نفس ماواي هر بدي

نفس بسيار امر كننده به بدي‌ها و زشتي‌هاست، پس هر كه امينش شمرد، به او خيانت مي كند و هر كه با او آرام بگيرد و اطمينان يابد، هلاكش مي سازد و هر كه از او راضي رشود به بدترين جايگاه‌ها سوقش مي دهد.

کد خبر: ۱۲۱۰۴۰

دوشنبه - ۲۹ فروردين ۱۳۹۰ / April 18, 2011

گروه معارف «خبرگزاري دانشجو»؛ نفس اگر با متقي سر به ستيز بردارد، او به خاكش مي كشد اگر در آنچه خوش نمي دارد تمكين نكند، ناكامش مي سازد، اگر آنچه را نمي پسندد تن در ندهد، به زنجيرش مي كشد، اگر اطاعت دل و عقل را گران بشمرد به زندانش مي افكند.

اگر چرا در مرتع هوس‌ها را آرزو كند، لجامش مي زند. اگر بال بر زمين اطاعت نسايد، سرش را به سنگ مجازات مي كوبد و اگر سركشي را بخواهد، پاي بندش مي كند.

نفس در پي خوش‌هاي گذراست ولي او تنها به ماندني‌ها دل مي دهد خود را از مسير خواسته‌هاي فناپذير و عشق‌هاي گذرا كنار مي كشد و جان به سايه سار جاودان جانان مي سپارد و چشم به دشت نعمت‌هاي كران ناشناس و زوال ناپذير خدا مي دوزد.

حلم را با علم در مي آميزد و حرف را با عمل.

گفتار و كردارش را مرزي از هم جدا نمي كند. رفتار در قلمرو گفتار پيش مي رود و گفتار تنها در محدوده رفتار سير مي كند.

اشارت:

خداوند از زبان يوسفش در آن وانفساي «ولقد همت به و هم بها» مي فرمايد: ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربي1

نفس امر كننده به بدي‌هاست مگر آن كه خدايم دست بگيرد.

و هم او جل و علي به پيامبر گرامي‌اش در شب معراج مي فرمايد: فان النفس ماوي كل شر و هي رفيق كل سوء تجرها الي طاغه الله و تجرك الي معصيته و تخالفك في طاعته و تعطيعك فيما يكره و تطغي اذا شبعت و تشكوا اذا جاعت، و تغضب اذا فتقرت و تكبر اذا استغنت و تنسي اذا كبرت و تغفل اذا آمنت و هي قرينه الشيطان.

2 و مثل النفس كمثل النعامه تاكل الكثير و اذا حمل عليها لاتطير و مثل الدفلي لونه حسن و طعمه مر.

نفس همانا جايگاه هر شر و رفيق هر بدي است.

در طاعت خدا با تو مخالفت مي كند و در معصيتش همراهي و ملاطفت.

آن گاه كه سير شود طغيان مي كند و آن گاه كه گرسنه شود شكوه مي نمايد.

آن زمان كه فقير گردد خشمگين مي شود و چون غني شود، كبر مي ورزد.

هر گاه كه در دام كبر بيفتد مرا فراموش مي كند و آن گا كه در ايمني بزيد غفلت مي كند.

باري، نفس هماره همدم شيطان است.

قصه، نفس قصه شترمرغ است، زياد مي خورد اما تن به پرواز نمي دهد، نفس چونان خرزهره است، رنگي خوب اما طعمي تلخ دارد.

و حضرت امام علي علي- سلام الله عليه- مي فرمايد: ان النفس لاماره بالسوء و الفحشاء فمن ائتمنها خانته و من استنام اليها اهلكته و من رضي عنها اوردته شر الموارد3.

نفس بسيار امر كننده به بدي‌ها و زشتي‌هاست، پس هر كه امينش شمرد، به او خيانت مي كند و هر كه با او آرام بگيرد و اطمينان يابد، هلاكش مي سازد و هر كه از او راضي رشود به بدترين جايگاه‌ها سوقش مي دهد و هم او سلام الله عليه- مي فرمايد: لاعدواعدي علي المرء من نفسه4

دشمني، دشمن تر از نفس براي آدمي نيست.

1- قرآن سوره يوسف- آيه 53

2- حديث قدسي

3- غرر الحكم، جلد 2

4- غرر الحكم، جلد 6

/انتهاي پيام/