گزارش|

کتاب "خار و میخک" سفری به عمق مقاومت و انسانیت در غزه

ترجمه کتاب "خار و میخک" فرآیندی ارزشمند است که در آن تلاش شده تا تمامی ابعاد انسانی و فرهنگی داستان به دقت به زبان فارسی منتقل شود.

کد خبر: ۱۲۱۸۷۸۲

چهارشنبه - ۰۳ بهمن ۱۴۰۳ / January 22, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، کتاب "خار و میخک" روایتی انسانی است که مبارزه در فضای پیچیده و پرچالش تاریخ فلسطین را به تصویر کشیده شده‌است. یحیی سنوار در این کتاب پیچیدگی‌های مبارزات مردم مظلوم فلسطین وغزه و رنج‌های انسان‌ها در دوران مقاومت را به تصویر کشیده است و با نگاهی عمیق و دقیق به زندگی و مبارزات این مردم در دوران اشغال سرزمینشان پرداخته و جزئیات فراوانی از رنج‌ها و فداکاری‌های آن‌ها را بیان می‌کند.

خبرنگار اسراییلی hallel bitton rosen در واکنش به آتش بس اخیر میان حماس و رژیم صهیونیستی و تبادل اسرا در توییترش نوشت هنیه، ضیف، سنوار و العاروری همه در زندان اسرائیل بودند و آزاد شدند.
او فراموش کرده مبارزانی چون شهید یحیی سنوار، قهرمان مقاومت و مبارزه حتی در سال‌های اسارت نیز در حال مبارزه بوده، و قلم در دستش جایگزین سنگ‌ها شده و او رمان خار و میخک را خلق کرده است.

اسما خواجه زاده، مترجم کتاب خار و میخک، در گفت و گو با خبرنگار دانشجو، به ابعاد مختلف این اثر پرداخته و ازاهمیت روایت‌های فلسطینی و تاثیری که بر مخاطب می‌گذارد، صحبت کرده است. او از چگونگی ترجمه رمان خار و میخک و سختی‌ها و چالش‌های آن گفت: کتاب خار و میخک را که سال‌ها پیش شهید مجاهد یحیی سنوار در سال‌های اسارت در زندان‌های رژیم صهیونیستی نوشته‌است، ابتدا توسط یکی از دوستان مترجم به من معرفی شد. بدلیل اینکه پیش‌تر با ادبیات فلسطین و شهید یحیی سنوار آشنا بودم، تصمیم به ترجمه این اثر گرفته و فرایند ترجمه آن از اردیبهشت ماه سال جاری آغاز شد.

ترجمه و چالش انتقال حس و فضای داستان به مخاطب

یکی از چالش‌های ترجمه کتاب‌ها از زبان عربی به فازسی تفاوت‌ و تنوع زبان عربی است. عربی در کشورهای مختلف لهجه‌ها و اصطلاحات متفاوتی دارد. خواجه‌زاده درباره این چالش‌ گفت: عربی مصری، فلسطینی و سوریه با هم تفاوت دارند. بسیاری از اصطلاحات خاص و واژه‌های فلسطینی دراین کتاب بود که برای فهمیدن آن‌ها، گاهی مجبور بودم با دوستانی در کشورهای مختلف تماس بگیرم. مثلاً کلمه‌ای در کتاب برایم جدید بود و با جستجوهای متعدد متوجه شدم که نام سلاحی سوئدی است. کتاب پر از این اصطلاحات و جزئیات بود، از لباس‌ها و غذاها گرفته تا مصالح ساختمانی و موارد دیگر.
از نکات مهم در ترجمه، انتقال صحیح حس و فضای داستان به زبان فارسی است. مترجم کتاب در این خصوص توضیح داد: ترجمه تنها انتقال کلمات نیست، بلکه باید مفاهیم و روح داستان را نیز به مخاطب منتقل کند. ترجمه خوب، باید زبان ساده و روان داشته باشد تا مخاطب حس واقعی داستان را تجربه کند. در ترجمه این اثر، هیچ‌گاه تنها به دقت لغوی اکتفا نکردم، بلکه سعی کردم حس و فضای داستان به درستی منتقل شود. این فرآیند نیاز به بازگردانی‌هایی دقیق داشت تا مخاطب ایرانی نیز بتواند با داستان ارتباط برقرار کند و درک عمیقی از آن داشته باشد.

او اشاره کرد: یحیی سنوار در کتاب "خار و میخک" جزئیات مصائب مردم فلسطین را بدون هیچ‌گونه پوششی به تصویر کشیده است. در ترجمه کتاب تلاش کردم تا هیچ‌یک از این جزئیات حذف نشود، چرا که هدف از ترجمه، انتقال حقیقت و واقعیت‌های موجود در داستان به مخاطب بود. کتاب هرچند در ظاهر به روایت یک زندانی و رزمنده می‌پردازد، اما در واقع داستانی است درباره مقاومتی که در عمق وجود مردم فلسطین نهفته است. خار و میخک به هیچ‌وجه خاطرات دوران اسارت یحیی سنوار نیست بلکه رمانی است که با جزئیات و دقت توسط  فرمانده اعجوبه‌ای چون یحیی سنوار نوشته شده است. و فضای آن برعکس تصور اولیه بسیاری از خوانندگان، پر از حس زندگی، تلاش و امید است. و بر روی روابط انسانی و احساسات شخصیت‌ها تمرکز دارد. مادر احمد در کتاب نقشی کلیدی و نمادین دارد. او نماینده مردم فلسطین است و با تاب‌آوری و ایستادگی در برابر سختی‌ها، به نمادی از مقاومت تبدیل شده است. این شخصیت نه تنها نماد مقاومت است، بلکه نشان‌دهنده ظرفیت انسان در برابر درد و رنج نیز می‌باشد.

جایگاه ادبیات مقاومت

ادبیات مقاومت که آیینه‌ای از مبارزه و مقاومت در مقابل ظلم است. در ایران نیازمند معرفی بیشتر و تحلیل‌های دقیق‌تر است. خواجه زاده مترجم کتاب خار و میخک درباره‌ جایگاه ادبیات مقاومت در کشورهای دیگرو در ایران گفت: ادبیات مقاومت قطعاً ظرفیت بالایی دارد و در کشورهای مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، در ایران باید تلاش بیشتری برای معرفی این نوع ادبیات و همچنین ترویج آن به مخاطبان عمومی انجام شود. یکی از مشکلات موجود در بازار کتاب ایران، عدم توجه کافی به عمق و محتوای آثاراست و کتاب‌ها اغلب تنها منتشر می‌شوند بدون آنکه تحلیل و معرفی درستی به مخاطب داده شود.

خبرنگار: مریم شکیب حسینی