در نشست «یکجانبه‌گرایی در حقوق بین‌الملل و نسبت آن با قانون اساسی» مطرح شد؛

عسکری: سازمان ملل، حافظ هژمونی فاتحان جنگ جهانی دوم است/ پیری: ایران نیازمند به راهبرد مشخص در حوزه حقوق بین‌الملل است/ مومنی‌راد: در حال فروپاشی

پنجمین نشست از سلسله نشست‌های «خانه ملی گفت‌وگوی حقوق اساسی» با موضوع «یکجانبه‌گرایی در حقوق بین‌الملل و نسبت آن با قانون اساسی» با حضور عسکری عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، دکتر احمد مومنی راد عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و دکتر مهدی پیری، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در محل پژوهشکده شورای نگهبان برگزار شد.

کد خبر: ۱۲۱۵۳۵۹

يکشنبه - ۲۳ دی ۱۴۰۳ / January 12, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو به نقل از مرکز رسانه پژوهشکده شورای نگهبان، در این نشست دکتر عسکری که درباره «یکجانبه‌گرایی و ضابطه‌سازی» سخن می‌گفت، با اشاره به اینکه یکجانبه‌گرایی و ضابطه‌سازی عنوانی پیچیده است، گفت: ضابطه در جامعه بین‌المللی اساسا باید توسط جامعه وضع شود و این موضوع با عملکرد یکجانبه در تضاد آشکار است. نظم امروز دنیا، پسامنشوری است. بعد از جنگ جهانی دوم، فاتحان قانون را در سازمان ملل متحد نوشتند. این نظم پسامنشوری دو هدف بنیادین دارد و بر مبنای عدالت محوری نوشته نشده است.

وی افزود: البته بسیاری از فیلسوفان همچون «کانت» بر روی نظم پسا منشوری متجلی شده‌اند و آن فلاسفه به دنبال تحقق عدالت بوده‌اند، ولی همه تجلی افکار آنها در نظم پسا منشوری مورد استفاده قرار نگرفته است. استاد دانشگاه علامه طباطبایی تاکید کرد: اهداف نظم پسا منشوری با یک سری اهداف نمادین بسته‌بندی شده و ما در بیشتر کتاب‌ها به موارد بی‌اهمیت و کنارین این نظم یعنی چند جانبه‌گرایی، ارتقاء حقوق بشر و حکومت قانون توجه داریم.

سخنران بعدی این نشست دکتر پیری بود که درخصوص «رویه جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با یکجانبه‌گرایی بین‌المللی» سخن گفت. وی مهم‌ترین چالش امروز کشور را فقدان راهبرد نسبت به حقوق بین‌الملل دانست و افزود: رویکرد قانونی در کشور ما حتی با رویکرد اجرایی هم‌راستا نیست و این فقدان راهبرد باعث شده تا ما رویکرد مشخص نسبت به حقوق بین‌الملل نداشته باشیم و با تحولات این حوزه نتوانیم هم راستا شویم.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران مهمترین دلیل این وضعیت را فقدان درک درست از حوزه بین‌الملل برشمرد و اضافه کرد: نگاه ما در حوزه بین‌الملل بسیار منفی و حداقلی است. طبیعتا حقوق بین‌الملل نکات منفی و مثبتی دارد و این ابزاری است که مدل استفاده تعیین کننده سود و ضرر کشور ما است.

وی خاطرنشان کرد: ما با حقوق بین‌الملل چقدر آشنا هستیم و نیرو‌های ما که در سازمان‌های بین‌المللی حضور دارند چقدر آنها را می‌شناسند؟ این موضوع را با ضوابط قانونی کشور در کنار هم بگذاریم. فرآیند قانونی ما با پویایی در حقوق بین‌الملل سازگاری ندارد. وقتی چنین رویکردی نسبت به حقوق بین‌الملل وجود دارد، جایی در آینده آن وجود نخواهد داشت.

دکتر احمد مومنی‌راد سومین سخنران این نشست بود که درباره «ماهیت برآمده از سازکار‌های یک‌جانبه بین‌المللی» سخنرانی کرد. وی با اشاره به اینکه از سال ۱۹۴۶ در وضعیتی هستیم که در سال ۲۰۲۵ شاهد جنگ صهیونیست‌ها با مردم کشوری قانونی هستیم و همه جهان نگاه می‌کند و تنها به نوشتن قطعنامه بسنده می‌کند، گفت: این نتیجه یکجانبه‌گرایی امروز جهان است. امروز کشوری همچون ایران اگر بخواهد کوچکترین نقض حقوق بین‌الملل را انجام دهد، همه اروپا و غرب برای مقابله با آن بسیج می‌شوند، ولی شاهدیم که در عمل هیچ کاری با صهیونیست‌ها ندارند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با تاکید بر اینکه امروزه نظام سلطه بر اساس پایه‌های نظری خود تنها به سمت منافع خود عمل می‌کند، نه حقوق بین‌الملل، افزود: در حال فروپاشی نظری تمدن غرب هستیم؛ آمریکا حتی از شورا‌هایی همچون حقوق بشر، پیمان پاریس و... که خودش ایجاد کرده خارج می‌شود و هر جا منافع نامشروعش ایجاب کند به حقوق بین‌الملل پایبند هست وگرنه خیر.

وی اضافه کرد: هنوز بسیاری از کشور‌های جهان گمان می‌کنند که صهیونیست‌ها در حال دفاع از خود هستند و این به صورت واضح نشان‌دهنده یکجانبه‌گرایی آمریکا است.

گفتنی است پژوهشکده شورای نگهبان گزارش تفصیلی این نشست که با طرح سوال حاضران از سخنران‌های نشست و ارائه پاسخ این سوالات همراه بود را منتشر خواهد کرد.