حامد اشتری در برنامۀ «جلد دوم» مطرح کرد؛

نویسنده باید زیست نویسندگی داشته باشد/ ۷۰ درصد موضوعات تاریخی کتاب «قربانی طهران» مستند و معتبر است

برنامۀ گفت‌وگومحور جلد دوم از شبکه کتاب با حضور حامد اشتری، نویسندۀ کتاب «قربانی طهران» و با اجرای میثم رشیدی مهرآبادی پخش شد.

کد خبر: ۱۱۱۳۵۶۵

يکشنبه - ۰۵ آذر ۱۴۰۲ / November 26, 2023

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو به نقل از روابط عمومی شبکه کتاب، کتاب «قربانی طهران» روایت جوانی است که با رؤیای عدالت خواهی از وطن مهاجرت کرده و به مرکز تحولات سیاسی آن زمان یعنی تهران می‌آید و اوضاع را با آنچه در جراید می‌خوانده کاملاً متفاوت می‌بیند. این کتاب نگاهی داستانی به اتفاقات مشروطه دارد و در کنار این روایت داستان دیگری به صورت همزمان در پاریس رخ می‌دهد که بازتابی از حضور روشنفکران و سیاسیون اواخر دورۀ قاجار در دولت‌های اروپایی است.

اشتری با اشاره به ایده و روایت کتاب «قربانی طهران»، بیان کرد: این کتاب روایت‌گر دغدغه‌های یک جوان عدالت‌خواه در تاریخ مشروطه است و با اینکه برخی افراد نسبت به مشروطه انتقاد داشتند و ترور در آن روز‌ها در کشور رایج بود، اما در آن دو داستان را با یکدیگر تلفیق کردم که بخشی از داستان در تهران قدیم و ۱۱۰ سال پیش می‌گذرد و بخش دیگر داستان در پاریس است.

وی افزود: در زمان مشروطه هر چند درب کشور ما از نظر فرهنگی و تعاملات سیاسی به روی همه کشور‌های اروپایی باز و ایران وارد دنیای مدرن شد و باعث شد ایران مانندگوشتی قربانی شود که هرکشوری بخواهد از آن استفاده کند.

این نویسنده با توجه به تجربۀ تدریس خود در حوزۀ ادبیات داستانی، اظهار کرد: من در کلاس‌های داستان نویسی خود شاید به بیشترین چیزی که تأکید می‌کنم این است که نویسنده باید زیست نویسندگی داشته باشد، شاید خیلی قابل ردیابی دراین کتاب نباشد، ولی نکتۀ مورد توجه این است نویسنده با ادبیات و ادبیات داستانی به صورت مداوم انس داشته باشد.

او در ادامه گفت: من به هنرجویان خود تأکید می‌کنم که فرم را به خوبی بیاموزند و بعد از اینکه فرم در آن‌ها نهادینه شد، اجازه دهید که هنر خودش را نمایان کند و روح هنری‌تان تجلی یابد و از آن‌ها می‌خواهم که غریزه‌نویسی را رها کنند و اجازه ندهید روح هنرمندانه در شما شروع به صحبت کند و بگذارید گوهر وجودی‌تان در قالب فُرم عیان شود.

اشتری با توجه به اینکه ۷۰ درصد موضوعات تاریخی این کتاب دقیق، مستند و معتبر است، تصریح کرد: برای نوشتن این کار مجبور به مطالعۀ اسناد و تاریخ شفاهی‌ها و گزارش‌های مختلف از تهران آن زمان شدم و زمانی که در حال نگارش آن بودم جغرافیای تهران، مسائل فرهنگی و مناسبات آن را به خوبی می‌دانستم و تلاش کردم شخصیت شیخ فضل الله نوری را روایت کنم. یکی از کتاب‌هایی که در این زمینه به من کمک کرد، دو مجموعۀ طهران قدیم اثر جعفر شهری است که در ۵ جلد نگاشته شده است، ولی از کتاب‌ها و اسناد دیگر هم کمک گرفته‌ام.

او اظهار کرد: اسناد قاجاری که از پاریس موجود است مربوط به سفرنامه‌های افرادی است که از طریق دربار و حکومت به پاریس می‌رفتند و پاریس را به همان زبان قجری شرح می‌دادند و تقریباً پاریس آن زمان را در برابر دیدگان دیگران شکل می‌دهند که می‌تواند در شناساندن آن به ما کمک کند. ما در این کتاب با ایرانی روبرو هستیم که در آن برای اولین بار انجمن‌ها شکل می‌گیرند و تشکل‌هایی که دور هم جمع می‌شدند و اهدافی سیاسی داشتند که مهم‌ترین قضیۀ آن گذار از نوعی پادشاهی به نوعی از جمهوری است و این داستان در آن زمان شکل می‌گیرد.

این نویسنده دربارۀ تفاوت نگارش رمان و داستان کوتاه، بیان کرد: نویسنده در رمان وقت و عرصۀ بسیاری دارد تا تمام درونیات شخصیت‌ها را ظاهر کند و مضمون آن را به خوبی پرورش دهد، اما داستان کوتاه بریده‌ای از زندگی است و به همان میزان فرد را درگیر خود می‌کند.

اشتری در پایان گفت: درام ساخته و پرداخته ذهن نویسنده است و زبان در آن مانند پلی است که به فضاسازی داستان کمک می‌کند و در عین سادگی باید به دور از سطحی نگری باشد.

گفتنی است، برنامۀ جلد دوم هر هفته دوشنبه‌ها ساعت ۱۸ به صورت زنده از ketab.tv پخش می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند برنامه را از آرشیو این تلویزیون مشاهده کنند.