در مراسم افتتاحیه اجلاس بین‌المللی مدیران مراکز آموزشی و پژوهشی حوزه علوم و مطالعات اسلامی مطرح شد؛

لزوم استفاده از فناوری‌های جدید در مطالعات اسلامی

مدیر حوزه‌های علمیه کشور با تاکید بر لزوم استفاده از فناوری‌های جدید در مطالعات اسلامی، گفت: در این رابطه می‌باید از فناوری‌های پیشرفته همچون هوش مصنوعی به درستی بهره برد.

کد خبر: ۱۲۲۰۰۱۶

شنبه - ۰۶ بهمن ۱۴۰۳ / January 25, 2025

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، آیت‌الله علی‌رضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه کشور، ظهر امروز در مراسم افتتاحیه اجلاس بین‌المللی مدیران مراکز آموزشی و پژوهشی حوزه علوم و مطالعات اسلامی ایران که در تالار شیخ مفید (ره) دانشگاه قم درحال برگزاری است، با تاکید بر اینکه اگر دین تعقلی بخواهد شکل بگیرد و تعبد هم در آن به وجود آید و عقلانی باشد، مطالعات پایه را طلب می‌کند، اظهار کرد: نوع دوم مطالعاتی که در سابقه علوم اسلامی پیشینه بلندی دارد مطالعات پس از پذیرش موضوعات دینی است. در این حوزه، دامنه بزرگی از معارف دینی شکل می‌گیرد و بخشی از آن، کلام نقلی یا مباحث مربوط به شرع و اخلاق و تفسیر و حدیث است.

وی ادامه داد: در دنیای امروز نگاه پسادینی رشد کرده و دارای ارزش است، اما گاهی بیش از اندازه به آن اعتبار داده می‌شود یا در مواقعی مورد بی توجهی قرار می‌گیرد. مطالعات تطبیقی و مقایسه‌ای نیز در این عرصه دارای اهمیت است. مطالعات ادیان و مذاهب در این حوزه اهمیت زیادی دارد و می‌تواند عرصه‌های جدیدی بگشاید؛ بنابراین باید گسترش یابد و مساله‌ای را حل و افق‌هایی را باز کند.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه گفت: در اعصار پیشین دو نوع مطالعه دینی داشتیم؛ مطالعات پیشادینی که از حوزه مبادی می‌آمد تا براساس آن به ساحت دین راه یافت. توجه به این نکته ضروری است که دینداری بدون مطالعه پایه عقلی و آزاد و مستقل اعتبار ندارد. یعنی بدون مبادی عقلی که در فلسفه و کلام عقلی مطرح می‌شود نمی‌توان به ساحت دین از جمله دین اسلام دست یافت.

{$sepehr_key_310}

اعرافی به نوع سومی از مطالعات دینی که در دنیای معاصر رشد پیدا کرده و اهمیت بالایی یافته است نیز اشاره و عنوان کرد: مطالعات پسادینی سویه دیگری است که محقق با استفاده از آن، دین را به عنوان حوزه معرفتی مورد بحث قرار می‌دهد. این نگاه ثانوی و متأخر، گاهی به منابع و مصادر تعلق می‌گیرد. در مطالعات اسلامی در حوزه پیشادینی، میان دینی و پسادینی باید فعالیت جدی داشته باشیم.

وی با اشاره به ضرورت مطالعات تطبیقی در حوزه علوم انسانی و غیر علوم انسانی و مناسبت آن با دین ابراز کرد: بدون تردید نیاز داریم مطالعات اسلامی را فعال‌تر کنیم. امروز علوم و دانش به رقابت با علوم دینی وارد شده است که باید در این رقابت حرفی برای گفتن داشته باشیم و در مصادیق باید وارد مباحثه شویم. باید توجه داشت که مطالعه تطبیقی آفاق جدیدی را می‌گشاید که با سایر علوم نیز می‌تواند کمک کند.

عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه با تاکید بر لزوم استفاده از فناوری‌های جدید در مطالعات اسلامی، گفت: در این رابطه می‌باید از فناوری‌های پیشرفته همچون هوش مصنوعی به درستی بهره برد. در علوم و معارف باید تحولات علمی و فناوری با مداقه‌ها و مراقبت‌هایی که لازم است انعکاس یابد. تحولات جدید فناوری چیزی فراتر از یک ابزار است، چراکه ابعاد جدیدی به وجود آورده است. در این بخش ما ضعف داریم.

عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه اطلاعات تولید شده در علوم اسلامی برای دسترسی عموم آزاد نیست، گفت: این اجلاس می‌تواند تصمیم اساسی بگیرد که این اطلاعات آزاد شود و از حبس درآید و با پروژه‌های اساسی در قالب فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد تا موجب تحولات بزرگ در مطالعات اسلامی شود.

اعرافی در پایان با اشاره به اینکه فناوری‌های جدید هم به مثابه موضوع و هم ابزار و هم تحول کننده شرایط، می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد، ابراز کرد: آفاق پیش روی مطالعات اسلامی وسیع است. کاربست مطالعات گوناگون در دینداری و ترویج دین و دین شناسی در میدان شروع شده است که قابل تعمیق است، اما کمتر به آن توجه کرده‌ایم.