نقدی بر فیلم «جدایی نادر از سیمین»؛

احترام به سینما و شعور مخاطب

«جدایی نادر از سیمین» فرهادی فیلمی تأثیرگذار است؛ به دلیل آن‌که تا آن‌جا که توانسته حشو و زواید را از فیلم زدوده و تمرکزش را بر روی نقاطی قرار داده که می‌تواند به باور تماشاگر کمک کند و قصه را هر چه بهتر جلو ببرد.

کد خبر: ۱۱۶۰۵۲

شنبه - ۱۴ اسفند ۱۳۸۹ / March 05, 2011

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ یکی از آثار به نمایش در آمده در جشنواره‌ بيست و نهم که از مدت‌ها پیش منتقدان و اهالی حرفه‌ای سینما منتظر نمایش آن بودند، فیلم سینمایی «جدایی نادر از سیمین» اثر «اصغر فرهادی» است.

از جمله دلایل انتظار طولانی مدت و شوق بیش از اندازه، کارنامه‌ اصغر فرهادی، و بویژه اثر اخیر او فیلم تحسین برانگیز «درباره‌ الی» بود.

همان‌طور که پیش بینی می‌شد، فرهادی در «جدایی نادر از سیمین» نیز توانست همان المان‌ها و نشانه‌گذاری‌های آثار اخیرش را بازنمایی كرده و فیلمی فراتر از استانداردهای جاری سینمای ایران به مخاطبان عرضه کند؛ به نحوی که فیلم «جدایی نادر از سیمین» تا کنون بیشترین بازتاب مثبت را در میان منتقدان و اهالی حرفه‌ای سینما به دنبال داشته، اما تمام این‌ها جزو حواشی فیلم محسوب می‌شود و متن فیلم قابلیت نقد و تحلیل جدی و سینما ورزانه دارد.

اصغر فرهادی در فیلم «جدایی نادر از سیمین» نیز از همان عنصر حرفه‌ای کارنامه‌ فیلم‌سازی خود بهره برده؛ یعنی دقت در جزيئات و پردازش بصری قصه.

به نظر می‌رسد قصه‌ فیلم «جدایی نادر از سیمین» از همان الگوی «درباره‌ الی» پیروی کرده باشد؛ یعنی یک نقطه و اتفاق متمرکز با حساسیت و وسواس زیاد بر روی جزئیات.

می‌توان فیلم فرهادی را وامدار فیلم‌نامه‌ او دانست و فیلم‌نامه‌اش را مرهون دقت و جزئیات امر، اما نکته‌ای که در فیلم فرهادی بسیار حائز اهمیت است، پردازش جذاب و بسیار تأثیرگذار همین جزئیات است؛ جزئیاتی که شاكله‌ آثار فرهادی را تشکیل می‌دهد.

فیلم‌نامه‌ فیلم فرهادی در عین حال که به لحاظ وقایع، گسترش زیادی ندارد، اما به دلیل تمرکز در همین عناصر جزئی و پردازش خوب سینمایی و ساختار درست بصری حائز اهمیت و دارای ارزش فراوان است.

شخصیت پردازی‌ها در این فیلم با توجه به وسعت زمانی و موقعیت و جغرافیای مکانی فیلم، شخصیت‌پردازی‌های قابل دفاعی است.

فیلم فرهادی فیلمی تأثیرگذار است؛ به دلیل آن‌که تا آن‌جا که توانسته حشو و زواید را از فیلم زدوده و تمرکزش را بر روی نقاطی قرار داده که می‌تواند به باور تماشاگر کمک کند و قصه را هر چه بهتر جلو ببرد.

فیلم فرهادی، داستان زندگی زن و مردی است که به دلیل مشکلات و تفاوت‌هایی در سلیقه در حال جدا شدن از هم هستند، در این‌هنگام آمدن زنی که کارهای خانه‌ مرد تنها شده را به همراه دخترش انجام می‌دهد و اتفاقی که در این مسير برای آن‌ها به وقوع می‌پیوندد، فضای جدیدی را در فیلم به لحاظ وقایع ایجاد کرده و گره‌هایی را در داستان پدید می‌آورد.

ادامه‌ فیلم فرهادی و حرکت آن بر مدار رفع و رجوع کردن همین وقایع ثانویه بر اساس ورود شخصیت‌های جدید به داستان است.

نکته‌ای که در روایت فیلم حائز توجه است دقت فرهادی بر روی عناصری است که داستان را در اتمسفر روایت به خوبی پیش می‌برند.

روایت فرهادی یک روایت موجز است؛ یعنی دیالوگ‌ها، سکانس‌ها و حتی پلان‌ها به دقت انتخاب شده و با وسواس زیادی از لحاظ بصری در تدوینی موجز، در نهایت منجر به فیلمی بدون حشو و زواید شده است؛ به نظر می‌رسد چنین روندی در فیلمسازی در میان کارگردانانی که فیلم‌های سال جشنواره را ساخته‌اند کمیاب و بلکه نایاب باشد.

فیلم‌ها بيشتر حشو و زواید زیادی دارند و موجز نیستند، داستان‌شان خوب روایت نمی‌کند و بسیاری از فیلم‌ها نیز اساساً چیزی به ‌نام قصه ندارند، بلکه تمام تلاش خود را بر روی شعارها، نمادپردازی‌ها و سایر رفتارهای فرمی بدون توجه به حساسیت داستان، قرار داده‌اند./انتهاي پيام/