اگر فکر کنیم می‌توانیم با افزایش تولید و ذخیره‌سازی ناترازی گاز را حل کنیم، اشتباه کرده‌ایم

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری گفت: اگر فکر کنیم می‌توانیم با افزایش تولید و ذخیره‌سازی ناترازی گاز را حل کنیم، اشتباه کرده‌ایم، چراکه فاصله بین تولید و تقاضا پر نمی‌شود مگر اینکه انرژی‌های تجدیدپذیر و بهینه‌سازی نیز به کمک ما بیاید.

کد خبر: ۱۲۱۵۷۵۰

دوشنبه - ۲۴ دی ۱۴۰۳ / January 13, 2025

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، امید شاکری یکشنبه (۲۳ دی) در نشست تخصصی «سیاست‌گذاری در حوزه انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر با رویکرد رفع ناترازی و جذب سرمایه» در دومین همایش و نمایشگاه ایران پتروکم با بیان اینکه مدت‌هاست حرکت جهانی به سمت گذار انرژی برای فاصله از سوخت‌های فسیلی و سوق یافتن به انرژی پاک آغاز شده است، اظهار کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های آژانس بین‌المللی انرژی، رشد انرژی‌های تجدیدپذیر طی سال‌های آینده فرآیند شتابانی یافته و تا سال ۲۰۵۰ تأمین‌کننده اصلی انرژی خواهند بود، به نحوی که از حامل‌های فسیلی فاصله خواهیم گرفت.

وی افزود: اما نکته مهم این است، حتی در سال‌هایی که انرژی تجدیدپذیر سهم بالایی در سبد انرژی جهانی به خود اختصاص می‌دهد، باز هم مجموع سهم انرژی نفت و گاز در سبد جهانی انرژی بیشتر از تجدیدپذیرهاست، یعنی قرار نیست انرژی‌های تجدیدپذیر تمام انرژی دنیا را تأمین کنند.

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با بیان اینکه این مسئله اهمیت بالایی برای ایران که مزیت اقتصادی آن بر پایه نفت و گاز است، دارد، افزود: ما فرصت کمی تا زمان رسیدن به اوج تقاضای نفت داریم. باید افزون بر اینکه به سمت گذار انرژی حرکت می‌کنیم، حداکثر تولید را از نفت و گاز داشته باشیم و این ثروت زیرزمین را به اقتصاد مولد تبدیل کنیم.

سهم ۹۲ درصدی نیروگاه‌ها از سوخت‌های فسیلی

شاکری با اشاره به بحث ناترازی انرژی که این روز‌ها ایران با آن مواجه است، گفت: نتیجه سیاست‌گذاری‌هایی که طی سال‌های قبل در حوزه انرژی صورت گرفته سبب شده ما اکنون با مشکل ناترازی انرژی مواجه شویم. برای نمونه ۶۰ درصد برق دنیا با سوخت‌های فسیلی تولید می‌شود که این آمار در ایران ۹۲.۴ درصد است. علت هم مشخص است، زیرا ما فرض کرده‌ایم به منبع بی‌نهایت گاز وصل هستیم، بنابراین توسعه همه بخش‌های اقتصادی کشور را بر مبنای گاز تدوین کردیم.

وی بیان کرد: در ۱۰ سال گذشته نرخ رشد گاز در همه بخش‌ها ۵ درصد بوده و با وجودی که تولید همواره روند افزایشی داشته است، اما در مسابقه تولید و مصرف گاز، بخش تولید همیشه بدهکار بخش مصرف بوده است که نتیجه خود را در ناترازی گاز نشان داده است، به نحوی که شرکت‌های تولیدی بیشترین آسیب را از ناترازی گاز در فصل زمستان می‌بینند.

مصرف گاز نیروگاه‌ها معادل ۴ فاز پارس جنوبی

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری ادامه داد: هم‌اکنون مصرف گاز نیروگاه‌ها سالانه به ۹۰ میلیارد مترمکعب رسیده که معادل تولید گاز در چهار فاز پارس جنوبی است، در حالی که اگر تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر صورت می‌گرفت، گاز تولیدشده به سمت بخش صنعت منتقل می‌شد و ارزش افزوده بیشتری را برای کشور به همراه داشت.

شاکری با بیان اینکه هم‌اکنون افزون بر ناترازی گاز، ناترازی برق و ناترازی فرآورده‌های نفتی هم داریم، افزود: برای حل این مشکل باید به مسئله انرژی نگاه جامع داشته باشیم و از نگاه بخشی پرهیز کنیم.

وی با بیان اینکه باید برای حل ناترازی انرژی چاره اساسی بیندیشیم، ادامه داد: با توجه به افزایش سالانه تقاضای گاز در کشور، اگر برای افزایش تولید سرمایه‌گذاری نکنیم به‌دلیل افت تولید میدان‌های نفتی و گازی تا چند سال دیگر تولید روند کاهشی خواهد داشت.

ناترازی گاز به ۷۰۰ میلیون مترمکعب خواهد رسید، اگر کاری نکنیم!

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با اشاره به صحبت‌های اخیر وزیر نفت مبنی بر اینکه سرمایه‌گذاری برای اجرای طرح‌های فشارافزایی در پارس جنوبی از نان شب هم برای کشور واجب‌تر است، گفت: اگر این اتفاق رخ ندهد، ناترازی در فصل سرد زمستان که به ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز رسیده است، طی سال‌های آینده به ۷۰۰ میلیون مترمکعب در روز هم می‌رسد

شاکری ادامه داد: برای رفع ناترازی باید در چهار بخش افزایش تولید گاز کشور از طریق اجرای طرح‌های توسعه میدان‌های جدید و فشارافزایی در پارس جنوبی، چهار برابر کردن ظرفیت ذخیره‌سازی گاز در کشور که در برنامه هفتم توسعه نیز تکلیف شده است، بهینه‌سازی مصرف انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و اصلاح نظام تعرفه‌ای اقدام کنیم.

وی گفت: ترکیب این اقدامات قیمتی و غیرقیمتی همان سیاست‌های اصلاح الگوی مصرف است که سال ۱۳۸۹ از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد.

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری تصریح کرد: البته اگر فکر کنیم می‌توانیم با افزایش تولید و ذخیره‌سازی ناترازی گاز را حل کنیم، اشتباه کرده‌ایم، چراکه فاصله بین تولید و تقاضا پر نمی‌شود مگر اینکه انرژی‌های تجدیدپذیر و بهینه‌سازی نیز به کمک ما بیاید.

شاکری با بیان اینکه می‌توانیم ناترازی را در یک برنامه هشت ساله کاملاً برطرف کنیم، تصریح کرد: اجرای این برنامه نیازمند ۱۰۴ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری است، یعنی باید سالی ۱۳ میلیارد دلار در این بخش سرمایه‌گذاری کنیم که انجام آن نیازمند هماهنگی همه ارکان کشور است.

تکالیف وزارت نفت برای رفع ناترازی

وی گفت: در برنامه هفتم توسعه تکالیفی برعهده وزارت نفت نهاده شده است، از آن‌جمله حساب سرمایه‌گذاری نفت و گاز که قرار است بخشی از طرح‌های توسعه‌ای از محل این حساب اجرا شود. همچنین در قالب مولدسازی، بخش‌های صنعتی که از ناترازی گاز رنج می‌برند می‌توانند در توسعه میدان‌های گازی مشارکت و از این طریق کمبود خوراک خود را جبران کنند.

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با اشاره به تشکیل سازمان مدیریت راهبردی انرژی ادامه داد: تشکیل این سازمان به مدیریت بخش تقاضا که تاکنون رها شده بود، پرداخته و سبب می‌شود با اصلاح ساختار‌ها به مدیریت لجام‌گسیخته مصرف بپردازیم.

شاکری یادآور شد: در خصوص بهینه‌سازی مصرف انرژی نیز هدف‌گذاری شده است که ۱۲ هزار مگاوات انرژی از محل انرژی‌های تجدیدپذیر تولید شود که این مهم نیز سازوکار کارآمدی است که فضا را برای اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی، همچنین صرفه‌جویی در مصرف گاز فراهم می‌کند.

وی تصریح کرد: البته رسیدن به این اهداف هم کار جدی و هم منابع مالی بالایی می‌طلبد، اما با اجرای آن تا پایان برنامه شاهد صرفه‌جویی یک میلیون و ۲۸۵ هزار بشکه‌ای خواهیم بود که عدد قابل ملاحظه‌ای است.

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری ادامه داد: هم‌اکنون کل ظرفیت نامی نیروگاه‌ها از تولید برق غیرفسیلی ۲.۳ درصد است که این آمار در پایان برنامه هفتم به ۱۲ درصد می‌رسد. اگرچه عدد خوبی است، اما با توجه به اینکه سهم جهانی نیروگاه‌ها از تجدیدپذیر‌ها ۶۰ درصد است، بنابراین باز هم باید هرچه بیشتر به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر حرکت کنیم.

نوآوری در مدل‌های تأمین مالی انرژی‌های تجدیدپذیر

شاکری تصریح کرد: البته برای اینکه بتوانیم هدف‌گذاری‌های انجام‌شده در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را محقق کنیم باید در مدل‌های تأمین مالی نیز نوآوری داشته باشیم که تابلوی برق سبز کارآمدترین آنها است، البته به‌تازگی وزارت نفت در قالب قرارداد‌های توسعه میدان‌های نفتی و گازی، به سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر توجه کرده است و امیدواریم با سازوکار‌هایی که در این ارتباط اندیشیده است، سرمایه‌گذاران را به حرکت به این سمت علاقه‌مند کنیم و شاهد افزایش سرمایه‌گذاری در این بخش باشیم.