نشست نقد و بررسی کتاب «خاکی آسمانی»

ادبیات مقاومت در قاب واقعیت

نشست نقد و بررسی کتاب «خاکی آسمانی»، روایت زندگی داستانی مستند شخصیت حاج علی‌اکبر ابوترابی‌فرد، در فروشگاه ترنجستان بهشت برگزار شد.

کد خبر: ۱۲۲۲۲۲۰

جمعه - ۱۲ بهمن ۱۴۰۳ / January 31, 2025

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری دانشجو، نشست نقد و بررسی کتاب «خاکی آسمانی»، روایت زندگی داستانی مستند شخصیت حاج علی‌اکبر ابوترابی‌فرد، در فروشگاه ترنجستان بهشت برگزار شد. این نشست با حضور نصرت‌الله محمودزاده، نویسنده کتاب، جواد کامور بخشایش، کارشناس و منتقد، و فرزانه قلعه‌قوند معاونت پژوهش و نشر موسسه فرهنگی هنری پیام آزادگان برگزار شد.

در ابتدای نشست، نصرت‌الله محمودزاده به اهمیت شناخت مخاطب در فرآیند نویسندگی اشاره کرد و تأکید داشت که باید تمامی اقشار جامعه، از جمله روحانیون، معلمان و ورزشکاران را در نگارش کتاب مدنظر قرار داد. وی همچنین توضیح داد که حاج علی‌اکبر ابوترابی به‌گونه‌ای در کتاب خاکی آسمانی به تصویر کشیده شده که خوانندگان طیف‌های مختلف بتوانند با شخصیت او ارتباط برقرار کنند.

وی در ادامه افزود: کتاب «خاکی آسمانی» فقط شامل مفاهیم انتزاعی نیست، بلکه بر اساس مصادیق واقعی نوشته شده است. زندگی حاج علی‌اکبر ابوترابی در این کتاب در شش بخش مختلف روایت شده است؛ از نقش یک چریک در برخی مقاطع گرفته تا شخصیتی خاکی و متواضع که باورپذیری آن برای دیگران دشوار است. در بخش‌هایی دیگر، عرفان و نیایش‌های او با دعای امام سجاد (ع) به تصویر کشیده شده و تعامل او با آیت‌الله بهجت بررسی شده است.

نصرت‌الله محمودزاده درباره فصل‌بندی کتاب توضیح داد: زندگی حاج علی‌اکبر ابوترابی در ۱۹ فصل روایت شده است. از این تعداد، ۱۶ فصل مربوط به دوران اسارت او، یک فصل درباره ۹ سال بعد از آزادی، و دو فصل مربوط به دوران پیش از انقلاب است. در کتاب به طور عمدی از بازگویی حوادث مربوط به سال‌های ۶۹ تا ۷۹ خودداری شده است؛ چراکه شخصیت حاج ابوترابی در آن دوران دچار چالش‌های خاصی شده بود که بازگو کردن آنها در قالب کتاب مناسب دیده نشده است.

وی در بخش پایانی نشست اظهار کرد: کتاب را بر اساس واقعیت نوشتم و دو سال را صرف راستی‌آزمایی اطلاعات آن کردم. در این کتاب از تخیل استفاده نشده و تمامی روایات آن مستند هستند.

نویسنده کتاب با اشاره به بی‌توجهی برخی جوایز ادبی به این نوع آثار گفت: با وجود این مشکلات، هدف از نگارش این کتاب، دریافت جایزه نبوده، بلکه انتقال درست روایت تاریخی را دنبال کرده است.

ضرورت حضور پررنگ نویسندگان ایرانی در برابر پروژه فرهنگی صهیونیسم

جواد کامور بخشایش، منتقد ادبی این نشست، ضمن تاکید بر تأثیر متقابل ادبیات و رخداد‌های اجتماعی بیان داشت: ادبیات مقاومت بخشی از ادبیات معاصر است که از نظر محتوا و مضمون متفاوت است، اما در ساختار زبانی شباهت دارد. این کتاب به سبک زندگینامه داستانی نوشته شده، سبکی که پس از جنگ به طور گسترده مورد توجه قرار گرفته است.

کامور بخشایش ضمن مقایسه جوایز ادبی میان ایران و سایر کشور‌ها اظهار داشت: در بسیاری از کشورها، سیاستمداران برای معرفی خود و اقداماتشان از سبک زندگینامه داستانی استفاده می‌کنند، اما در ایران این سبک کمتر مورد توجه قرار گرفته است. جوایز ادبی ایران هنوز چارچوبی مشخص برای ارزیابی چنین آثاری ندارند و از این ژانر حمایت کافی صورت نمی‌گیرد.

کامور بخشایش در ادامه نشست به چالش‌های موجود در زمینه ادبیات دفاع مقدس اشاره کرد و بیان داشت: این نوع ادبیات همچنان در کشور با مظلومیت روبه‌روست. کمبود تیراژ کتاب‌ها و عدم حمایت کافی از این نوع آثار در بازار نشر، برای جمعیتی ۸۰ میلیونی که حداقل باید ۳۵ میلیون نفر کتابخوان باشند، نشان‌دهنده ضعف در سیستم ترویج کتابخوانی است.

این منتقد ادبی به موضوع جنگ روایت‌ها اشاره کرد و هشدار داد: رژیم صهیونیستی از طریق حمایت نویسندگانی که درباره هولوکاست می‌نویسند، در حال اجرای یک برنامه فرهنگی عمیق و زیرساختی است که برای مقابله با این جریان، نویسندگان ایرانی باید روایت‌های فرهنگی و تاریخی خود را با قدرت بیشتری مطرح کنند.