خوابگاه‌های دانشجویی؛ ظرفیت محدود و ساختمان‌های فرسوده

خوابگاه‌های دانشجویی در کشور با مشکلات جدی در زمینه ظرفیت محدود و ساختمان‌های فرسوده روبه‌رو است که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق برای برون رفت از این چالش و فراهم کردن شرایط مناسبی برای تحصیل است.

کد خبر: ۱۲۲۱۹۴۶

پنجشنبه - ۱۱ بهمن ۱۴۰۳ / January 30, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، خوابگاه دانشجویی محل اسکان، مطالعه و رشد اجتماعی دانشجویان غیربومی است. اما سالهاست که دیگر خوابگاه‌های دانشجویی مامنی امن و آرام برای دانشجویانی که از خانه و خانواده خود جدا شده و برای ادامه تحصیل به جغرافیای دیگری سفر کرده‌اند، نیست.

خوابگاه‌های دانشجویی با مشکلاتی همچون ظرفیت محدود، ساختمان‌های فرسوده، مشکلات بهداشتی و تغذیه، محدودیت در دسترسی به اینترنت، موقعیت جغرافیایی نامناسب و نبود امکانات امنیتی دست و پنجه نرم می‌کنند.

اخیرا شاهد آتش سوزی در خوابگاه شماره ۱۲ الغدیر دانشگاه صنعتی اصفهان و خوابگاه پسرانه دانشکده پرستاری ماهشهر بودیم که خوشبختانه خسارت جانی نداشت، اما گواه این بود که خوابگاه‌های دانشجویی وضعیت مناسبی ندارند و در شأن دانشجویان نیست.

شرایط نامناسب خوابگاه‌های دانشجویی از دید وزیر علوم، تحقیقات و فناوری دولت چهاردهم پنهان نمانده است و وی ضمن بازدید از خوابگاه‌هایی دانشجویی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، شهید بهشتی و پروفسور حسابی دانشگاه تهران به این مطلب اشاره کرد که وضعیت خوابگاه‌ها تاسف آور است.

حسین سیمایی صراف همچنین در بازدید از خوابگاه دانشجویی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی خبر مهمی در این مورد داده و گفته بود که زمینه تجمیع خوابگاه‌ها و دانشکده‌های پراکنده در قانون ۱۴۰۴ پیش‌بینی شده و اگر مجلس شورای اسلامی با این پیشنهاد موافقت کند، مشکل فضای خوابگاه دانشجویی حل می‌شود.

وزیر علوم همچنین چهارم بهمن ماه در نشست سراسری کانون صنفی استادان دانشگاهی ایران در دانشگاه تهران که با حضور محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهو برگزار شد از پیگیری برای ساخت خوابگاه‌های دانشجویی متاهلی و مجردی خبر داده و اعلام کرد که برای این اقدام تفاهم‌نامه‌هایی با صندوق نوآوری و شکوفایی، ستاد اجرایی فرمان امام خمینی (ره) و چند بانک برای حمایت مالی و ارائه تسهیلات منعقد شده است.

خبرنگاران گروه علمی ایرنا تلاش کردند در سلسله گفت‌و‌گو‌های جداگانه با روسای دانشگاه‌ها و رئیس صندوق رفاه دانشجویان به مقوله خوابگاه‌های دانشجویی، مسائل، مشکلات، راهکار‌ها و اقدامات انجام شده در این زمینه بپردازند. زیرا لازمه داشتن نظام آموزش عالی موفق این است که به رفاهیات دانشجویان و دانشگاهیان بپردازیم و در این مسیر باید توجه ویژه‌ای به وضعیت خوابگاه‌های دانشجویی داشته باشیم و با همه توان در راستای ساخت خوابگاه‌هایی با کیفیت مناسب و ظرفیت کافی گام برداریم.

رئیس دانشگاه صنعتی شریف در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایرنا گفت: در دانشگاه شریف با پدیده کف خوابی مواجه هستیم؛ زیرا تعداد تخت‌ها متناسب با تعداد دانشجویان نیست. البته تلاش می‌کنیم این وضعیت را بهبود بخشیم. هر چند اقدامات انجام شده در کوتاه مدت به نتیجه نمی‌رسد و باید در بلندمدت شاهد نتایج آن باشیم.

سید عباس موسوی همچنین به معضل قدیمی دانشگاه شریف و رجایی اشاره کرد و گفت که خوابگاه دانشجویی شهیدرجایی در مجاورت دانشگاه شریف قراردارد در حالیکه دانشگاه رجایی در شرق تهران واقع شده است و از تلاش برای اختصاص خوابگاه دانشگاه رجایی به دانشگاه شریف خبر داد.

کمبود خوابگاه با افزایش ظرفیت

سرپرست دانشگاه تهران نیز به خبرنگار ایرنا با تقسیم مشکلات خوابگاه‌ها به چند بخش گفت: یکی از مسائل این است که میزان پذیرش دانشجو به‌ویژه امسال از امکانات خوابگاهی بیشتر بود و به این دلیل در برخی واحد‌های خوابگاه با تراکم رو‌به‌رو شدیم.

سید حسین حسینی ادامه داد: برای مثال امسال در اواخر مهرماه سازمان سنجش حدود یک هزار نفر ظرفیت دانشجویی را افزایش داد. در حالیکه دانشگاه شرایط لازم برای این افزایش پذیرش را نداشت. از سوی دیگر امکان بازگشت این دانشجویان وجود نداشت؛ در نتیجه مجبور شدیم برای اسکان دانشجویان ساختمان دیگری اجاره کنیم که حتی این ساختمان‌ها نیز شرایط مناسب برای سکونت دانشجویان را ندارد.

وی درباره راهکار‌های دانشگاه تهران برای حل مشکلات خوابگاه‌ها توضیح داد: برای حل مشکل خوابگاهی دانشجویان باید مجموعه تمهیداتی اندیشیده شود. این تمهیدات به صورت کوتاه مدت، میان مدت و درازمدت است. در مورد تمهیدات کوتاه مدت جابه‌جایی‌هایی که بین دو ترم انجام می‌شود و بخشی از دانشجویان دانش آموخته و فارغ التحصیل می‌شوند و به طور طبیعی ظرفیت‌های خالی در خوابگاه‌ها ایجاد می‌شود و در نتیجه اتاق‌هایی که با تراکم بالای دانشجویان مواجه هستند را جابه‌جا می‌کنیم و شرایط تا حدودی بهتر می‌شود.

سرپرست دانشگاه تهران یادآورشد: راه حل میان مدت برای حل مشکلات خوابگاه‌های دانشجویی، بازسازی آنها است که باید با فوریت رسیدگی شود. دانشگاه تهران زمینی نیز برای ساخت خوابگاه‌های دانشجویی اختصاص داده است، اما چون هنوز به مرحله کلنگ‌زنی نرسیده‌ایم ترجیح می‌دهم صحبتی در این زمینه نداشته باشم؛ اما به محض اینکه اقدامات به نتیجه برسد اعلام می‌کنم.

انتظار ۱۵۰۰ دانشجوی دانشگاه الزهرا برای دریافت خوابگاه

رئیس دانشگاه الزهرا هم درخصوص وضعیت خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهرا گفت که با توجه به قرارگرفتن خوابگاه‌ها در محوطه دانشگاه دانشجویان مشتاق هستند در این خوابگاه‌ها اسکان داشته باشند. براین اساس طبق آخرین آمار یک هزار تا یک هزار و ۵۰۰ دانشجو متقاضی اسکان در این خوابگاه‌ها هستند و با توجه به این حجم از تقاضا باید ظرفیت خوابگاه‌های دانشگاه را افزایش دهیم.

زهرا ناظم بکائی تصریح کرد: موضوع نیاز دانشگاه الزهرا به خوابگاه‌های دانشجویی را با وزارت علوم و مسئولان مربوطه در میان گذاشته‌ایم و امید است با تسهیلاتی که اختصاص می‌دهند یا ساختمان‌هایی که در اختیار دانشگاه قرار داده می‌شود بتوانیم پاسخگوی نیاز دانشجویان به تامین خوابگاه‌ها باشیم.

بنا به گفته وی اکنون جمعیت خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهرا کم نیست و این دانشگاه ۶ ساختمان خوابگاهی دارد که ۲ هزار و ۵۰۰ نفر در آن اسکان دارند. یک ساختمان مربوط به دانشجویان تحصیلات تکمیلی است و ساختمان دیگر نیز به دانشجویان بین المللی اختصاص داده شده و مابقی در اختیار دانشجویان در مقاطع و شهر‌های مختلف قرار دارد.

رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی ایرنا، تعداد دانشجویان ساکن در خوابگاه‌های دانشگاهی وابسته به وزارت علوم را در سال ۱۴۰۳ حدود ۲۴۴ هزار نفر عنوان کرد و گفت: یک هزار و ۱۳۳ بلوک با ظرفیت حدود ۲۲۴ هزار نفر در قالب خوابگاه‌های دولتی در حال استفاده است که از این تعداد یک هزار و ۷۴۲ واحد، خوابگاه متاهلی است.

مسعود گنجی افزود: همچنین حدود ۲۰ هزار دانشجو در خوابگاه‌های استیجاری سکونت دارند که این خوابگاه‌ها بیشتر خودگردان هستند و هزینه ودیعه و اجاره ماهانه آن را دانشجویان و دانشگاه با مشارکت یکدیگر تامین می‌کنند. البته صندوق رفاه دانشجویی هم برای کمک به دانشجویان در تامین ودیعه خوابگاه به شکل ودیعه مسکن مجردی به دانشگاه‌ها کمک کرده است؛ بنابراین در مجموع ۲۴۴ هزار دانشجو در خوابگاه‌های ملکی و استیجاری ساکن هستند.

رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به نیاز دانشگاه‌های زیرمجموعه وزارت علوم به ۱۵۱ هزار ظرفیت خوابگاهی گفت: برای تامین این نیاز، باید حدود ۷۶ هزار ظرفیت خوابگاهی برای اسکان دانشجویان مجرد و ۷۵ هزار واحد برای اسکان دانشجویان متاهل اختصاص یابد.

گنجی خاطرنشان کرد: امسال بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان از سه منبع خیرین، دانشگاه‌ها و صندوق رفاه دانشجویی برای تعمیر و تجهیز خوابگاه‌های دولتی هزینه شده است که هر کدام حدوداً بین ۶۷ تا ۷۵ میلیارد تومان در این امر سهم داشته‌اند.

وی اضافه کرد: صندوق رفاه دانشجویان طبق روال همه‌ساله برای تعمیر، تجهیز و ارتقای کیفیت خوابگاه‌ها بر اساس مصوبات هیات امنا به دانشگاه‌ها کمک می‌کند و امسال هم مانند سال‌های گذشته اقدام کرده است.

گنجی همچنین در مورد خوابگاه‌هایی که قابل استفاده نیست، توضیح داد: ۲۱ بلوک خوابگاهی در سطح کشور داریم که بنا‌های آنها قدیمی است و قابل استفاده نیستند.