رئیس کل بانک مرکزی:

کاهش رشد نقدینگی به ۲۶.۲ در آبان/ تراز تجاری کشور هم اکنون مثبت ۱۱ میلیارد دلار

محمدرضا فرزین در همایش اقتصاد ایران با اشاره به روند نزولی نرخ رشد پایه پولی و رشد نقدینگی گفت: نرخ رشد نقدینگی در آبان به ۲۶.۲ درصد و نرخ رشد پایه پولی هم به ۳۸.۵ درصد کاهش پیدا کرده است. هدف گذاری ما نیز کاهش رشد نقدینگی در پایان سال به سطح کمتر از ۲۵ درصد و رشد پایه پولی به کمتر از ۳۰ درصد است. این سیاست منجر به کاهش تورم و رفع ناترازی در نظام پولی کشور خواهد شد.

کد خبر: ۱۱۱۷۶۱۸

سه‌شنبه - ۲۱ آذر ۱۴۰۲ / December 12, 2023

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو به نقل از بانک مرکزی، محمدرضا فرزین رئیس کل بانک مرکزی که در همایش اقتصاد ایران با عنوان اصلاح ساختارها، رفع ناترازی و نقش آفرینی در عرصه بین الملل سخنرانی می‌کرد به تشریح تحولات پولی در سال ۱۴۰۲ و سیاست‌های بانک مرکزی در این زمینه، بحث ناترازی در نظام بانکی و دلایل آن و بحث کسری تراز تجاری پرداخت.

رئیس کل بانک مرکزی در تشریح تحولات پولی گفت: در سال گذشته ما با یک جهش بیش از حدی در نرخ ارز مواجه شدیم و بانک مرکزی اگر چه از ابتدای سال سیاست کاهش رشد نقدینگی را داشت و ابتدای سال گذشته نرخ رشد نقدینگی حدود ۴۰ درصد بود، ولی با تلاش و برنامه ریزی بانک مرکزی به ۳۰ درصد کاهش یافت و در پایان سال هم به ۳۱.۳ درصد رسید، ولی چون نرخ ارز افزایش بیش از اندازه‌ای داشت منجر به افزایش رشد نقدینگی شد.

وی افزود: از طرفی اقتصاد جهانی در سال جدید میلادی دچار رکود شد و به تبع آن قیمت حامل‌های انرژی و به محصولات انرژی بر کاهش یابد و در نتیجه با کاهش درآمد‌های نفتی در کشور مواجه باشیم. این شرایطی بود که در ان وارد سال ۱۴۰۲ شدیم و براساس شرایطی که در اقتصاد جهانی و اقتصاد ایران پیش بینی می‌کردیم سیاست‌های پولی و بانکی را تنظیم کردیم..

فرزین گفت: در فرورین ماه نرخ رشد پایه پولی به ۴۵.۲ درصد و نرخ رشد نقدینگی به ۳۳.۱ درصد رسیده بود و بانک مرکزی با استفاده از ابزارهایی، چون کنترل ترازنامه بانکها، نرخ سود قانونی، عملیات بازار باز و تقویت نظارت بر بانک‌ها برای کنترل نرخ رشد نقدینگی اقدام کرد. در ابتدای سال نیز هدف نرخ رشد نقدینگی را ۲۵ درصد اعلام و در همین راستا برنامه ریزی برای تحقق این هدف انجام شد.

وی یادآور شد: در مورد نرخ رشد نقدینگی که رسانه‌ها به آن می‌پردازند، موضوع ارتباط میان نرخ رشد نقدینگی و نرخ رشد پایه پولی است. این دو شاخص در بلند مدت با یکدیگر ارتباط دارند، ولی در کوتاه مدت هیچ ارتباطی وجود ندارد اگرچه معتقدیم که باید تلاش کنیم دو نرخ رشد به سمت پایین حرکت کنند.

رئیس کل بانک مرکزی تشریح کرد: خوشبختانه در شهریور ماه نرخ رشد نقدینگی به ۲۶.۹، در مهرماه به ۲۶.۴ و در ابان ماه به ۲۶.۲ رسید و تلاش خواهیم کرد در ماه‌های پایانی سال سرعت ان کاهش یابد تا آسیب به بخش واقعی اقتصاد نرسد. اما مسیر رسیدن به نرخ رشد نقدینگی ۲۵ درصد را تا پایان سال ادامه خواهد یافت.

فرزین در خصوص آثار این سیاست گفت: این سیاست علاوه بر اینکه منجر به کاهش تورم می‌شود خود منجر به جلوگیری از افزایش ناترازی بانک‌ها نیز می‌شود.

وی با اشاره به نرخ رشد پایه پولی که رسانه‌ها بسیار به آن می‌پردازند گفت: این نرخ در فروردین ماه به ۴۵ درصد رسیده بود در ماه گذشته به ۳۹.۶ درصد و امروز برای اولین بار در ابان ماه ۳۸.۵ درصد اطمینان داشته باشید تا پایان سال نرخ رشد پایه پولی را به زیر ۳۰ درصد کاهش خواهیم داد به عبارتی ما نرخ رشد پایه پولی را به نرخ رشد نقدینگی نزدیک خواهیم کرد.

رئیس کل بانک مرکزی خاطر نشان کرد:. ما چهار سال است که در حوزه پول از شاخص‌های بلند مدت فاصله گرفته ایم و این منجر به افزایش تورم، افزایش نرخ ارز و روند افزایشی در تمامی متغیر‌های مالی شده است. تلاش می‌کنیم با سیاست‌هایی که امسال اتخاذ شده بتوانیم متغیر‌ها را به سطح تعادلی بلند مدت خود نزدیک کنیم.

تشریح برنامه‌های بانک مرکزی برای رفع ناترازی در شبکه بانکی کشور
فرزین ناتراز‌ی بانکی را به دو نوع ناترازی جریان نقد و ناترازی ترازنامه طبقه بندی کرد و گفت: ناترازی در جریان نقد بیشتر ناشی از انجماد در دارایی‌هاست و عمدتا در شبکه بانکی کشور با این نوع ناترازی مواجه هستیم.

وی افزود: ناترازی در ترازنامه که متاثر از ناترازی در بخش داراایی و بدهی مجموعه بانک است و دارایی موهوم نقش اساسی را در آن دارد، در نظام بانکی ما رخ نداده است، ولی اگر ناترازی نوع اول را حل نکنیم منجر به ناترازی ترازنامه و در نهایت ورشکستگی بانک خواهد شد..

رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر ضرورت اصلاح نظام بانکی گفت: اگر عملیات اصلاح و رفع ناترازی شبکه بانکی به درستی پیاده سازی نشود نظام مالی کشور با خطر مواجه خواهد شد.

فرزین در خصوص علل بروز ناترازی در شبکه بانکی گفت: تکالیف تامین مالی که دولت و مجلس برای نظام بانکی تعریف می‌کنند یکی از دلایل ناترازی است. همچنین از ضعف در نظارت بر عملکرد شبکه بانکی به عنوان دیگر دلیل بروز ناترازی می‌توان یاد کرد.

وی تصریح کرد: بررسی سیر تاریخی بروز ناترازی نشان می‌دهد در دهه ۶۰ و ۷۰ افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی و شبکه بانکی، در دهه ۸۰ رشد موسسات غیرمجاز بدون نظارت بانک مرکزی و در دهه ۹۰ تحریم‌ها و کاهش درآمد‌های نفتی و فشار دولت‌ها به منابع شبکه بانکی برای جبران کسری بودجه از عوامل بروز و انباشت ناترازی در شبکه بانکی است.

رئیس کل بانک مرکزی افزود: اجازه تاسیس بانک خصوصی در حالی داده شد که توان و آمادگی نظارت بر فعالیت‌های بانک‌های خصوصی در بانک مرکزی وجود نداشت و ورود شرکت‌ها به عرصه بانکداری و ورود بانک‌ها به عرصه بنگاهداری از دیگر عوامل مهم رشد ناترازی در شبکه بانکی در دهه‌های گذشته است و در حال حاضر با مجموعه از ناترازی‌ها در شبکه بانکی مواجه هستیم.

فرزین در خصوص برنامه بانک مرکزی برای رفع این ناترازی‌ها گفت: برنامه اول بانک مرکزی احیا، ساماندهی و اصلاح بانک‌های ناتراز است. در مرحله دوم اگر عملیات احیا و ساماندهی به نتیجه مطلوب نرسید برنامه توقف و انحلال موسسه اعتباری یا بانک را اجرا می‌کنیم.

وی افزود: در حال جاضر به ۸ بانک برنامه اصلاحی ارائه کرده ایم و به طور مرتب عملکرد ان‌ها را پایش می‌کنیم و محدودیت‌های برای پرداخت تسهیلات، پرداخت سود به سهامدار و .. برای انان در نظر گرفته ایم تا به سمت کاهش ناترازی حرکت کنند و اگر نتوانند ناترازی را رفع کنند برنامه توقف و انحلال را در خصوص ان‌ها اعمال می‌کنیم.

رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: براساس برنامه رفع ناترازی شبکه بانکی سه موسسه اعتباری در سال جاری منحل ممی شود که دو موسسه نور و موسسه توسعه عملیات انحلال پایان یافته است.

فرزین در خصوص موسسه نور گفت: مدل عملیاتی انحلال موسسه نور به گونه‌ای انجام شد که ناترازی آن به بانک ملی منتقل نشود و تنها دارایی‌های نقد، شعب، سپرده‌های قانونی و در کل دارای با کیفیت به بانک ملی منتقل شود.

وی تصریح کرد: هدف ما در بانک مرکزی این است که برنامه اصلاح و انحلال به گونه‌ای پیش برود که به شهرت شبکه بانکی و نظام مالی آسیب نرسد و در فضای افکار عمومی بی اعتمادی به نظام اقتصادی کشور شکل نگیرد.

رئیس کل بانک مرکزی با شاره به تکالیف قانون برنامه هفتم توسعه که در مواد ۸ و ۹ و ۱۰ برای اصلاح نظام بانکی و سیاستگذاری پولی تدوین شده است، گفت: افزایش سرمایه بانک‌ها برای رسیدن به کفایت سرمایه استاندارد یکی از تکالیف این قانون است که هم بانک‌های دولتی و هم بانکهای غیردولتی باید ان را عملیاتی کنند. در این راستا بیش از ۵۷۰ همت منابع لازم است که باید در دستور کار بانک‌ها برای تامین منابع کفایت سرمایه قرار گیرد.

فرزین افزود: تقویت شفافیت عملکرد بانک‌ها از طریق ثبت دارایی‌ها در سامانه املاک و مستغلات و همچنین سامانه سهامداران شبکه بانکی از دیگر تکالیف برنامه هفتم توسعه برای شبکه بانکی است..

وی همچنین با اشاره به پیشنهاد بانک مرکزی برای حرکت نظام بانکی به سمت بانکداری تخصصی گفت: بانک‌ها باید براساس نوع فعالیت و مشتریان فعالیت‌های تخصصی انجام دهند و به تبع ان نظارت نیز به صورت تخصصی انجام شود که این نیز از موارد در دستور کار بانک مرکزی است.

رئیس کل بانک مرکزی گفت: امیدواریم با مجموعه اقدامات یاد شده ناترازی‌هایی که در طول سالیان گذشته به شبکه بانکی تحمیل شده است به مرور حل شود و دارای نظام بانکی سالم شفاف باشیم.

تراز تجاری کشور هم اکنون مثبت ۱۱ میلیارد دلار است
فرزین در ادامه با اشاره به بحث‌هایی که در خصوص تراز تجاری کشور در رسانه‌های مطرح شده است گفت: آنچه که امروز در رسانه‌ها با استناد به گزارش گمرک با عنوان تراز تجاری کشور منتشر می‌شود در واقع تراز گمرکی کشور است که خدمات و نفت را شامل نمی‌شود.

وی گفت: با احتساب نفت و خدمات، در سال جاری تراز تجاری کشور ۱۱ میلیارد دلار و تراز حساب جاری کشور ۶.۴ میلیارد دلار مثبت است.

رئیس کل بانک مرکزی در خصوص تراز گمرکی منفی ۱۰ میلیارد دلاری نیز گفت: با کاهش قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی و همچنین افزایش واردات کالا‌های سرمایه‌ای و واسطه‌ای به جای کالا‌های مصرفی، ما نیز پیش بینی می‌کردیم که تراز گمرکی کشور منفی باشد و این موضوع جدیدی نیست و در اکثر سال‌ها کشور دارای تراز گمرکی منفی است، ولی این عدد نباید مبنای تراز تجاری باشد، چون منجر به تحلیل اشتباه می‌شود.

فرزین یادآور شد: با توجه به اینکه با آزادسازی منابع ارزی کشور دست بانک مرکزی برای تخصیص ارز کالا‌های سرمایه‌ای و واسطه‌ای باز بود با برنامه ریزی نسبت به تخصیص ارز این کالا‌ها اقدام کردیم تا بخش واقعی اقتصاد کشور آسیب نبیند.