مدل‌سازی علمی برای انتخاب بهترین استادان

الگویی برای جذب اعضای هیأت علمی در دانشگاه فرهنگیان

جذب استادان دانشگاهی به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل در رشد و توسعه علمی کشور، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و نگاه جامع است. پژوهشی تازه تلاش کرده است با ارائه مدلی ویژه و با تمرکز بر دانشگاه فرهنگیان، معیار‌های مؤثر در این فرآیند را شناسایی کند.

کد خبر: ۱۲۱۲۷۵۲

يکشنبه - ۱۶ دی ۱۴۰۳ / January 05, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، امروزه نیروی انسانی یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های هر سازمان به شمار می‌رود. در میان این سرمایه‌ها، نقش افرادی که دارای دانش، مهارت و توانایی‌های تخصصی هستند، در ارتقای عملکرد و توسعه پایدار سازمان‌ها بسیار برجسته است. در محیط‌های دانشگاهی که مأموریت اصلی آنها تولید و اعتلای دانش و تربیت نیروی متخصص است، جذب اعضای هیأت علمی مستعد و متعهد اهمیت ویژه‌ای دارد. دانشگاه‌ها برای تطبیق با تغییرات سریع و پاسخگویی به نیاز‌های جامعه، به جذب استادانی نیاز دارند که خلاق، حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیر باشند. به‌ویژه در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه فرهنگیان که وظیفه تربیت معلمان آینده را برعهده دارند، انتخاب افراد شایسته برای هیأت علمی، نه‌تنها در کیفیت آموزش بلکه در آینده نسل‌های بعدی تأثیرگذار است.

با توجه به چالش‌های موجود در فرایند جذب اعضای هیأت علمی، از جمله کمبود نیرو‌های مستعد، عدم تناسب معیار‌های جذب با مأموریت‌های دانشگاه‌ها، و تأکید بر پر کردن صرف ظرفیت‌ها به جای انتخاب هدفمند، ضرورت پژوهش در این حوزه بیش از پیش احساس می‌شود. ارائه الگویی که به دانشگاه‌ها در شناسایی، ارزیابی و جذب بهترین استعداد‌ها کمک کند، می‌تواند کیفیت آموزش عالی کشور را بهبود بخشد و اهداف توسعه علمی و اجتماعی را تحقق بخشد.

یونس رومیانی، استادیار ﺑﺨﺶ ﺣﮑﻤﺮاﻧﯽ آﻣﻮزش دانشگاه تهران، با همکاری پژوهشگرانی از دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه آزاد اسلامی، تحقیقی در این زمینه انجام داده‌اند. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگویی برای جذب اعضای هیأت علمی در دانشگاه فرهنگیان صورت گرفته است.

پژوهشگران تلاش کرده‌اند تا بر اساس اسناد بالادستی کشور و تحلیل نیاز‌های خاص این دانشگاه، مدلی جامع و علمی را ارائه دهند که متناسب با مأموریت‌های آموزشی و تربیتی دانشگاه فرهنگیان باشد.

در این تحقیق، پژوهشگران ابتدا به بررسی اسناد ملی و سیاست‌های کلان آموزشی کشور پرداختند. سپس، در بخش عملی پژوهش، ۱۶۸ نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان را به صورت تصادفی انتخاب نمودند. داده‌ها از طریق تحلیل این اسناد و نظرسنجی از اعضای هیأت علمی جمع‌آوری شده و در نهایت با استفاده از روش‌های علمی، مدل پیشنهادی طراحی و اعتبارسنجی شد.

نتایج این پژوهش نشان می‌دهند که معیار‌های اخلاقی، از جمله پایبندی به اصول اسلامی و ایرانی، به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین شاخص‌های جذب اعضای هیأت علمی مطرح است. همچنین ویژگی‌هایی مانند خلاقیت، کارآفرینی، توانمندی پژوهشی، مسئولیت‌پذیری و روحیه خدمت‌رسانی نیز از معیار‌های مهم ارزیابی متقاضیان عنوان شده است.

یافته‌ها نشان داده‌اند که این معیار‌ها با استفاده از ابزار‌های علمی قابلیت سنجش و ارزیابی دارند و می‌توان از آنها در فرآیند جذب اعضای هیأت علمی استفاده کرد.

بر اساس این مطالعه، یکی از نکات کلیدی برای جذب موفق استادان، شایستگی‌های حرفه‌ای است. به این معنا که فرد باید نه‌تنها در حوزه تخصصی خود دانش کافی داشته باشد، بلکه توانایی تدریس، پژوهش کاربردی و تعامل با محیط‌های علمی و صنعتی را نیز داشته باشد. همچنین تاکید شده که خلاقیت و کارآفرینی در میان اعضای هیأت علمی، می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در کیفیت آموزش و تربیت نیروی انسانی برای آینده کشور داشته باشد.

این تحقیق اهمیت ویژه‌ای برای دانشگاه فرهنگیان دارد، چرا که این دانشگاه نقش محوری در تربیت معلمان کشور ایفا می‌کند. بر همین اساس، ارائه الگویی جامع و علمی برای جذب استادان، می‌تواند به افزایش کارایی و اثربخشی دانشگاه کمک کند. استفاده از این الگو نه‌تنها انتخاب افراد شایسته را تسهیل می‌کند، بلکه با توجه به تأکید بر معیار‌های اخلاقی و حرفه‌ای، زمینه را برای تحقق اهداف کلان آموزشی و تربیتی فراهم می‌سازد.

گفتنی است، این نتایج در فصلنامه «پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی» وابسته به مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی منتشر شده‌اند. این فصلنامه با انتشار مقالات علمی، سعی در بهبود سیاست‌ها و برنامه‌های آموزش عالی کشور دارد و این تحقیق نیز می‌تواند منبعی ارزشمند برای دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی باشد.