نقش جمهوری آذربایجان در کریدورهای ترانزیتی منطقه

حمل‌ونقل کالا از طریق جمهوری آذربایجان پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین به طور قابل‌توجهی افزایش یافته است. کریدور میانی و کریدور شمال-جنوب به عنوان مسیرهای ترانزیتی اصلی از طریق جمهوری آذربایجان، نقش مهمی در سیستم حمل‌ونقل بین‌المللی ایفا می‌کند.

کد خبر: ۱۲۱۴۹۷۲

شنبه - ۲۲ دی ۱۴۰۳ / January 11, 2025

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو، با آغاز جنگ روسیه و اوکراین، حمل‌ونقل کالاها از طریق جمهوری آذربایجان به شدت افزایش یافته است. راه‌آهن نقش اصلی را در این موضوع ایفا می‌کند.

شرکت «راه‌آهن آذربایجان» (ADY) اعلام کرده که از سال 2022، حجم حمل‌ونقل کالاها از طریق راه‌آهن به طور قابل‌توجهی افزایش یافته است.

در گزارش این شرکت آمده است: «در 12 ماه سال 2024، بیش از 18.5 میلیون تن بار توسط راه‌آهن آذربایجان در قالب ترانزیت، واردات، صادرات و حمل‌ونقل داخلی جابجا شده است. در مقایسه با سال 2023، حجم بار ترانزیتی در مدت مشابه سال 2024، 5.7 درصد افزایش یافته و به 7.3 میلیون تن و حجم بار وارداتی نیز 10 درصد افزایش یافته و به 5.2 میلیون تن رسیده است. در مسیر اصلی ترانزیتی شرق - غرب، بیش از 3.2 میلیون تن بار در طول سال جابجا شده است. در میان کالاهای ترانزیتی، نفت و فرآورده‌های نفتی با بیش از 2.8 میلیون تن، 11 درصد بیشتر از سال 2023 بوده است. همچنین در حمل‌ونقل سایر کالاهای اصلی مانند سنگ معادن فلزی و محصولات صنعت فلز 8 درصد و چوب، خمیر کاغذ و محصولات کاغذی 26 درصد افزایش ثبت شده است. نفت و فرآورده‌های نفتی با بیشترین سهم در واردات نیز در مقایسه با سال 2023، 89 درصد و محصولات صنعت شیمی 12 درصد و زغال‌سنگ و سایر سوخت‌ها 52 درصد افزایش داشته است.»

کریدور میانی: مسیر اصلی ترانزیت کالا در آذربایجان

شرکت «راه‌آهن آذربایجان» اعلام کرده که «کریدور میانی» که کالاها را از شرق به غرب و بالعکس منتقل می‌کند، به عنوان مسیر ترانزیتی اصلی و استراتژیک برای جمهوری آذربایجان در نظر گرفته می‌شود.

در گزارش این شرکت آمده است: «در مارس 2024، اولین قطار کانتینری که تنها در 11 روز از شهر شیان چین از طریق کریدور میانی به باکو رسید، فصل جدیدی را در پتانسیل ترانزیتی کشور ما آغاز کرد. در سال گذشته، 358 قطار کانتینری از چین به آذربایجان ارسال شده که نشان‌دهنده افزایش حجم حمل‌ونقل بار از طریق کریدور میانی و تقویت نقش آذربایجان در سیستم حمل‌ونقل بین‌المللی است. در سال 2024، حجم بار منتقل شده از چین از طریق این کریدور از 27 هزار کانتینر فراتر رفته است. این رقم بیش از 25 برابر آمار سال 2023 است. زیرساخت‌های ما امسال امکان جابجایی بیش از 1000 قطار کانتینری را از طریق آذربایجان فراهم می‌کند.»

در این گزارش همچنین آمده که در نوامبر 2024، اولین محموله صادراتی از باکو از طریق راه‌آهن به چین ارسال شد.

توسعه و گسترش کریدورهای ترانزیتی آذربایجان

در سال 2024، کار مدرن سازی بخش گرجستان از خط آهن باکو- تفلیس- قارص به پایان رسید و ظرفیت سالانه حمل‌ونقل بار در این خط آهن از 1 میلیون تن به 5 میلیون تن افزایش یافت.

از ژوئن 2024، علاوه بر بندر لیانیون گانگ، یکی از بزرگترین بنادر شرقی چین، ارسال آزمایشی بار از این بندر نیز آغاز شد.

شرکت «راه‌آهن آذربایجان» اعلام کرده که کریدور شمال- جنوب در سال 2024 به طور قابل‌توجهی گسترش یافته است.

در این گزارش آمده است: «حجم حمل‌ونقل بار ترانزیتی از طریق کریدور شمال - جنوب و از طریق آذربایجان در سال 2024 به 814 هزار تن رسیده که بیش از 28 درصد بیشتر از مدت مشابه سال 2023 است.»

شرکت راه‌آهن آذربایجان پیش‌بینی کرده که تا سال 2030، حجم حمل‌ونقل ترانزیتی سالانه 2 تا 4 برابر افزایش خواهد یافت.

کریدورهای میانی و تراسیکا: مسیرهای ترانزیتی مهم برای آذربایجان

کریدور میانی (شرق- غرب)، حمل‌ونقل بار از چین به ترکیه و همچنین به کشورهای اروپایی و بالعکس را در بر می‌گیرد.

کریدور حمل‌ونقل اروپا- قفقاز- آسیا (TRACECA) یک پروژه ویژه در چارچوب کمک‌های فنی به کشورهای مستقل مشترک‌المنافع است که با حمایت اتحادیه اروپا اجرا می‌شود. این پروژه در مه 1993 در نشستی در بروکسل با مشارکت 8 کشور (5 کشور آسیای مرکزی، قزاقستان و 3 جمهوری قفقاز) تصویب شد.

کریدور تراسیکا همچنین یک بستر پایدار برای هماهنگی منافع، یافتن راه‌های بهینه برای همکاری متقابل و سودمند و همچنین توسعه روابط اقتصادی، تجارت و ارتباطات حمل‌ونقل در مناطق اروپا، دریای سیاه، قفقاز، دریای خزر و آسیا است.

کریدور شمال-جنوب: کاهش زمان انتقال بار از هند به روسیه و اروپا

اولین سند توافقنامه در مورد کریدور حمل‌ونقل شمال- جنوب که هند، پاکستان، ایران، جمهوری آذربایجان، روسیه و کشورهای اروپای شمالی را به یکدیگر متصل می‌کند، در 12 سپتامبر 2000 در سن‌پترزبورگ بین روسیه، ایران و هند امضا شد. در سال‌های بعد، در مجموع 13 کشور این توافقنامه را امضا و تصویب کردند: آذربایجان، بلاروس، بلغارستان، ارمنستان، هند، ایران، قزاقستان، قرقیزستان، عمان، روسیه، تاجیکستان، ترکیه و اوکراین. آذربایجان در سال 2005 به این پروژه پیوست.

هدف از ایجاد این کریدور، کاهش زمان انتقال بار از هند به روسیه و همچنین به اروپای شمالی و غربی است. در حال حاضر، انتقال بار از هند به روسیه از طریق مسیر موجود (کانال سوئز) 45 تا 60 روز طول می‌کشد، در حالی که با استفاده از کریدور شمال- جنوب، این زمان به 14 تا 20 روز کاهش خواهد یافت.