مشروح سخنراني متكي در دانشگاه تهران:

ملت ايران بايد به خود ببالد كه منشاء تحولات منطقه است/اتفاقات منطقه همانند بهمني است كه تازه از قله راه افتاده است

وزير سابق امور خارجه با اشاره به اينكه تحولات اخیر منطقه به صورت دومينوی خيزش هاي مردمي در حال حركت بوده و همانند بهمني است كه تازه از قله راه افتاده است، گفت: ملت ايران بايد به خود ببالد كه منشاء اين تحولات بوده است.

کد خبر: ۱۱۶۸۱۰

سه‌شنبه - ۱۷ اسفند ۱۳۸۹ / March 08, 2011

به گزارش خبرنگار سياسي «خبرگزاري دانشجو»، منوچهر متكي كه عصر امروز در برنامه «در امتداد انقلاب» در دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران به بررسي تحولات جهان اسلام پرداخت، بيان داشت: تحولات اخیر منطقه، مهم ترین موضوع حال حاضر جهان است كه در منطقه خاورميانه عربي و شمال آفريقا به صورت رشته قيام ها و يا دومينوی خيزش هاي مردمي شروع شده و منشأ تحولات عظيمي در جهان خواهد شد.

وی افزود: شناخت اين رخداد عظيم و مؤلفه هاي آن، چرايي و چگونگي ايجاد این حركت و نهايتا پيش بيني شرايطي آینده، محوري ترين ابعاد بررسي اين تحول است.

وزير سابق امور خارجه اولين نكته در شناسايي اين تحول را توجه زيرساختي به شرايط حاكم در اين كشورها دانست و با اشاره به شعار «الشعب يريد اسقاط النظام» اضافه کرد: شعارهاي مردم در این جنبش ها نشان دهنده مطالبه تحولی اساسی است.

متکی گفت: دومین ويژگي اين حركت ها گستردگي و فراگيري آن است، به حسب ظاهر، یک اتفاق در تونس منشأ حركتي شد اما سريع گسترش يافت و آتش اين خرمن تمام منطقه را فرا گرفت و طي آن از منتهی اليه غرب جهان عرب تا منتهی اليه شرق آن بسياري از كشورها درگير شدند.

وی خاطرنشان ساخت: اگر چه يك حركت كوچك منشاء اين اتفاق بود اما آسيب شناسي حادثه نشان مي دهد آنچه واقع شد فرصتي براي بازشدن دمل و عقده گشايي بود از شرایطی که دهها سال در اين جوامع ريشه دوانده و نهادينه شده بود كه محصول آن تحقير شدن مردم محسوب مي شد؛ مثل حادثه نيمه دوم سال 56 كه مقاله اي عليه امام به فاصله كوتاهي در 19 دي 56 در خشم مردم قم خود را نشان داد اما علت اصلي حادثه آن مقاله نبود، تحولات اجتماعي زمانبر است و در بستر زمان خود را نشان می دهد و قاعدتا بايد در دوره هاي زماني بررسي شود.

وزير سابق امور خارجه در ادامه ذکر مؤلفه های تحولات اخیر، به شروع آنها از مطالبات ساده و پيشروي به خواسته هاي عميق و همه جانبه اشاره کرد و رنگ وبوي اعتقادي مبتني بر اسلام را ويژگي ديگر اين اتفاقات دانست.

متکی گفت: به اعتقاد من حكمرانان اين منطقه و سيستم هاي حكومتي و ارتباطات جهاني اين رژيم ها سمت و سويی دارد كه دلايل اصلي اين جنبش است، حكمرانان در ورطه اي افتاده اند كه حاصل آن خودكامگي است و اساسا خودكامگي همزاد حكمراني است.

وزير سابق امور خارجه تصریح کرد: مبنای شکل گیری این نظام ها اصلا تعامل با اجنبي بوده لذا با آن همراهي كامل دارند.

وي با اشاره به عامل تداوم خودکامگی گفت: در منطقه و در سی سال گذشته در بحرين، قطر، امارات، مراكش، تونس و اردن جابجايي هاي کمی صورت گرفته كه آنها هم يا به علت فوت رئيس حكومت بوده و يا با كودتاي بدون خونريزي.

متکی در تشریح سیاست های آمریکا و انگلیس در منطقه گفت: انقلاب اسلامي كه پيروز شد آمريكايي ها به دنبال علت این اتفاق و چگونگی وقوع آن بودند؛ لذا به بررسی سایر حکومت های مشابه پرداختند و به دنبال شرايط آلترناتيو براي هر حكومت بودند.

وزير سابق امور خارجه در ادامه با اشاره به تفاوت نظر آمریکا و انگلیس در این زمینه افزود: انگليسي ها مانع از اقدام آمريكايي ها در یافتن افراد جایگزین شدند چون معتقد بودند به هم ريختن حكومت ها اشكال ندارد بلكه جايگزين كردن آنها مطلوب نيست و بهتر است با همين نظام ها كار شود که در اینجا آمريكا تسليم شد.

وي به ادامه روند تعامل آمریکا با این کشورها علیرغم شعار دموکراسی طی 20 سال اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: حتي در كشورهايی كه با انتخابات، نظرات مخالفی بروز كرد آن را به هم زدند و ملتزم به دمكراسي نماندند.

متکی افزود: حدود پنج سال پيش، مجموعه اي در منطقه درست شد تحت عنوان 1+2+6؛ این گروه اهدافي را دنبال مي كرد که بخشي در تقابل با جمهوري اسلامي بود و بخشي براي تأثير بر عراق؛ چون صدام رفته بود و مي خواستند جايگزينی مطلوب داشته باشند اما موفق نشدند.

وزير سابق امور خارجه با اشاره به ایجاد دموکراسی شعاری در کشورهای منطقه گفت: بسياري از اين كشورها نمادهاي اوليه دمكراسي را نداشتند.

وي نتیجه سیاست های آمریکا و غرب را ایجاد سيستمي دانست كه در آن مردم، هيچ نوآوري و هيچ پديده اي كه بشارت مشاركت مردمي را بدهد مشاهده نمی کنند.

متکی با اشاره به صحبت های حضرت امام خمینی (ره) درباره مصر گفت: وقتي به عمق كلام امام توجه مي كنيم انگار همين امروز گفته شده است؛ انگار امام امروز را مي ديد.

وزير سابق امور خارجه درباره نسبت این انقلاب ها با انقلاب اسلامی گفت: اين اتصال به انقلاب اسلامي که برخواسته از نگاه ملت هاي مسلمان و ارزش هاي اسلامي است شرايطي را ايجاد كرد كه بايد به ملت ايران تبريك گفت، چرا که الهام بخشي هاي ملت ایران، امروز خودش را نشان مي دهد.

وي با اشاره به حوادث مصر تصریح کرد: آنچه در مصر شكل گرفته نشانگر فراگيري نهضت از يك سو و ورود جوانان به صحنه است به گونه اي كه این جوانان هم ميدان تحرير و هم رهبران گروه هاي سياسي را مديريت مي كنند و هم براي حكومت تعيين تكليف مي كنند که اين بالندگي در مصر با نقب به گذشته، نويدبخش تحول بنيادين در منطقه است.

متكي افزود: مصر نقش كليدي در منطقه دارد و هيچ پيروزي و هيچ شكستي در اين منطقه بدون حضور مصر ميسر نيست.

وزير سابق امور خارجه همچنین خاطرنشان کرد: مصر در صورت تحول، كل خاورميانه را متحول مي كند.

وي در بخش دیگری از سخنان خود گفت: همانطور که همه تحلیلگران سیاسی هم گفته اند خاورميانه در حال پوست اندازي جدي است؛ حتی اگر فرض كنيم اتفاقات، همين جا تمام شود كه نمي شود باز هم آثار زیادی خواهد داشت.

متكي در توضیح این آثار گفت: حكمراناني كه از این پس مي مانند نمي توانند به سادگي حكومت كنند و عليه ملت هايشان تصميم سازي كنند، شفافيت در حكمراني نكته اي است كه این حاکمان ناگزير به رعايت آن مي شوند.

وزير سابق امور خارجه در ادامه مجددا به مصر اشاره کرد و افزود: مصر به واسطه روابط خارجي 30 سال گذشته تخريب شده و مردم مصر به واسطه قراردادهايی مثل كمپ ديويد تحقير شده اند، طنطاوي همان مبارك است اما با لباس ديني و از اين پس نمي تواند بماند.

وي در تبیین وظیفه مصر در شرایط کنونی گفت: مصر بعد از تغيير ساختارها بايد به طرف ايجاد تغييرات در مناسبات خارجی برود، اول در حوزه مناسبات با رژيم صهيونيستي و بعد مناسبات با آمريكا.

متکی همچنین با اشاره به وقایع لیبی گفت: فروپاشي ليبي و سقوط قذافي دوباره موج وسيعي ايجاد مي كند كه كل منطقه را فرامي گيرد.

وزير سابق امور خارجه در بیان شباهت های تحولات اخیر با انقلاب اسلامی اظهار داشت: شباهت هاي اين حكومت ها با شرایط ایران در زمان انقلاب نشان مي دهد كه سرنوشت مشابهي در انتظار آنان است.

وي افزود: جالب است كه اجزاي نطقه ای حاکمان در حال سقوط هم شبيه به هم است، مبارك هم همان جمله محمدرضا پهلوی را به کار برد که «پيام شما را شنیدم» اما شاه ایران يك سال چند روز بعد از این جمله فرار کرد و در تونس اين فاصله 23 روز شد و در مصر به كمتر از يك هفته رسید.

متکی در ادامه به تأثیر این تحولات در جهان پرداخت و گفت: تحولات منطقه به نوعي در آينده كل مناسبات جهاني تاثير دارد.

وزير سابق امور خارجه افزود: ملت ايران بايد به خود ببالد كه منشاء اين تحولات در دهه هاي پاياني قرن گذشته بوده است.

وي گفت: اين تحولات، تحولات بديعي است كه هيچ كس آن را پيش بيني نكرده بود و با مطالعات معمولي نمي توان آينده آن را پيش بيني كرد.

متكي افزود: اتفاقات منطقه بهمني است كه تازه از قله راه افتاده است.

وزير سابق امور خارجه در ادامه در پاسخ به سوالی در خصوص فقدان رهبری در جنبش های منطقه گفت: با وجود تشابهات بسيار ميان جنبش هاي اخير و انقلاب اسلامي، يك تفاوت محوري وجود دارد و آن بحث رهبري است، در ايران از خرداد 42 رهبري واحد نهضت را تا 22 بهمن 57 هدايت كرد، اين چيزي است كه در اين قيام ها نمي بينيم اما نمي توان همه اجزاي دو جامعه را شبيه هم كرد تا حركتي راه بيفتد.

وی خاطرنشان ساخت: در شرايط موجود علي رغم فقدان رهبري واحد، عملكردها در حال به وحدت رسيدن است و فكر مي كنم يكي از رسالت هاي انقلاب اسلامي اين است كه مجموعه شگردها، تك ها و پاتك ها كه دشمن تا امروز طراحي كرده و همه تعاملات متقابلي كه در سايه رهبري امام و مقام معظم رهبري اجرا شده مدون كند تا كمكي براي مردم كشورها باشد.

متکی همچنین در پاسخ به سوالی درباره عملکرد رسانه ها در پوشش وقایع اخیر، عملکرد رسانه های داخلی را مثبت ارزیابی کرد و افزود: رسانه ها به صورت عام خوب عمل كردند و اطلاع رساني به موقع و سريع داشتند البته رسانه هاي غربي سياست هاي كشورهايشان را پيگيري مي كنند و در يك ماه گذشته همراه فراز و نشيب هاي موضع گیری مقامات سياسي، موضع گيري رسانه هايشان هم فراز و نشيب داشته است.

وزير سابق امور خارجه در پاسخ به سوال دیگری در خصوص تهدیدها و فرصت های این جنبش ها برای ایران گفت: اگر تدبير مناسبی بشود مي توان منافع مضاعفي از اين وقايع داشت اما اگر در حد مطلوب هم عمل نشود قطعا رفتن يك رژيم ديكتاتور بهتر از بودن آن است./انتهاي پيام/