«فلسفه فقه سیاسی» از نگاه رهبر انقلاب در قم بررسی شد

مسئول دفتر ارتباطات فرهنگی مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی، گفت: نشست بررسی کتاب «فلسفه فقه سیاسی از دیدگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای» با هدف معرفی نگاه رهبر معظم انقلاب به فقه نظام‌ساز و نقش آن در اداره جامعه، توسط مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی در قم برگزار شد.

کد خبر: ۱۲۱۸۲۷۳

دوشنبه - ۰۱ بهمن ۱۴۰۳ / January 20, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، سیدمصطفی محمدی روز دوشنبه درباره نشست «فلسفه فقه سیاسی از دیدگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای» بیان کرد: این نشست به همت مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی و دانشگاه باقرالعلوم (ع) برگزار شد. هدف اصلی این برنامه، معرفی و بررسی عمیق کتابی بود که به یکی از مهم‌ترین ابعاد فقهی و اندیشه‌ای رهبر معظم انقلاب پرداخته است.

وی ادامه داد: این کتاب، علاوه بر تحلیل فلسفه فقه سیاسی از دیدگاه ایشان، به مبانی و چارچوب‌هایی اشاره دارد که می‌تواند در مسیر نظام‌سازی اسلامی راهگشا باشد. این نشست به‌عنوان سومین پیش‌همایش ششمین همایش کتاب سال حکومت اسلامی طراحی شده بود و تلاش داشت فضای علمی لازم برای تبیین نقش فقه سیاسی در اداره جامعه اسلامی را فراهم کند.

محمدی افزود: رهبر معظم انقلاب همواره فقه را از چارچوب‌های نظری صرف فراتر برده و آن را به‌عنوان منطق اداره جامعه و ابزاری برای حل مسائل واقعی معرفی کرده‌اند. کتاب «فلسفه فقه سیاسی از دیدگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، که حاصل دو سال تحقیق و پژوهش حجت‌الاسلام والمسلمین سید سجاد ایزدهی است، دقیقاً به این نگاه می‌پردازد. در این کتاب، فلسفه و مبانی فقه سیاسی با تمرکز بر دیدگاه‌های ایشان بررسی شده و به نیاز‌های امروز جوامع اسلامی پاسخ داده شده است. از این منظر، نشست دیروز فرصت مناسبی بود تا پژوهشگران و علاقه‌مندان به این حوزه با جنبه‌های مختلف این اثر آشنا شوند.

مسوول دفتر ارتباطات فرهنگی مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی افزود: در این نشست، سه استاد برجسته سخنرانی کردند که هر کدام از زاویه‌ای به ابعاد مختلف کتاب پرداختند. ایزدهی، نویسنده کتاب، در سخنان خود به ضرورت روشن‌سازی مبانی پیشینی فقه سیاسی پرداخت و تأکید کرد که رهبر معظم انقلاب، فقه را نه‌تنها به‌عنوان یک دانش نظری، بلکه به‌عنوان منطق عملی و ابزاری برای اداره کشور می‌بینند. او همچنین تمایز میان «فقه حکومتی» و «فقه سیاسی» را تشریح کرد و بیان داشت که فقه حکومتی به همه عرصه‌های فقه از منظر حکومت کردن می‌پردازد، در حالی که فقه سیاسی بخشی از این گستره است.

وی ادامه داد: حجت‌الاسلام و المسلمین محمدعلی رنجبر، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، به جایگاه تحولات ایجاد شده توسط امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب در فقه شیعه پرداخت. وی در این نشست بیان کرد که انقلاب فقهی امام خمینی (ره) در سه حوزه موضوع، حکم و ادله رخ داده و نقش مهمی در شکل‌گیری فقه سیاسی امروز ایفا کرده است. به گفته وی، درک این تحولات برای فهم دقیق فلسفه فقه سیاسی ضروری است.

محمدی گفت: در بخش پایانی، حجت‌الاسلام والمسلمین سید کاظم سیدباقری، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، بر ضرورت تحول در فقه سیاسی و پرداختن به ساختار‌ها و حقوق شهروندی تأکید کرد. وی پیشنهاد کرد که جلد دوم این کتاب با تمرکز بیشتری بر نظام‌سازی در فقه سیاسی تدوین شود. همچنین ایشان به چالش‌های فقه در مواجهه با مسائل جدید اشاره کرد و بیان داشت که فقه، علاوه بر تعیین تکالیف، باید پاسخ‌گوی حقوق شهروندان نیز باشد.

وی ادامه داد: این نشست، یک گام مهم در مسیر تعمیق مباحث فقه سیاسی و نظام‌سازی اسلامی بود. حضور استادان برجسته، بحث‌های تخصصی و استقبال پژوهشگران نشان داد که این حوزه همچنان یکی از نیاز‌های اساسی جامعه اسلامی است. با توجه به اهمیت این مباحث در جامعه امروز، تأثیر چنین نشست‌هایی بسیار فراتر از ارائه‌های علمی است و می‌تواند به شکل‌گیری گفتمان‌های عمیق‌تر کمک کند.

محمدی یادآور شد: ما در مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی بر این باوریم که فقه سیاسی و نگاه نظام‌ساز رهبر معظم انقلاب باید محور پژوهش‌های عمیق‌تری قرار گیرد. برنامه‌های آینده ما شامل برگزاری کارگاه‌های تخصصی، نشست‌های علمی و انتشار آثار پژوهشی در این زمینه است. همچنین در نظر داریم که با حمایت از پژوهشگران جوان، زمینه تولید آثاری در راستای توسعه فقه سیاسی و کاربرد آن در عرصه‌های گوناگون را فراهم کنیم.

مسوول دفتر ارتباطات فرهنگی مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی تصریح کرد: فقه سیاسی و نگاه نظام‌ساز به فقه، نیازمند پژوهش مستمر و گفت‌وگوی علمی گسترده است. ما در مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی آماده‌ایم تا بستری برای این گفت‌و‌گو‌ها فراهم کنیم و از پژوهشگران دعوت می‌کنیم که با نگاه نوآورانه و تعهد به نیاز‌های جامعه، در این مسیر گام بردارند. نشست دیروز آغازگر این مسیر بود و امیدواریم که با ادامه چنین برنامه‌هایی، به رشد و ارتقای این حوزه کمک کنیم.