نگاهي به متن و حواشي اكران نوروزي سينما؛

رقابت هنري يا جنجال سياسي

بهترين حالت براي اكران نوروزي امسال زماني بود كه صرفا يك رقابت هنري كه انتخاب مردم مشخص كننده نتيجه آن بود، به وقوع مي‌پيوست؛ رقابتي كه در يك فضاي سالم و به دور از جنجال‌ها و جدال‌ها و تشويش‌هاي غيرهنري رخ مي‌داد.

کد خبر: ۱۱۸۷۷۰

دوشنبه - ۱۵ فروردين ۱۳۹۰ / April 04, 2011

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ آنچه در اكران نوروزي سينماهاي كشور رخ داد از چند منظر قابليت نقد و تحليل دارد.

در واقع اكران نوروزي سينماها در سال 90 بر مدار دو فيلم اصلي و رقابت ميان آن دو رقم خورد؛ فيلم هاي «جدايي نادر از سيمين» ساخته اصغر فرهادي و «اخراجي هاي 3» ساخته مسعود ده نمكي.

واقعيت آن است كه هر دو فيلم داراي ويژگي هاي برجسته اي هستند كه مي تواند براي مخاطب جذابيت فراواني داشته باشد.

فيلم «جدايي نادر از سيمين» اثري است كه به لحاظ ساختاري خوش فرم و خوش ساخت است و توانسته در همين زمان كوتاه، جايزه هاي فراواني را از مهمترين جشنواره داخلي كشور يعني جشنواره فيلم فجر و نيز جشنواره هاي جهاني همچون جشنواره برلين كسب كند.

در عين حال فيلم «اخراجي هاي 3» ساخته مسعود ده نمكي نيز همچون نمونه هاي قبليش يعني اخراجي هاي 1 و 2 از ويژگي هاي عامه پسند و مردم مدار برخوردار بود؛ حضور بازيگران شاخص در سينماي ايران و نيز ادامه قصه جذاب فيلم در اخراجي هاي 1 و 2 و همچنين تبليغات عظيم ميداني و نكات تابوشكني كه در فيلم وجود داشت، مجموعا شرايطي را فراهم آورد كه فيلم اخراجي هاي 3 همچون دو نمونه پيشينش مورد توجه مخاطب عام قرار گيرد.

طبق آمارهاي رسمي عنوان شده تا كنون «اخراجي هاي 3» با فروش حدود 2.5 ميليارد توماني در رتبه اول فروش نوروزي و فيلم «جدايي نادر از سيمين» با فروش حدود 1.5ميليارد توماني در رتبه دوم قرار دارد.

اما نكته اي كه در اين بحث قابل توجه و نيازمند تمركز جدي است، اتفاقاتي است كه در حواشي اكران نوروزي افتاد؛ كپي غيرقانوني و ناجوانمردانه فيلم «اخراجي هاي 3» و توزيع آن در بازار و نيز اعلام بحث تحريم فيلم اخراجي ها از جمله اين حواشي است.

واقعيت آن است كه بهترين حالت براي اكران نوروزي امسال زماني بود كه صرفا يك رقابت هنري كه انتخاب مردم مشخص كننده نتيجه آن بود، به وقوع مي پيوست؛ رقابتي كه در يك فضاي سالم و به دور از جنجال ها و جدال ها و تشويش هاي غير هنري رخ مي داد و تنها در اين زمان بود كه ارزش هاي بصري و جذابيت هاي عمومي فيلم ها مي توانست تعيين كننده روند و نتيجه اين رقابت باشد؛ رقابت سالمي كه نتيجه اش هر چه كه بود به نفع صنعت سينماي ايران مي انجاميد.

اما زماني كه رفتارهاي غيرهنري و شائبه هاي سياسي جاي رقابت هاي سالم هنري را مي گيرد فضا غبارآلود شده و روندي كه بر اكران فيلم ها حاكم مي شود خارج از عرف فرهنگي و معيارهاي قابل قبول خواهد بود.

وقتي در رفتاري غيرانساني، ضداخلاقي، غيرشرعي و قانون شكنانه، كپي غير قانوني يك فيلم در زمان اكران توزيع مي شود و نيز وقتي در رفتار غيرهنري و بدون در نظر گرفتن معيارهاي عمومي هنر سينما بحث تحريم ديدن يك فيلم صرفا به دلايل سياسي مطرح مي شود، ديگر نمي توان از اين فضا و جريان حاكم بر آن توقع نتيجه اي را داشت كه به نفع سينما و به سود هنر باشد.

فيلم سينمايي «اخراجي ها» در هر سه گانه 1، 2 و 3 توانست ركورد تاريخ سينماي ايران را بشكند؛ اين ركوردشكني به مدد دقت نظري بود كه كارگردان و عوامل فيلم در شناخت ذائقه مخاطب امروزي به خرج دادند.

علاوه بر اين، هر سه فيلم «اخراجي ها» از ويژگي هاي ارزشمدارانه اي نيز برخوردار بود؛ گر چه اين ويژگي ها گاه دچار فروغلتيدن به ورطه ابتذال مي شدند، اما نهايتا تاثيري مضموني بر ذهن مخاطب داشتند و او را دچار تلنگرهايي در راستاي ارزش هاي نهفته در تم داستاني فيلم مي كردند.

حال سوال اينجاست كه اگر رقابت هنري سالم ميان دو فيلم كه هر يك واجد ويژگي هاي خاصي هستند به رفتارهاي غيراخلاقي و شبه سياسي تبديل شود، به سود كدام جريان است؟

اي كاش اكران نوروزي دو فيلم «جدايي نادر از سيمين» و «اخراجي هاي 3» در فضايي ادامه مي يافت و به پايان مي رسيد كه هيچ شائبه غير هنري اين فضا را نمي آلود و تنها مردم و انتخاب آنها بود كه تعيين كننده نتيجه رقابت مي شد؛ اتفاقي كه با رخدادهاي پيش آمده در بحث اكران «اخراجي هاي 3» تا حدودي دور از دسترس قرار گرفته است./انتهاي پيام/