گزارش|

دانشگاه مادر؛ روایتی از تاسیس بزرگترین مرکز آموزش عالی ایران/ دانشگاه تهران ۹۰ ساله شد

دانشگاه تهران، نماد آموزش عالی در ایران، ۹۰ سالگی خود را پشت سر گذاشت. قانون تاسیس دانشگاه در ۸ خرداد ۱۳۱۳ به تصویب مجلس رسید و در ۱۵ بهمن همان سال به طور رسمی افتتاح شد

کد خبر: ۱۲۲۳۸۲۵

دوشنبه - ۱۵ بهمن ۱۴۰۳ / February 03, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ دانشگاه تهران، به‌عنوان یکی از نماد‌های افتخارآفرین علمی و فرهنگی ایران، در قلب تهران همچون نگینی درخشان می‌درخشد. این دانشگاه، که به حق «دانشگاه مادر» نامیده می‌شود، نه تنها مهد دانش و پژوهش بلکه خاستگاهی برای ارزش‌های انسانی و ملی بوده است.

روز تأسیس آن، لحظه‌ای ماندگار در تاریخ ایران محسوب می‌شود که به واسطه آن، دروازه‌های نوین علم و فرهنگ به روی جامعه گشوده شد. اما آنچه دانشگاه تهران را فراتر از یک مرکز علمی ساده قرار می‌دهد، نقش تاریخی آن در انقلاب‌ها، حرکت‌های اجتماعی و تقدیم شهدای والاقدر است که برای آزادی و عدالت جان خود را فدا کردند.

تاریخچه تأسیس دانشگاه تهران

دانشگاه تهران در تاریخ ۱۵ بهمن ۱۳۱۳ خورشیدی به دستور رضاشاه پهلوی تأسیس شد. هدف از تأسیس این دانشگاه، ایجاد مرکزی بود که بتواند با بهترین دانشگاه‌های جهان رقابت کرده و نیاز‌های علمی، آموزشی و پژوهشی ایران را تأمین کند. نخستین سنگ بنای این دانشگاه در زمینی به وسعت ۲۱ هکتار در منطقه امیرآباد تهران گذاشته شد. با طراحی مدرن و زیرساخت‌های پیشرفته، دانشگاه تهران توانست در مدت کوتاهی به قطب علمی کشور تبدیل شود.

از همان آغاز، دانشگاه تهران مأموریت خود را فراتر از ارائه آموزش‌های علمی و تخصصی تعریف کرد. این دانشگاه به مکانی برای تبادل افکار، گسترش آگاهی‌های اجتماعی و مبارزه با استعمار و استبداد تبدیل شد. این جایگاه ویژه باعث شد که دانشگاه تهران نه تنها مأوای نخبگان علمی، بلکه قلب تپنده جنبش‌های اجتماعی نیز باشد.

شهدای دانشگاه تهران

دانشگاه تهران همواره نقشی برجسته در رویداد‌های مهم سیاسی و اجتماعی ایران ایفا کرده است. در مقاطع حساس تاریخ، دانشجویان این دانشگاه با روحیه‌ای انقلابی و عاشقانه‌ای برای کشور، پیشگام حرکت‌های آزادی‌خواهانه بودند. نام شهدای دانشگاه تهران همچون ستاره‌هایی درخشان در آسمان مبارزات ایران می‌درخشد. آنان با فداکاری‌های بی‌نظیر خود، نقش مهمی در شکل‌گیری تاریخ معاصر ایران ایفا کردند.

روز ۱۶ آذر

یکی از نمادین‌ترین رخداد‌های مرتبط با شهدای دانشگاه تهران، روز ۱۶ آذر ۱۳۳۲ است. در این روز، دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به ورود معاون رئیس‌جمهور آمریکا و سیاست‌های استبدادی رژیم پهلوی، دست به اعتراض زدند. نیرو‌های امنیتی رژیم با خشونت به این اعتراض پاسخ دادند و سه دانشجوی آزادی‌خواه، مصطفی بزرگ‌نیا، احمد قندچی و مهدی شریعت‌رضوی، به شهادت رسیدند. این سه شهید، به نماد مقاومت دانشجویی تبدیل شدند و روز ۱۶ آذر به نام "روز دانشجو" در تقویم ایران ماندگار شد.

شهدای انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی

در دوران انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی، دانشگاه تهران بار دیگر شاهد حضور پرشور دانشجویانی بود که با ایمان و اراده‌ای استوار، در مسیر مبارزه قدم گذاشتند. بسیاری از این دانشجویان، تحصیل در رشته‌های خود را رها کرده و به صفوف مبارزان پیوستند. شهدای برجسته‌ای همچون محمد حسین فهمیده، که با شجاعت و ایثار خود تاریخ‌ساز شدند، از جمله افتخارات این دانشگاه به شمار می‌آیند.

نقش دانشگاه تهران در انقلاب

دانشگاه تهران به‌عنوان یکی از مراکز اصلی فعالیت‌های انقلابی، نقشی کلیدی در پیروزی انقلاب اسلامی داشت. در دوران پیش از انقلاب، این دانشگاه محل تجمع دانشجویان، اساتید و فعالانی بود که علیه رژیم پهلوی مبارزه می‌کردند. جلسات مخفی، سخنرانی‌های اعتراضی و تظاهرات گسترده از جمله فعالیت‌هایی بود که در این دانشگاه برگزار می‌شد.

اساتید دانشگاه تهران نیز با انتشار مقالات و کتاب‌هایی در نقد رژیم پهلوی و دعوت به آزادی، فضای فکری جامعه را تحت تأثیر قرار دادند. از سوی دیگر، دانشجویان با شرکت در تظاهرات و برگزاری نشست‌های آگاهی‌بخش، روحیه مقاومت و ایستادگی را در میان مردم تقویت کردند. دانشگاه تهران در بسیاری از اعتراضات مردمی و اعتصابات نقش هدایت‌گر و الهام‌بخش داشت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، دانشگاه تهران به‌عنوان یکی از کانون‌های اصلی تحولات سیاسی و اجتماعی باقی ماند. این دانشگاه میزبان سخنرانی‌های مهم رهبران انقلاب، از جمله امام خمینی (ره)، بود. همچنین، در سال‌های ابتدایی انقلاب، بسیاری از تصمیمات مهم کشور در جلسات و نشست‌هایی که در این دانشگاه برگزار می‌شد، اتخاذ می‌گردید.

نقش دانشگاه تهران پس از انقلاب

در دوران پس از انقلاب، دانشگاه تهران به‌عنوان مرکزی برای بازسازی و توسعه علمی و فرهنگی کشور فعالیت‌های خود را ادامه داد. این دانشگاه با تربیت نیرو‌های متخصص و کارآمد، نقشی اساسی در بازسازی کشور پس از جنگ تحمیلی ایفا کرد. از سوی دیگر، دانشگاه تهران به مکانی برای گفتمان‌های فرهنگی و سیاسی تبدیل شد که به توسعه اندیشه‌های انقلابی و اسلامی کمک کرد.

در دوران جنگ تحمیلی، دانشجویان و اساتید دانشگاه تهران با پیوستن به جبهه‌ها و ارائه خدمات علمی و فنی به ارتش و مردم، در دفاع از کشور نقش‌آفرینی کردند. بسیاری از پروژه‌های تحقیقاتی و مطالعاتی که به تقویت توان دفاعی کشور کمک کرد، در دانشگاه تهران انجام شد.

امروزه، دانشگاه تهران همچنان به‌عنوان نمادی از مقاومت، ایستادگی و تلاش برای پیشرفت علمی و اجتماعی شناخته می‌شود. این دانشگاه با برگزاری سمینارها، کنفرانس‌ها و برنامه‌های مختلف، به توسعه فرهنگ و ارزش‌های ملی و اسلامی ادامه می‌دهد و نقشی بی‌بدیل در پیشرفت کشور ایفا می‌کند.

دانشگاه تهران نه تنها نماد علم و دانش، بلکه میراث‌دار تاریخ و هویت ایران است. این دانشگاه، که با تقدیم شهدایی گرانقدر، پیوندی ناگسستنی با مبارزات آزادی‌خواهانه مردم ایران دارد، همچنان به‌عنوان چراغی فروزان در مسیر پیشرفت کشور می‌درخشد. یاد شهدای این دانشگاه و آرمان‌های بلندشان، الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهد بود تا همواره برای تحقق آزادی، عدالت و پیشرفت تلاش کنند.

{$sepehr_media_2636305_400_300}