جنجال رسانه‌ای مسموم در خدمت فراریان مالیاتی دانه‌درشت

دولت با چه منطقی میزان درآمد‌های مالیاتی را در بودجه سال آینده نزدیک به ۵۰ درصد افزایش داده است؟ آیا این میزان رشد درآمد‌های مالیات باعث فشار بیشتر بر مالیات‌دهندگان نمی‌شود؟

کد خبر: ۱۱۱۴۲۴۱

چهارشنبه - ۰۸ آذر ۱۴۰۲ / November 29, 2023

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، روزنامه همشهری ضمن طرح سؤال فوق، به برخی شبهات پاسخ داد و نوشت: قرار نیست مالیات زیاد از همه گرفته شود؛ چرا که تمرکز دولت بر شناسایی دانه‌درشت‌ها، فراری‌ها و مالیات گریز‌هاست و البته قرار است که «مالیات ندهندگان» هم سال آینده دخل خودشان را بدهند؛ ازجمله اینکه به‌گفته سازمان امور مالیاتی یکی از بخش‌هایی که مالیات کافی نمی‌دهد، برخی اصناف هستند. نیمی از اصناف و مشاغل، مالیات‌شان صفر است و ۴۰ درصدشان هم سالانه کمتر از ۲۰ میلیون تومان مالیات می‌پردازند؛ یعنی ۹۰ درصد از اصناف و مشاغل کشور مالیاتی کمتر از ۲۰ میلیون تومان می‌پردازند و سهم‌شان از کل مالیات دولت فقط ۵ درصد است.

گذشته از اصناف، یکی از مطالبات مردم این است که دولت از بنیاد‌ها و نهاد‌های خاص هم مالیات بگیرد و فقط به‌دنبال گرفتن مالیات بیشتر از حقوق‌بگیران و دستمزدبگیران نباشد و از سوی دیگر سراغ کسانی برود که هر سال میلیارد‌ها تومان درآمد دارند؛ تا جایی که ۴۰ درصد اقتصاد، معاف از مالیات است. حالا دولت سیزدهم در حال تغییر ریل است و می‌خواهد معافیت‌های غیرضروری را بردارد. قرار است در قالب اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم بخش مهمی از درآمد‌های مالیاتی کشور در سال‌های آینده از محل اصلاح این معافیت‌های غیرضرور و غیرکارآمد محقق شود. به‌گفته رئیس سازمان امور مالیاتی، این اقدام درآمد چندصدهزار میلیارد تومانی را به همراه خواهد داشت.

همشهری می‌افزاید: انتشار یک سند اولیه ۴۵ صفحه‌ای از لایحه بودجه سال آینده کافی بود که انتقاد‌ها به شیوه بودجه‌ریزی دولت و البته منابع پیش‌بینی شده افزایش یابد. براساس این سند قرار است جمع منابع عمومی بودجه دولت در سال آینده نسبت به امسال ۱۸.۲ درصد رشد کند و نکته مهم اینکه دولت سقف منابع پیش‌بینی شده از محل فروش نفت و میعانات گازی را در قالب واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای ۱۱.۶ درصد کاهش داده و به جای آن به افزایش ۴۱.۹ درصدی درآمد‌ها دل بسته؛ به‌گونه‌ای که پیش‌بینی شده میزان درآمد‌های مالیاتی در سال آینده با رشدی ۴۹.۸ درصدی به ۱۱۳۲ میلیارد تومان برسد. با این حال دولت می‌گوید: بودجه سال آینده باز هم با کسری تراز عملیاتی مواجه خواهد بود؛ هرچند که شکاف بین دخل و خرج کمتر شده است.

این روزنامه همچنین در تحلیل دیگری خاطرنشان کرد: یکی از رویکرد‌های مهم در اصلاح ساختاری بودجه، مسئله تمرکز بر درآمد‌های مالیاتی و حرکت به سمت کاهش و حذف کسری بودجه عملیاتی است به این معنا که درآمد‌های پایدار مالیاتی و گمرکی، بتواند همه هزینه‌های جاری کشور را پاسخ دهد و دیگر به نفت برای هزینه‌های جاری کشور نیازی نداشته باشیم.

در کنار موضوع کاهش بار مالیاتی از روی دوش تولید، موضوع تمرکز بر مبارزه با فرار مالیاتی و همچنین افزایش مؤدیان مالیاتی مورد پیگیری قرار گرفته است. در ۷‌ماه ابتدای سال‌جاری با تقاطع‌گیری از داده‌ها و پایگاه‌های اطلاعاتی در اختیار، ۱۸ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی کشف و شناسایی شده است.

رویکرد سازمان امور مالیاتی در حوزه سیاست‌گذاری، تمرکز بر اخذ مالیات از فعالیت‌های غیرمولد و مخرب اقتصادی، نظیر سوداگری در بازار‌های مختلف است. هدف؛ کاهش جذابیت و همچنین افزایش ریسک این نوع فعالیت‌هاست. این نوع اقدامات اصلاحی به‌خصوص در سال ۱۴۰۳ هم پیگیری خواهد شد.

اجرای کامل سامانه مؤدیان و تحقق پایگاه جامع اطلاعات مالی و تحقق نظام مالیاتی سامانه محور از دیگر اصلاحات مهم مالیاتی در سال ۱۴۰۳ است که در جهت تحقق آن، اقدامات متنوعی ازجمله تسهیل تکالیف مؤدیان مالیاتی و ایجاد مشوق برای پیوستن به سامانه مؤدیان درنظر گرفته شده است. با ایجاد پایگاه جامع اطلاعات مالی و استقرار کامل سامانه مؤدیان، امکان به‌کارگیری از ظرفیت سیستمی برای شناسایی فراریان مالیاتی و شرکت‌های صوری فراهم خواهد شد.

آمار‌ها نشان می‌دهد مالیات بیش از نیمی از اصناف و مشاغل برای عملکرد سال ۱۴۰۱ صفر و مالیات ۴۰ درصد دیگر کمتر از ۲۰ میلیون تومان، برای یک سال، بوده است. در مقابل بررسی‌ها و واقعیت‌های آماری نشان می‌دهد افزایش درآمد‌های مالیاتی از طریق تمرکز بر دانه‌درشت‌ها حاصل شده است.

یادآور می‌شود در حالی که تمرکز دولت بر اخذ مالیات از دانه درشت‌ها و فراریان مالیاتی و همچنین سوداگری‌های ضد تولید است، برخی رسانه‌ها سعی دارند مردم عادی را موضوع مالیات‌های جدید جا بزنند. بدین ترتیب می‌توان احتمال داد که رسانه‌های مذکور با دانه درشت‌های فراری از مالیات هم کاسه هستند و برای همان‌ها فضا‌سازی می‌کنند.