فیلم کوتاه از نگاه هیات داوران فیلم فجر ۴۳؛ از تشبیه فیلم کوتاه به هنر مینیاتور تا بهترین مسیر ورود به سینما

فیلم کوتاه در جشنواره فیلم فجر مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرده است. از سال‌های آغازین که بزرگانی مثل کیانوش عیاری و مرحوم کیومرث پوراحمد در این بخش فیلم داشتند تا همین امروز که تقریبا همه اهالی سینما معتقد هستند «فیلم کوتاه بهترین مسیر ورود به سینمای بلند است».

کد خبر: ۱۲۱۴۵۷۰

جمعه - ۲۱ دی ۱۴۰۳ / January 10, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو به نقل از روابط عمومی چهل و سومین جشنواره فیلم فجر؛ مریم اسمی خانی (فیلمساز)، آرش رصافی (فیلمساز)، مجید شیخ انصاری (تهیه‌کننده و مدرس سینما)، محمدرضا عرب (تهیه‌کننده و فیلمساز) و سید صادق موسوی (مدیر فرهنگی) ۵ چهره‌ای هستند که امسال مسئولیت داوری آثار کوتاه جشنواره را برعهده داشتند و درباره مسیر و جایگاه فیلم کوتاه در جشنواره فیلم فجر با اعضای هیات داوران جشنواره چهل وسوم به گفت‌و‌گو نشستیم که در ادامه می‌خوانید.

وجود بخش فیلم کوتاه در جشنواره فیلم فجر ضرورت دارد

مریم اسمی خانی نویسنده، فیلمساز، مدرس سینما و عضو هیات داوران بخش فیلم کوتاه چهل و سومین جشنواره فیلم فجر با اشاره به اینکه متاسفانه برای چند دوره بخش فیلم‌های کوتاه از جشنواره فیلم فجر حذف شده بود و جای خالی آن به شدت احساس می‌شد، معتقد است:خوشبختانه چند سالی است که سیمرغ مربوط به این بخش بار دیگر به این رویداد مهم سینمایی بازگشته است. حوزه سینمای کوتاه دارای اهمیت بسیار زیادی است و نمی‌توان آن را نادیده گرفت. بسیاری فیلمسازان مهم سینمای کشور فعالیت خود را با ساخت فیلم‌های کوتاه آغاز کردند و با وجود گذشت چند دهه از ساخت این آثار، همچنان برخی از آنها تماشایی هستند.

کارگردان «وضعیت اورژانسی» ادامه داد: به طور کلی خلاقانه‌ترین آثار فیمسازان مربوط به دوران فعالیت آنها در سینمای کوتاه بوده و این حوزه بخشی جدانشدنی از زندگی هنری بسیاری از هنرمندان مطرح سینمای کشور است. البته دلیل غیبت بخش کوتاه در جشنواره سال‌های گذشته موضوعی قابل فهم و منطقی بود، اما نمی‌توان ضرورت وجود این بخش را در مهمترین رویداد سینمایی کشور انکار کرد.

عضو هیات داوران بخش آثار کوتاه داستانی در فجر ۴۳ یادآور شد: ساخت فیلم کوتاه یک مسیر امتحان پس داده و کامل برای ورود به دنیای فیلمسازی است و در میان راه‌های موجود، بهترین گزینه به شمار می‌رود. خلاقانه‌ترین اتفاق‌ها در سینمای کوتاه رخ می‌دهد و فکر می‌کنم در سال‌های گذشته این گونه سینمایی موفق‌تر از سینمای بلند در کشور عمل کرده است.

فیلم کوتاه راهگشا و سد شکن است

آرش رصافی عضو هیأت داوران بخش فیلم‌های کوتاه داستانی گفت: برای فیلمسازان حوزه سینمای کوتاه، دریافت سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر بسیار ارزشمند است. در طول تاریخ این رویداد سینمایی همواره چالش‌هایی در رابطه با فیلم کوتاه وجود داشته است و در دوره‌هایی برخی افراد علاقه‌مند به این حوزه، صنف فیلم کوتاه و مسئولان انجمن سینمای جوان تاکید داشتند که باید این جایزه در جشنواره وجود داشته باشد و به همین دلیل خواهان بازگشت بخش فیلم کوتاه به جشنواره بودند.

رصافی افزود: به عقیده من ساخت فیلم کوتاه صرفا مسیری برای رسیدن به تولید فیلم بلند نیست، چراکه این گونه سینمایی دارای هویت مستقل خود است و حوزه‌ای راه گشا و سد شکن به شمار می‌رود و می‌تواند پیشنهاد‌های بسیار خوبی برای سینمای بلند در بر داشته باشد.

این فیلمساز خاطرنشان کرد::در تمام دنیا فیلم کوتاه گونه‌ای پیشرو به شمار می‌رود و راهی تازه را برای ابداعات ساختاری و بروز خلاقیت و جسارت می‌گشاید. توجه به فیلم کوتاه در جشنواره فیلم فجر می‌تواند شرایط بهتری را برای سینمای ایران در آینده ایجاد کند.

تمرکز جشنواره فجر بر فیلم‌های کوتاه قصه‌گو است

مجید شیخ انصاری فیلمساز، مدرس دانشگاه و عضو هیأت داوران بخش فیلم‌های کوتاه داستانی در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر نیز اعتقاد دارد که: نکته ظریفی در عنوان این بخش وجود دارد که کم‌تر به آن توجه می‌شود، نام این بخش فیلم‌های کوتاه داستانی است. فیلم‌های کوتاه دارای جشنواره‌های تخصصی خاص خود هستند و به لحاظ انواع و گونه و دارای تنوع زیادی هستند.

او با تاکید بر این نکته که جشنواره فیلم فجر قرار نیست جای این جشنواره‌ها را پر کند تصریح کرد:جشنواره فیلم فجر متمرکز بر فیلم‌هایی است که دارای وجه داستانی پررنگی هستند و فیلمساز به قصد داستانگویی یک اثر را تولید می‌کند. به طور طبیعی در جشنواره با افرادی مواجه هستیم که اگر بتوانند در این بخش توانایی‌های خود را نشان دهند، احتمالا در فضای سینمایی حرفه‌ای و ساخت فیلم‌های بلند نیز موفق خواهند بود.

عضو هیات داوران فیلم کوتاه فیلم فجر چهل وسوم در پایان گفت: این موضوع که چگونه می‌توان تماشای آثار فیلم کوتاه را در سبد مخاطبان جشنواره فیلم فجر قرار دارد نیاز به نوآوری‌هایی دارد که دبیرخانه جشنواره می‌تواند نسبت به آن توجه نشان دهد. بهتر این است که نشریه روزانه جشنواره نیز سهمی را در گزارش‌های روزانه خود به این بخش اختصاص دهد.

مینیاتور ایرانی

محمدرضا عرب فیلمساز و تهیه‌کننده سینما و عضو هیئت داوران بخش آثار کوتاه داستانی در چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر نیز با تشبیه فیلم کوتاه به هنر مینیاتور معتقد است که «جشنواره فیلم فجر به عنوان یکی از مهم‌ترین رویداد‌های سینمایی ایران، هر ساله میزبان آثار مختلفی از سینماگران ایرانی است. در این جشنواره، فیلم‌های کوتاه داستانی به عنوان یک زیرمجموعه خاص، جایگاه ویژه‌ای دارند. این فیلم‌ها به دلیل زمان محدود و فضای فشرده‌ای که دارند، توانایی بیان داستان‌ها و مفاهیم عمیق را در قالبی مختصر و زیبا دارا هستند

فیلم‌های کوتاه داستانی به عنوان ابزاری برای بیان خلاقیت و نوآوری در سینما شناخته می‌شوند. در جشنواره فیلم فجر، این آثار معمولاً به دلیل تنوع موضوعات و سبک‌های مختلف، توجه بسیاری را جلب می‌کنند. نمایش فیلم‌های کوتاه در جشنواره فیلم فجر نه تنها این امکان را می‌دهند که ایده‌های جدید خود را به معرض نمایش مخاطبین و نقد منتقدین قرار دهند، بلکه فرصتی برای کشف استعداد‌های جوان و نوظهور نیز فراهم می‌آورند. این فیلم‌ها با استفاده از زمان محدود خود، به سرعت می‌توانند مخاطب را با داستانی عمیق و احساسی درگیر کنند. در واقع، هر یک از این آثار به نوعی می‌تواند یک روایت مستقل و منحصر‌به‌فرد باشد که در آن احساسات انسانی، چالش‌های اجتماعی و فرهنگی را مورد بررسی قرار می‌دهد».

حضور فیلم کوتاه داستانی در جشنواره فیلم فجر نه تنها نشانه‌ای از تنوع و غنای سینمای ایران است، بلکه فرصتی برای بیان خلاقیت و نوآوری سینماگران جوان فراهم می‌آورد. تشبیه این آثار به مینیاتور ایرانی نشان‌دهنده‌ی توانایی هر دو هنر در بیان زیبایی، احساسات و داستان‌ها در قالب‌های مختصر و فشرده است. این ارتباط نه تنها به غنای فرهنگی ما کمک می‌کند بلکه نشان‌دهنده‌ی قدرت هنر در انتقال مفاهیم عمیق انسانی است.

بهترین مسیر ورود به سینما فیلم کوتاه است

سیدصادق موسوی، مدیر فرهنگی و عضو هیئت داوران بخش آثار کوتاه داستانی در چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر، معتقد است: مجموعه جشنواره‌های فجر اعم از تئاتر، فیلم، موسیقی و تجسمی فراتر از کارکرد‌های هنری و رقابتی، می‌توانند دارای کارکرد‌های آشتی‌جویانه در سطح ملی نیز باشند.

موسوی می‌گوید: «مهم‌ترین رویداد سینمایی در کشور ما، جشنواره فیلم فجر است و هم‌چنین یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های تولید صنعت تصویر در کشور نیز، حوزه فیلم کوتاه است که جوانان خلاق بسیاری در آن مشغول به فعالیت هستند. به همین دلیل، این انتظار وجود دارد که در مهم‌ترین ویترین سینمایی و هنری کشور، آثار این دسته از فیلم‌سازان نیز در معرض مشاهده و ارزیابی قرار بگیرد.»

این مدیر فرهنگی بهترین مسیر ورود به سینما را فعالیت در عرصه فیلم کوتاه می‌داند و ادامه می‌دهد: «در سال‌های اخیر بسیاری از فیلم اولی‌های موفق و خوش‌آتیه، برآمده از جریان فیلم کوتاه کشور بودند. به طور کلی، اگر دستیاری کارگردانی در سینمای بلند و فعالیت در حوزه سینمای کوتاه را به عنوان مسیر‌های ورود به سینمای حرفه‌ای بپذیریم، از نظر من آثاری که کارگردانان سینمای کوتاه بعد‌ها در سینمای بلند تولید کردند، بسیار پیش‌رو و خلاقانه‌تر است.»