دادخواهی خانواده‌های شهدا و آسیب‌دیدگان در حادثه تروریستی در حرم شاهچراغ (ع)

اولین جلسه دادگاه رسیدگی به پرونده دادخواهی خانواده‌های شهدا و آسیب‌دیدگان ناشی از اقدامات گروهگ تروریستی حرم مطهر حضرت احمدبن موسی (ع) شاهچراغ به ریاست قاضی حسین‌زاده رییس شعبه ۵۵ دادگاه امور بین الملل برگزار شد.

کد خبر: ۱۲۲۳۰۳۰

يکشنبه - ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ / February 02, 2025

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو، قاضی مجید حسین‌زاده روز یکشنبه در ابتدای جلسه دادگاه اظهار کرد: دادگاه حقوقی تهران خود را صالح به رسیدگی می‌داند، زیرا براساس اصل ۳۴ قانون اساسی، دادخواهی حق محرز هر ایرانی است و این حق از جمله حقوقی است که قابل سلب نیست.

قاضی حسین‌زاده ضمن اعلام رسمیت جلسه دادگاه افزود: این پرونده با دادخواهی ۴۰۲ نفر خواهان علیه ۴۲ نفر از جمله دولت آمریکا و مقامات آن به خواسته مطالبه مادی، معنوی و تنبیهی در حال رسیدگی است. پرونده حاضر متشکل از ۳ کلاسه است، کلاسه اول با دادخواهی ۵۸ نفر از خانواده شهدا و جانبازان حادثه تروریستی ۴ آبان ماه سال ۱۴۰۱ در حرم حضرت شاهچراغ (ع)، کلاسه دوم با دادخواهی ۱۸ نفر در خصوص حادثه تروریستی دوم حرم شاهچراغ (ع) در ۲۵ مرداد سال ۱۴۰۲ و کلاسه سوم با دادخواهی ۲۴۸ نفر از افرادی که از این دو حادثه تروریستی دچار ضرر معنوی شده‌اند، تشکیل شده است.

وی درباره صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به این پرونده اظهار داشت: بر اساس ماده ۱ و بند ۱ و ۲ از ماده ۶ قانون صلاحیت محاکم دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولت‌های خارجی، قوه قضاییه مکلف به استماع و رسیدگی به همه دعاوی اتباع ایرانی و افرادی که در استخدام دولت هستند علیه اقدامات منتهی به فوت و جرح دولت‌هایی که علیه این اتباع اقدام می‌کنند؛ می‌داند. بر اساس اینکه دولت آمریکا به صورت مکرر مصونیت قضایی مسئولین قضایی و اجرایی را نقض کرده است؛ بر اساس قانون اقدام متقابل، دادگاه خود را صالح به رسیدگی می‌دانیم.

قاضی حسین‌زاده با اشاره به بند ۹ و ۱۰ قانون الزام دولت به پیگیری جبران خسارات ناشی از اقدامات و جنایات آمریکا علیه ایران و اتباع ایرانی افزود: دولت و قوه قضاییه مکلف هستند اقدامات تحقیقی و تعقیبی لازم را نسبت به استماع دادخواهی اتباع ایرانی در خصوص اقداماتی دولت خوانده علیه اتباع ما انجام داده رسیدگی و استماع کند.

وی ادامه داد: بر اساس ماده واحده قانون تشدید مقابله با اقدامات تروریستی دولت آمریکا مصوب سال ۱۳۶۸ رئیس جمهور و قوه قضاییه مکلف هستند اقدامات قانونی لازم را برای احقاق حق ایران اتباع ایرانی در قبال جنایات دولت آمریکا علیه دولت و اتباع ما انجام داده مدنظر قرار دهد.

قاضی حسین‌زاده اضافه کرد: قوه قضاییه به صورت اخص مکلف است اقدامات قانونی لازم برای صیانت از اتباع ایرانی را فراهم کند و پرونده حاضر یکی از مصادیق صیانت از حقوق ایرانیان تلقی می‌شود.

وی افزود: بر اساس قانون اقدام متقابل علیه دولت آمریکا، قانون‌گذار صراحتاً دولت خوانده و سردمداران آن را تروریست تلقی کرده است همچنین با توجه به قانون مبارزه با تروریسم مصوب مجلس شورای اسلامی هرگونه شکنجه، ایراد ضرر و آسیب، آدم‌ربایی و ... مصداق بارز اقدام تروریستی تلقی می‌شود؛ بنابراین با استناد به این قانون دادگاه به تعقیب حقوق حقوقی خواندگان اقدام می‌کند.

با دستور قاضی دادگاه، وکیل خواهان در جایگاه قرار گرفت.

علی مشایخی وکیل شکات در جایگاه قرار گرفت و اظهار داشت: پرونده حاضر برای خانواده‌های شهدا و جانبازان نه تنها یک پرونده قضایی نیست بلکه حرکتی در جهت احقاق حقوق کسانی است که جان خود را فدای ملت و سرزمین خود کردند. در این دادگاه حاضر شدیم تا عدالت را برای قربانیان این حادثه تروریستی به ارمغان آوریم.

وی ادامه داد: این حادثه تروریستی نه تنها تعدادی از هموطنان ما را گرفت بلکه زخم‌های عمیقی بر پیکر خانواده‌های داغدار، مجروحین و کل ملت ایران نهاد.

وکیل دادگستری اضافه کرد: این جنایت تلاشی برنامه‌ریزی شده برای ضربه زدن به امنیت ملی، باور‌های مذهبی و احساسات انسانی مردم ایران و جهان بود و حضور ما در این دادگاه فقط برای ارائه مدارک حقوقی نیست بلکه اینجا هستیم تا به یاد قربانیان این جنایت و خانواده‌های آنان و جانبازان این حادثه تروریستی بوده و صدای این عزیزان باشیم.

وکیل شکات تصریح کرد: هیچ قدرتی ولو اینکه پشت پرده باشد و از گروه‌های تروریستی حمایت کند نمی‌تواند از عدالت فرار کند.

مشایخی وکیل خانواده شهدا گفت: در روز چهارم آبان سال ۱۴۰۱ زمانی که زائران در حال زیارت بودند، یک نیروی تحت حمایت داعش با سلاح خودکار به سمت مردم بی‌دفاع که نیروی نظامی نبودند، شلیک کرد. در این حمله تروریستی ۱۳ نفر از جمله کودکان، بانوان و سالمندان به شهادت رسیدند و چندین نفر هم مجروح شدند. برخی از خانواده‌ها چندین عوض خانواده خود را از دست دادند.

وی افزود: کمتر از یک سال حادثه تروریستی دوم در حرم شاهچراغ (ع) اتفاق افتاد و در این حمله، عامل تروریستی علاوه بر سلاح، مواد منفجره نیز به همراه داشت که نشان می‌دهد که هدف عامل تروریستی علاوه برا کشتن مردم، تخریب حرم مطهر نیز بود. در این حادثه تروریستی ۲ نفر به شهادت رسیدند و ۸ نفر مجروح شدند.

شایخی گفت: انجام حمله دوم نشان می‌دهد که این حوادث تروریستی برنامه‌ریزی شده و پشت آن شبکه پیچیده حمایت‌های مالی و لجستیکی بوده است که بدون حمایت‌های خارجی قادر به این حوادث تروریستی نبودند.

وی ادامه داد: بسیاری از مجروحین این حوادث دچار آسیب‌های روحی شدند و بازماندگان این حوادث دچار استرس و ترس از حضور در جمع شدند. اعترافات افراد دستگیر شده نیز نشان می‌دهد این حملات تحت حمایت گروه داعش انجام شده است و حمایت‌های مالی و تسلیحاتی گسترده‌ای از آنها انجام شده است. پس از این حوادث داعش مسئولیت این حوادث را برعهده گرفت و اعلام کرده برنامه انجام حملات دیگری در دیگر نقاط کشور را دارد.

در ادامه وکیل شکات درخواست کرد فیلمی از حوادث تروریستی در دادگاه پخش شود.

قاضی گفت: رئیس‌جمهور دولت خوانده به صراحتاً اعلام کرد که ما این گروه تروریستی را تشکیل دادیم.

علی مشایخی وکیل شکات اظهار داشت: پرونده حاضر تنها یک دعوای حقوقی ساده نیست؛ بلکه نماد مبارزه با یکی از مهمترین چالش‌های جهانی معاصر است. چالشی که نه تنها امنیت ملی ایران بلکه امنیت و صلح جامعه جهانی را تهدید می‌کند.

وی افزود: حادثه تروریستی حرم شاهچراغ جنایتی علیه بشریت بود که جان ده‌ها نفر از هموطنان بی‌گناه ما را گرفت. اهمیت این پرونده تنها در تعداد قربانیان یا شدت حادثه خلاصه نمی‌شود بلکه اهمیت آن در ابعاد حقوقی و بین‌المللی آن است که نظام حقوقی بین‌الملل را به چالش می‌کشد چرا که تروریسم، پدیده‌ای نیست که در مرز‌های یک کشور محدود بماند. گروه‌های تروریستی مانند داعش به واسطه حمایت‌های مالی و تسلیحاتی از سوی دولت‌ها و نهاد‌های فراملی توانستند در کشور‌های مختلف عملیات‌های خونبار انجام دهند.

وکیل شکات گفت: در پرونده حاضر شواهد غیرقابل انکاری وجود دارد که نشان می‌دهد این حملات نه تنها توسط چند فرد افراطی بلکه با حمایت و هدایت شبکه گسترده‌ای از عوامل داخلی و خارجی انجام شده است و با یک جنایت بین‌المللی روبه‌رو هستیم که بازیگران اصلی آن نه تنها گروه‌های تروریستی بلکه حامیان دولتی آنها هستند که بر اساس حقوق بین‌الملل هر دولتی که به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم از اقدامات تروریستی حمایت کند، مسئولیت حقوقی دارد.

مشایخی با اشاره به ماده ۲ منشور سازمان ملل متحد، گفت: دولت‌ها ملزم هستند از تهدید علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی دیگر کشور‌ها خودداری کنند؛ بنابراین حمایت از گروه‌های تروریستی نقض صریح این اصل است همچنین کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم دولت‌ها را ملزم می‌کند از تهدید علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی دیگر کشور‌ها خودداری کنند.

وی ادامه داد: قطعنامه‌های شماره ۱۳۷۳ و ۲۱۷۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد تاکید می‌کنند که دولت‌ها باید تمام اقدامات لازم را برای جلوگیری از حمایت مالی و تجهیز تروریستی اتخاذ کنند؛ بنابراین دولت‌هایی که در تامین مالی آموزشی و یا تجهیز تروریستی نقش دارند باید در قبال خسارات ناشی از این آموزش‌ها پاسخگو باشند.

وی یادآور شد: این دادگاه پیامی قاطع به جامعه جهانی ارسال می‌کند که تروریسم و حامیان آن هرگز از اجرای عدالت در امان نخواهند بود. این دادگاه همچنین نقشی تعیین کننده در توسعه رویه‌های حقوقی مبارزه با تروریسم در سطح مجامع بین‌المللی خواهد داشت و امیدی برای قربانیان تروریست در سراسر جهان خواهد بود.

همه خانواده‌ام را یک هفته قبل از جشن عروسی از دست دادم

در ادامه، فاطمه سرایداران که در حادثه تروریستی حرم مطهر شاهچراغ (ع) پدر، مادر، برادر خود را از دست داده و آرتین برادر کوچک او نیز جانباز شده است، در جایگاه قرار گرفت و در حالی که گریه می‌کرد، گفت: این حادثه غیرقابل توصیف و دردناک است و این فاجعه روح و روانم را به شدت جریحه‌دار کرده و در قالب کلمات قابل بیان نیست.

وی با بیان اینکه این حادثه ناگوار تنها یک هفته پیش از برگزاری جشن عروسی من اتفاق افتاد، افزود: تمام جهان بر سرم فروریخت و نمی‌توانستم تصور کنم که پدر و مادر و برادرم یکباره به طور ناگواری پر بکشند و شک آن لحظه همواره با من است تا جایی که گاهی فکر می‌کنم که کابوس بوده است.

وی ادامه داد: اکنون من مادر و پدر آرتین برادر کوچکم هستم و او به مراتب بیشتر نیاز به حمایت دارد. فشار روحی بیشتری را تحمل می‌کند، زیرا این کودک پنج ساله به جز اینکه خودش آسیب دید، با چشمان خود شاهد پرپر شدن پیکر مادر، پدر و برادرش و متلاشی شدن صورت مادر خود بود.

سرایداران اظهار داشت: برادرم آرتین بعد از حادثه دچار افسردگی شد و هر کودکی که با پدرش میدید خیره و با بغض نگاه می‌کرد و دلتنگی عزیزانمان همواره با اوست و گرچه تمام تلاش من و همسرم مراقبت از برادرم بوده است و در تلاش برای التیام زخم‌های عمیق ناشی از این حادثه هستم، اما در هر لحظه آنها را به یاد می‌آورم و بخشی از وجودم گم شده است.

این دختر شهدای حادثه تروریستی شاهچراغ از قاضی دادگاه خواست تا با اجرای عدالت و صدور حکم عادلانه این غم سنگین را التیام دهد.

در ادامه جلسه دادگاه پریسا فرخی شاهد عینی حادثه تروریستی در حرم مطهر شاهچراغ که از خادمین حرم است، با دستور قاضی دادگاه در جایگاه حاضر شد.

روایت خادم شاهچراغ از روز واقعه

این خادم حرم مطهر شاهچراغ به عنوان شاهد عینی در جایگاه قرار گرفت و گفت: خادم آستان و مسئول اداره مرکز مشاوره و روانشناسی حرم مطهر حضرت شاهچراغ هستم. روز حادثه با شنیدن اولین صدای تیر وارد حیاط حرم شدم و مردم را دیدم که سراسیمه و با فریاد و ترس فرار می‌کردند.

وی ادامه داد: سعی کردم مردم را به سمتی هدایت کنم که از ترس آنها کاسته شود ولی شدت حملات به حدی زیاد بود که جمعیت قابل کنترل نبود. پس از ورود نیرو‌های امنیتی و دستگیری فرد ضارب، بر بالین شهدا حاضر شدم.

فرخی اضافه کرد: گریه و وحشت کودکان و ناله‌های مجروحین و جوی خونی که در حرم به راه افتاده بود هرگز از خاطرم فراموش نمی‌شود. با همکاری برادرانی که در حرم بودند نبض مجروحان را می‌گرفتیم و افرادی که نبض داشتند و زنده بودند با چادر‌های موجود در حرم زخم آنها را می‌بستیم تا از شدت خونریزی جلوگیری شود.

وی گفت: خانم‌های مجروح را به آرامش دعوت می‌کردم و کودکانی که در آنجا بودند از جمله آرتین و اهورا را در آغوش گرفته و از کنار شهدا دور کردم. این حادثه حوالی اذان مغرب رخ داد که جمعیت بیشتری معمولاً در حرم حضور دارند این حمله تعمداً در این زمان برنامه‌ریزی شده بود تا تلفات بیشتری داشته باشد.

قاضی از این شاهد عینی پرسید: یعنی با توجه به اینکه شما خادم حرم هستید و با مبادی ورودی و خروجی و ساعات شلوغی حرم آشنایی دارید آیا تصور می‌کنید که انتخاب مسیر حرکت تروریست و ساعت ورود وی در حرم عمدی بوده؟

شاهد عینی پاسخ داد: بله. قطعاً تروریست قبلاً شرایط موجود را بررسی کرده بود. تا چند روز قبل از حادثه تروریستی هوا سرد نشده بود و فرش‌های نماز در داخل حرم پهن می‌شد. احساس می‌کنم تروریست قصد داشته که وارد صحن قدیم شود. پس از اینکه وارد حرم می‌شود و از داخل حیاط حرم حمله خود را آغاز می‌کند متوجه می‌شود که صفوف نماز در داخل حیاط نیست برای همین به داخل شبستان می‌آید، چون تا چند روز قبل صفوف نماز در داخل حیاط تشکیل می‌شد.

فرخی گفت: در این دادگاه شهادت می‌دهم که این حمله تروریستی، فقط یک اقدام تروریستی نبود بلکه نقض مادی و معنوی مردم کشور ما بود و از دادگاه درخواست داریم در جهت احقاق خسارت‌های مادی و معنوی خانواده‌های شهدا اقدام کند.

خادمی که تروریست را خلع سلاح کرد

در ادامه فرزاد بادپا خادمی که تروریست دوم را خلع سلاح کرد به عنوان شاهد دومین حمله تروریستی به حرم مطهر شاهچراغ در جایگاه حاضر شد تا مشاهدات عینی خود را بیان کند.

فرزاد بادپا در جایگاه قرار گرفت و گفت: در حرم کار‌های خدماتی انجام می‌دادم. در روز حادثه صدای شلیک گلوله آمد، نزدیک‌تر که شدم، دیدم فردی اسلحه به دست دارد و به سمت زائران شلیک می‌کند. جلو رفتم و عامل تروریستی را هُل دادم و به زمین انداختم و اسحله را گرفتم. این فرد هم مشتی به صورت من زد که دندانم شکست.

وی خاطرنشان کرد: اگر این عامل تروریستی، چند متر جلوتر می‌رفت و به سقاخانه نزدیک می‌شد، حادثه بزرگتری رخ می‌داد، زیرا عامل تروریستی ۸ خشاب پُر همراه داشت و در حرم نیز تعداد زیادی کودک حدود ۶۰ نفر حضور داشتند که در حال نقاشی بودند.

وی ادامه داد: داخل کیف عامل تروریستی یک ظرف بنزین، فندک، پرچم داعش و قاشق و چنگال بود. قاضی از این خادم حرم پرسید: زمان حادثه تروریستی چه ساعتی بود؟

بادپا گفت: زمان حادثه تروریستی دقیقا در زمان اذان بود. این عامل تروریستی در دادگاه گفته بود که قبل از حادثه بار‌ها به داخل حرم آمده بود و قصد داشت گلزار شهدا را به آتش بکشد.

شهید نخبه شاهچراغ

در ادامه پدر شهید نخبه شاهچراغ، سید فریدالدین معصومی که در حادثه تروریستی اول حرم شاهچراغ به شهادت رسید، در جایگاه حاضر شد.

این پدر شهید با تاکید بر اینکه از دادگاه مطالبه مادی ندارد، گفت: پسرم مدرک دکترا داشت و پس از تحصیل به کشور بازگشت. قبل از شهادت به مردم خدمت کرد. قبل از شهادت می‌خواست به ماموریت کاری برود که هواپیما چند ساعت تاخیر داشت به همین دلیل به حرم رفت و زمانی که وارد حرم شد، به شهادت رسید.

وی ادامه داد: این شهید دو فرزند ۴ ساله و ۹ ساله دارد که از وی به یادگار مانده است. آمریکا باید نسبت به این حوادث تروریستی پاسخ دهد.

مشایخی وکیل شکات گفت: در حمله اول تعدادی از کودکان مورد اصابت گلوله قرار گرفتند و مجروح شدند. یکی از کودکان که در حرم حضور داشت امیرعلی کیومرثی است که در حادثه تروریستی شاهچراغ از ناحیه لگن مجروح شد.

پدر امیرعلی کیومرثی در جایگاه قرار گرفت و در مورد روز حادثه گفت: مردم استان فارس، حرم حضرت شاهچراغ را محل امنی برای خود می‌دانند. روز ۴ آبان از شهرستان لامرد همراه خانواده به حرم رفتیم. همسر و دخترم برای خرید به بازار رفتند و من و امیرعلی وارد حرم شدیم. بعد از نماز وارد شبستان حرم شدیم که صدای تیراندازی آمد.

وی افزود: خادمان بلافاصله درب حرم را بستند، اما فرد تروریست از در دیگری وارد شد. زمانی که قصد خروج داشتیم فرد تروریست به سمت ما آمد و حدود ۷ تا ۸ تیر شلیک کرد.

پدر امیرعلی کیومرثی گفت: نگاه که کردم دیدم به شکم پسرم تیر شلیک شده است و تیر مستقیم خورده است. از قبل می‌دانستم که حرم درمانگاه دارد. به سرعت پسرم به به درمانگاه بردم. پزشکی آنجا بود نتواست کاری انجام دهد، زیرا تیر از شکم وارد و از ناحیه لگن خارج شده بود. این حادثه چند دقیقه بیشتر طول کشید، اما زندگی افراد زیادی را تغییر داد. پسرم بعد از این حادثه لکنت زبان گرفته است و ۲ سال از مدرسه دور مانده است.

شاهد دیگری در جایگاه قرار گرفت و گفت: در حادثه تروریستی اول، همسرم شهید و خودم با چهار گلوله مجروح شدم.

وی توضیح داد: ۳۱ روز ملاقات ممنوع و بیهوش بودم و بعد از آن تا ۴۵ روز خبر نداشتم که همسرم شهید شده است.

این جانباز اولین حادثه تروریستی در حرم مطهر شاهچراغ ادامه داد: بعد از ۴۵ روز دکتر‌ها به آرامی موضوع را به من گفتند. تنها هشت ماه بود که ازدواج کرده بودیم و از شما تقاضا دارم تقاص خون شهدا را بگیرید.

حمله تروریستی فردی مسلح در روز چهارم آبان ۱۴۰۱ به زائران حرم مطهر شاهچراغ (ع) منجر به شهادت ۱۳ نفر و مجروح شدن ۳۰ نفر از هموطنان شد. این اقدام که مسئولیت آن را گروهک تکفیری داعش برعهده گرفت، موجی از محکومیت در سطح ملی و بین‌المللی را در پی داشت و بلافاصه دادگاه رسیدگی به این جنایت تشکیل شد.

پس از برگزاری جلسات دادگاه، در نهایت ۲ فرد تروریست نقش داشته در حمله تروریستی به حرم مطهر شاهچراغ (ع) که منجر به کشته و زخمی شدن ده‌ها فرد بی‌گناه از زن و مرد و کودک گرفته تا پیرمرد و پیرزن شد نتوانستند طلوع خورشید ۱۷ تیرماه ۱۴۰۲ را نظاره‌گر باشند و در مقابل چشم صد‌ها نفر از خانواده شهدا، جانبازان و شهروندان شیرازی به دار مجازات آویخته شدند.

دومین حمله تروریستی به حرم مطهر حضرت احمد بن موسی شاهچراغ (ع) ۲۲ مرداد ۱۴۰۲ انجام شد که عامل اصلی این حمله در حرم دستگیر و پشتیبان و همدستان وی نیز بازداشت شدند و ۱۹ شهریور نیز نخستین جلسه دادگاه برگزار شد و متهم ردیف اول این حادثه تروریستی در دادگاه اعلام کرد که «برای آتش زدن نمازگزاران بنزین تهیه کرده بودم.»

این حادثه تروریستی منجر به شهادت دو تن و مجروح شدن ۱۱ نفر دیگر همچنین ایجاد رعب و وحشت شد و در این پرونده متهم اصلی به اعدام محکوم شد همچنین دو نفر دیگر هم که در این پرونده به اتهام اجتماع و تبانی نقش داشتند، هر کدام به پنج سال حبس و اخراج و طرد از کشور محکوم شدند.