECVD)هم اظهار داشت: از این دستگاه برای لایه نشانی نیمه‌هادی‌ها و مواد دی الکتریک در ضخامت‌های نانومتری در دمای اتاق جهت تولید قطعات اپتیکی، الکترونیکی و میکروالکترونیکی استفاده می شود.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان دانش پویان ساتیا در پایان در خصوص میزان اشتغال زایی در این شرکت هم گفت: سه نفر به صورت تمام وقت مشغول به کار هستند و اگر فشار کارها زیاد شود، یک نفر به صورت پاره وقت به جمع ما اضافه می‌شود. به صورت غیر مستقیم هم چهار تا پنج نفر با این شرکت همکاری می‌کنند.