يادداشت//

پيامدهاي انقلاب‌هاي عربي بر پيكره رژيم غاصب

حوادث تونس، اسرائيل را نگران كرد، ولي اين نگراني پس از كشيده شدن دامنه انقلاب به مصر جاي خود را به ترس داده است.

کد خبر: ۱۱۵۶۳۲

سه‌شنبه - ۱۰ اسفند ۱۳۸۹ / March 01, 2011

گروه بين الملل «خبرگزاري دانشجو»؛ همان‌گونه كه سازمان‌هاي امنيتي اسرائيل نتوانستند سقوط مبارك و بن علي را پيش بيني كنند، هنوز هم اين سردرگمي در نگاه به آينده در ميان آنها وجود دارد.

رهبران سياسي و فرماندهان نظامي اسرائيل عموما در برابر رسانه‌ها ساكتند و از اظهارنظر منع شده‌اند، ولي روشن است كه اطميناني به آينده ندارند و هيچ‌كدام هنوز درباره آينده با ضرس قاطع سخني نگفته‌اند.

شكي نيست كه سازمان‌هاي جاسوسي و امنيتي اسرائيل در برآورد رخ دادن اين نهضت‌ها و همچنين نتايج آن شكست خورده اند، ولي در مورد مصر اطمينان داشتند كه رژيم حسني مبارك پابرجاست و طوفان را پشت سر مي گذارد.

اسرائيل اين ديدگاه را به واشنگتن منتقل كرد؛ به طوري كه هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه آمريكا در روزهاي اول ناآرامي در مصر، با اطمينان از ادامه ثبات حكومت مبارك سخن گفت.

پس از بركناري حسني مبارك، اسرائيل به خود اطمينان داد كه ارتش مصر قدرت را قبضه مي‌كند و هيچ تغيير دراماتيك در مصر روي نمي‌دهد، در حالي که با كوتاه آمدن‌هاي ارتش مصر در برابر جوانان مصري و تسليم تدريجي مقابل خواسته‌هاي آنها، شاخص اطمينان اطلاعاتي اسرائيل در‌باره آينده کاهش يافت.

راست‌گرايان افراطي در اسرائيل جام خشم خود را بر سر آمريكا  كه در برابر دشمنان عقب مي‌نشيند و دوستان را تنها مي‌گذار، ريختند.

دست شستن آمريكا از متحدي مخلص به نام حسني مبارك، بشارت خوبي براي اسرائيل نيست و خطرهاي زيادي در خود دارد؛ چرا كه ممكن است آمريكا در صورت ضرورت از اسرائيل هم دست بردارد.

از اين رو در محافل سردمداران اسرائيل، حمله سنگيني به دولت اوباما شكل گرفت و اين ديدگاه رواج يافت که هر آن‌چه در منطقه مي‌‌گذرد نتيجه ضعف آمريكا و ثمره سخنراني‌هاي اوباما در تركيه و قاهره براي نزديك شدن به عرب‌ها و مسلمانان است.

حتي استفاده مجدد آمريکا از حق وتوي خود در شوراي امنيت براي به تصويب نرسيدن قطعنامه مربوط به محكوميت شهرك‌سازي اسرائيل نتوانست اطمينان خاطر اين رژيم را جلب کند.

در اين ميان، برخي از تحليلگران اسرائيلي نظر ديگري را دنبال كردند و در بررسي تحولات خاورميانه نوشتند، زمين‌لرزه در منطقه آثاري استراتژيك بر جاي مي‌گذارد كه نمي‌توان با آن مقابله كرد.

هنوز در رابطه ميان اسرائيل و مصر تغييري روي نداده است، ولي الوف بن، تحليلگر روزنامه اسرائيلي هاآرتص مي‌گويد: عبور زيردريايي اسرائيلي دولفين از آب‌راه سوئز در يك سال و نيم پيش و ورود آن به درياي سرخ از همكاري استراتژيك با مصر و تهديد براي ايران حکايت داشت، اما آب‌راه سوئز اينك به راه انتقال پيام‌هاي بازدارنده به صورت معكوس تبديل شده است.

تل‌آويو بشدت بر آمريكا و مصر فشار آورد كه مانع از عبور دو ناو ايراني از اين آب‌راه شوند و حتي رئيس رژيم اسرائيل آن را تهديدي براي اروپا برشمرد، ولي مصري‌ها اين فشارها را ناديده گرفتند و به ناوهاي ايراني اجازه عبور دادند.

وي مي‌افزايد: عبور ناوهاي ايراني نشان دهنده تغييري است كه در توازن نيروهاي منطقه‌اي پس از سقوط حسني مبارك روي داده است؛ اين تغيير به مسئله ديگري هم اشاره دارد و آن اين است که آن‌چه اسرائيلي‌ها مرده مي‌پنداشتند، زنده شده و آن «عروبيت» است؛ قيام‌هاي مردمي در كشورهاي عربي به صورت همزمان ثابت مي‌كند كه آن‌چه از مرگ «عروبيت» بر سر زبان‌ها بود، درست نبوده است.

دكتر ديويد بقاعي از دانشگاه حيفا نيز مي‌گويد: جن عربي از بطري خارج شده است و آن‌چه در تونس و مصر شروع شده همچون آتش به مزارع عربي كشيده مي‌شود و به اين ترتيب دوره‌اي از خشونت و بي‌ثباتي سياسي خاورميانه را تهديد مي كند.

وي مي‌گويد: منبع اين تغييرات که همانا مردم هستند، تا چندي قبل در جهان عرب شناخته شده نبود؛ در سرزمين‌هاي عربي مردم نشان دادند قدرتي دارند كه تا كنون از آن استفاده نكرده بودند.

نگراني اسرائيل تنها متوجه خارج از خود يا پيامدهاي سياسي و ديپلماتيك آن نيست؛ چرا كه روزنامه اقتصادي «ماركر» در سرزمين‌هاي اشغال شده پيش‌بيني مي‌كند كه بعد از زوال رژيم مبارك فاجعه‌اي اقتصادي نصيب اسرائيل خواهد شد.

بر اساس اين تحليل اقتصادي، اسرائيل ناچار خواهد شد از بودجه اجتماعي خود براي افزايش هزينه‌هاي امنيتي بكاهد كه به معناي ضربه‌اي سهمگين به ثبات سياسي است و بهاي شكل (واحد پول اسرائيل) و ميزان اعتماد به اقتصاد اسرائيل كاهش خواهد يافت؛ فروپاشي رژيم‌هاي عربي پيرامون موجب مي‌شود اسرائيل در اولويت‌هاي خود تجديدنظر کند.

روزنامه يديعوت آحرونوت در اين زمينه مي‌نويسد: فروپاشي رژيم مبارك، اسرائيل را ناچار به در پيش گرفتن سياست صرفه‌جويي اقتصادي خواهد كرد؛ به اين ترتيب ماليات‌ها افزايش پيدا مي‌كند و استقرار امنيتي بر ثبات اجتماعي اولويت خواهد يافت؛ پيامدهاي ژئوسياسي تحولات مصر به تجديدنظر كلي در بودجه‌ريزي اسرائيل خواهد انجاميد، رزو هتلها در اسرائيل و توريسم كمتر مي‌شود و سفرهاي بازرگانان به سرزمين تحت اشغال اسرائيل كاهش مي‌يابد.

رون بن يشاي، تحليلگر معروف مسائل استراتژيك در اسرائيل نيز در همين روزنامه به نكته مهمي اشاره مي‌كند كه نگراني عميق اسرائيل را به آينده نشان مي‌دهد؛ اسرائيل بايد بيش از گذشته به خودش متكي شود، چون دلايل بيشماري را مي‌توان يافت كه جهان غرب به اسرائيل همچون باري بر دوش خود مي نگرد.

برخي از مسئولان اسرائيلي اظهارنظر كرده‌اند كه مشكل اصلي اسرائيل تا كنون اين بوده كه دولت‌هاي عربي پيرامونش همه ديكتاتور بوده‌اند، بنابراين اسرائيل در تعامل با دولت‌هاي دمكراتيك عربي بهتر مي‌تواند مشكلات خود را حل كند.

اين اظهارنظرها بشدت رياكارانه است؛ زيرا اسرائيل تا لحظه آخر از بقاي مبارك در حكومت مصر دفاع مي‌كرد و آن را گنج استراتژيك خود مي‌دانست.

از اين گذشته و به گواهي قطعنامه‌هاي شوراي امنيت و مجمع عمومي و سازمان حقوق بشر ملل متحد، اسرائيل در رفتارش با فلسطينيان در اراضي اشغالي از غيردمكرات‌ترين شيوه‌ها استفاده مي‌كند كه در مواردي مصداق جنايت جنگي و جنايت ضد انساني است./انتهاي پيام/