در نوزدهمین نشست مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی صورت گرفت؛

تشریح سهم بودجه آموزش عالی از کل بودجه کشور از زبان مدیرکل سابق سازمان برنامه و بودجه

مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه با اشاره به رشد ۶۶ درصدی بودجه آموزش عالی در سال آینده، گفت: میزان بودجه هزینه‌ای کل آموزش عالی در سال جاری ۵۲ همت است و به طور کلی سهم این حوزه، از رشد بودجه‌ای کشور برای سال ۱۴۰۳ نزولی بوده است.

کد خبر: ۱۲۰۷۹۵۶

سه‌شنبه - ۰۴ دی ۱۴۰۳ / December 24, 2024

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، نوزدهمین نشست مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی با حضور دکتر چنارانی مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه کشور، رییس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، معاونان و اساتید دانشگاه‌ها با موضوع بودجه، ناترازی‌های آن و سهم بودجه آموزش عالی در سال آینده برگزار شد.

در ابتدای این مراسم دکتر چنارانی به تشریح نحوه تدوین و توزیع بودجه همچنین وضعیت دخل و خرج دولت پرداخت و گفت: سال آینده دومین سالی است که بودجه کشور به صورت دو مرحله‌ای نگاشته می‌شود. در مرحله اول سقف احکام نهایی و در مرحله دوم نیز بودجه بین بخش‌ها و دستگاه‌های مختلف توزیع می‌شود.

وی در ادامه تصریح کرد: قسمت اصلی و کلان بودجه‌ریزی در مرحله اول است که در آن سقف احکام نهایی می‌شود؛ که این اقدام یکی از تغییرات مثبت بودجه‌ریزی است که امسال اتفاق افتاد. در واقع عمده مصارف دولت در همان سقف بودجه اعمال شده قرار دارد. این در حالی است که در گذشته در بودجه عمومی صرفا مصارف عمومی و مواردی از قبیل هدفمندی حوزه یارانه‌ها، بدهی‌ها و ... را داشتیم، اما امسال شرایط تغییر کرد و کل دخل و خرج کشور در سال آتی مشخص شد.

مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه با اشاره به رشد ۶۶ درصد بودجه دولت در مقایسه با سال‌های گذشته خاطرنشان کرد: با توجه به افزایش میانگین ۲۰ تا ۳۰ درصدی نرخ حقوق، ۴۷ درصدی بودجه شرکت‌ها، همچنین رشد ۵۰ درصدی بودجه منابع و مصارف نظیر دانشگاه‌ها، اینکه ما سقف احکام بودجه را در سال ۱۴۰۳ برداشتیم اتفاق خوبی است و امیدوارم این روند در سال آینده نیز ادامه داشته باشد.

چنارانی با بیان اینکه رشد درآمد‌های کشور پایین‌تر از میزان بودجه است، تاکید کرد: متاسفانه در حالی که سقف کل بودحه سال ۱۴۰۳ رشد ۶۶ درصدی را داشته است، میزان درآمد‌های ما ۴۰ درصد افزایش یافته است؛ پس در هنگام نگارش بودجه نوعی از ناترازی شکل گرفته که در اجرا بیشتر نیز خواهد شد. در واقعیت طراز عملیاتی بودجه یعنی میزانی که دخل و خرج ما در بودجه با هم نساخته و ما برای جبران از منابع آینده استفاده کرده‌ایم یا سرمایه فروخته‌ایم. این عدد برای امسال ۳۰۰ و برای سال آینده نیز حدود ۸۰۰ همت است. قاعدتا این کمبود بودجه نیز از فروش سرمایه و تراز مالی اوراق جبران می‌شود.

این مقام مسئول تاکید کرد: هزینه جاری کشور برای امسال حدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ همت بوده است که برای سال آینده ۳۰۰۰ همت پیش‌بینی شده است. این هزینه‌ها برای بخش عمرانی نیز ۵۶۰ همت می‌باشد. تملک مالی نیز ۳۱۰ همت برآورد می‌شود. ۹۰۰ همت هم برای هدفمندی یارانه‌ها در نظر گرفته شده است.

مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه تاکید کرد: کل درآمد کشور برای سال آینده از ۱۵۰۰ به ۲۲۰۰ همت افزایش یافته است، اما در حوزه نفت رشد چندانی نداشته‌ایم و ۵۰ درصد رشد بودجه در دارایی و سرمایه صورت گرفته است.

وی افزود: اگر بخواهیم به طور واقعی به بودجه نگاه کنیم جدا از اینکه درآمد‌های بودجه محقق شود یا نه، شاهد مفهوم کسری پنهان در بودجه هستیم.
این کارشناس بودجه اظهار کرد: بنابراین ۱۸۰۰ همت کسری شکلی بودجه داریم که دخل و خرج با هم همخوانی ندارند و ۶۰۰ همت نیز کسری پنهان بودجه داریم. به این معنی که ما مصارف را نوشتیم، اما برای آن بودجه‌ای پیدا نکردیم. مهمترین نقدی که به بودجه وارد می‌شود این است که از سمت مصارف تراز شده است نه از سوی منابع.

چنارانی افزود: میزان تولید نفت برای سال آینده ۳ میلیون ۷۰۰ هزار بشکه در روز در نظر گرفته شده است. در حالی که تا به امروز آخرین تولید نفت در کشور ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه بوده است. نکته‌ای که وجود دارد با توجه به اینکه بخش عمرانی سهمی در بودجه عمرانی کشور ندارد، بنابراین سهم آن از درآمد نفت کسر می‌شود یعنی هر اندازه که نفت فروختیم سهم بخش عمرانی نیز پرداخت خواهد شد.

مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: موضوع دوم که احتمال تحقق آن در منابع مالی پایین است واگذاری شرکت‌های دولتی می‌باشد. در واقع اگر این امر تحقق‌پذیر بود می‌فروختیم تا امسال با کسری بودجه مواجه نشویم. دولت دنبال این هست تا پایان سال ۲۰۰ همت اوراق بگیرد که این موضوع فشار زیادی به بازار وارد خواهد کرد. وی افزود: خوشبینانه‌ترین پیش‌بینی رشد اقتصادی برای سال آینده ۳ درصد است. اگرچه قانون برنامه ۸ درصد رشد را تاکید کرده است که این امر قابل تحقق نیست ما سال اینده با رکود مواجه هستیم که ممکن است این رشد به بیشتر از دو ونیم درصد نرسد.

این کارشناس بودجه با بیان اینکه سال آینده انتظار افزایش تورم را داریم، تاکید کرد: پیش‌بینی ما برای تورم جاری کف ۳۰ درصد بود. بهترین کار این بود که ما بودجه‌ای را طراحی می‌کردیم تا این میزان تورم را به کانال ۲۰ برسد. اگر دولت میزان تورم را در همان ۳۰ درصد حفظ می‌کرد شرایط بهتری داشتیم. متاسفانه تورم ماهیانه نقطه به نقطه ما در حال حاضر صعودی است و این میزان تا پایان سال افزایشی یعنی حدود ۳۵ درصد نیز خواهد بود.

مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه به راهکار جبران کسری بودجه اشاره کرد و تاکید کرد: تنظیمات کشور ما، تنظیمات هزینه‌ای است. به طور مثال از دانشگاه‌های ما گرفته تا خود سازمان برنامه و بودجه هزینه‌ای هستند. این نمونه اقتصاد دولتی کشور ما است. یکی از این تنظیم درآمد‌ها مالیات بود که بیش از رشد اسمی، رشد کرد. متاسفانه علی‌رغم اینکه تصمیمات خوبی در این زمینه گرفته شد به طوریکه دو تا سه دهک اول از پرداخت مالیات معاف شوند. اگر چه ما در لایحه بودجه هم نوشته بودیم افراد تا دهک‌های ۷ و ۸ از پرداخت مالیات معاف شوند و تمرکز مالیات بر روی مجموع مالیات باید می‌رفت.

چنارانی یادآور شد: اولین کار برای جبران کسری بودجه این بود که رشد سنگینی که در هزینه‌ها داشتیم را کنترل کنیم امسال این هزینه‌ها ۱۸۰۰ همت است اگر ۳۰ درصد به این رقم اضافه کنیم به ۲۴۰۰ همت می‌رسد.

وی خاطر نشان کرد: تفاوت ۳۰ درصد رشد بودجه یا باید در عرصه‌های عمرانی و زیرساختی کشور رشد کند یا اینکه در قالب حقوق پرداخت شود. یا اینکه به صورت کلی این تفاوت حذف شود.

مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: حدود ۳۰۰ همتی که کسری بودجه در سال ۱۴۰۳ روی داده به دلیل اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها است؛ بنابراین ما در بودجه فعلی حدود ۵۰۰ همت کم داریم و اگر دولت طرح‌های خود را در بخش هدفمندی یارانه‌ها نتواند انجام دهد این میزان بسیار افزایش خواهد یافت.

چنارانی به وضعیت بودجه آموزش عالی اشاره کرد و گفت: حدودا بودجه جاری دانشگاه‌ها و زیرمجموعه‌های این مراکز در سال ۹۶ حدود ۷ همت بوده است که به بیش از ۴۷ همت افزایش یافته است. البته عمده هزینه‌های این مراکز اجتناب ناپذیر است. میزان رشد بودجه دانشگاه‌ها و مراکز زیرمجموعه در سال ۱۴۰۲ بیش از ۱۱۰ درصد رشد بوده است. میزان بودجه هزینه‌ای کل آموزش عالی در سال جاری ۵۲ همت است. به طور کلی سهم آموزش عالی در رشد بودجه‌ها برای سال ۱۴۰۳ نزولی بوده است.

مدیرکل سابق تلفیق سازمان برنامه و بودجه خاطرنشان کرد: میزان رشد بودجه دانشگاه‌ها در سال ۱۴۰۰ حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد بوده است. ما از سال ۹۶ تا کنون رشد بودجه داشتیم. اگر میزان بودجه امسال آموزش عالی را که ۵۲ همت است ۶۶ درصد رشد بدهیم شرایط مناسبی از نظر بودجه‌ای نخواهیم داشت؛ بنابراین تنظیمات مالی کشور باید سمت تولید پیش برود.