گزارش|

صعود تاریخی دانشگاه‌های ایران به رتبه‌های برتر تایمز؛ درخشش در جمع ۸۰۰ برتر جهان

درخشش دانشگاه‌های ایران در میان ۸۰۰ دانشگاه برتر جهان بر اساس رتبه‌بندی تایمز، نه تنها نشان‌دهنده پیشرفت علمی کشور است، بلکه نمادی از ظرفیت‌ها و قابلیت‌های نظام آموزشی و پژوهشی ایران است.

کد خبر: ۱۲۲۵۷۰۴

يکشنبه - ۲۱ بهمن ۱۴۰۳ / February 09, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ رتبه‌بندی تایمز از یک روش‌شناسی جامع و دقیق برای ارزیابی دانشگاه‌ها استفاده می‌کند که بر اساس پنج حوزه کلیدی طراحی شده است. هر یک از این حوزه‌ها به طور خاص، ابعاد مهمی از عملکرد دانشگاه‌ها را منعکس می‌کنند.

آموزش (Teaching): محیط یادگیری: این شاخص با وزن ۳۰ درصد، کیفیت آموزش و یادگیری در دانشگاه‌ها را بررسی می‌کند. برای ارزیابی این بخش، از نظرسنجی‌های شهرت آکادمیک، نسبت اعضای هیئت علمی به دانشجو، نسبت مدرک‌های دکتری به تعداد کل اعضای هیئت علمی و درآمد دانشگاه (به عنوان نشانه‌ای از منابع آموزشی) استفاده می‌شود.

پژوهش (Research): حجم، درآمد و شهرت: این بخش نیز ۳۰ درصد از امتیاز کلی را تشکیل می‌دهد و کیفیت پژوهش‌های دانشگاهی را بر اساس سه معیار اصلی ارزیابی می‌کند.«شهرت پژوهشی از طریق نظرسنجی جهانی دانشگاهی است؛ حجم پژوهش‌ها (تعداد مقالات منتشرشده در ژورنال‌های معتبر) ودرآمد پژوهشی (نشان‌دهنده توانایی دانشگاه در جذب بودجه تحقیقاتی) است.»

استناد‌ها (Citations): تأثیر پژوهشی که این شاخص با وزن ۳۰ درصد، تأثیر علمی پژوهش‌های منتشرشده توسط دانشگاه‌ها را از طریق تعداد استناد‌های دریافت‌شده برای مقالات اندازه‌گیری می‌کند. این معیار نشان‌دهنده سهم دانشگاه در پیشبرد دانش جهانی و همکاری‌های علمی است.

دیدگاه بین‌المللی (International Outlook): دانشجویان، هیئت علمی و همکاری‌ها که این معیار با وزن ۷.۵ درصد، به ارزیابی میزان جهانی‌سازی دانشگاه‌ها می‌پردازد و سه جنبه زیر را شامل می‌شود.

درصد دانشجویان بین‌المللی

درصد اعضای هیئت علمی بین‌المللی

همکاری‌های بین‌المللی در مقالات علمی

درآمد صنعتی (Industry Income): انتقال دانش این شاخص که ۲.۵ درصد از وزن کلی را شامل می‌شود، توانایی دانشگاه در ارائه خدمات و دانش به صنایع را بررسی می‌کند. جذب بودجه از همکاری‌های صنعتی، نشانه‌ای از کاربردی بودن تحقیقات دانشگاهی است.

این رتبه بندی در ۱۱حوزه موضوعی کلی که برخی از آنها دارای چندین موضوع فرعی است، دانشگاه‌های برتر جهان را معرفی می‌کند.

این حوزه‌های موضوعی عبارتند از:

رتبه بندی موضوعی تایمز براساس ۵ معیار اصلی آموزش (محیط یادگیری)،محیط پژوهشی،کیفیت پژوهش،چشم انداز بین المللی و صنعت همانند معیارهای رتبه بندی جهانی تایمز انجام می شود اما هر کدام از این شاخص هامتناسب با هر حوزه موضوعی محاسبه می شود.

جایگاه دانشگاه های ایران در رتبه بندی موضوعی تایمز ۲۰۲۵ از میان۱۱حوزه موضوعی که رتبه بندی تایمز اعلام کرده است به این صورت است که دانشگاه های ایران توانسته اند در ۱۰ حوزه موضوعی، در بین دانشگاههای برتر جهان قرار گیرند. تعداد۸۱ دانشگاه جمهوری اسلامی ایران در این رتبه بندی حضور دارند.رتبه دانشگاه های ایران در حوزه های مختلف در جدول زیر قابل مشاهده است.

اهمیت رتبه‌بندی تایمز

رتبه‌بندی تایمز نه تنها مرجعی برای دانشجویان در انتخاب دانشگاه است، بلکه ابزاری برای سیاست‌گذاران آموزشی و مدیران دانشگاهی نیز محسوب می‌شود. این سیستم به دانشگاه‌ها کمک می‌کند تا نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده و استراتژی‌های مؤثری برای بهبود کیفیت آموزشی و پژوهشی خود تدوین کنند. علاوه بر این، تاکید بر شاخص‌هایی مانند بین‌المللی‌سازی و تأثیر پژوهشی، دانشگاه‌ها را ترغیب می‌کند تا در رقابت جهانی نقش فعال‌تری ایفا کنند.

درخشش دانشگاه‌های ایران در بین ۸۰۰ دانشگاه برتر جهان بر اساس رتبه‌بندی تایمز

رتبه‌بندی تایمز یکی از معتبرترین نظام‌های ارزیابی دانشگاهی در جهان است که سالانه بر اساس معیارهایی مانند آموزش، پژوهش، استنادهای علمی، بین‌المللی‌سازی و درآمد صنعتی، بهترین دانشگاه‌ها را معرفی می‌کند. در تازه‌ترین گزارش منتشرشده توسط این نظام، چندین دانشگاه ایرانی موفق به کسب جایگاه در میان ۸۰۰ دانشگاه برتر جهان شدند که این دستاورد نشان‌دهنده پیشرفت چشمگیر نظام آموزش عالی ایران است.

روند پیشرفت دانشگاه‌های ایران

طی یک دهه اخیر، دانشگاه‌های ایران همواره مسیر صعودی را در رتبه‌بندی‌های معتبر بین‌المللی پیموده‌اند. این پیشرفت نتیجه سیاست‌گذاری‌های کلان علمی، سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و تلاش بی‌وقفه اعضای هیئت علمی و دانشجویان است که  از جمله تحولات قابل‌توجه در این زمینه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

افزایش تولیدات علمی

ایران به یکی از تولیدکنندگان بزرگ مقالات علمی در سطح منطقه و جهان تبدیل شده است.

توجه به کیفیت پژوهش‌ها

با تأکید بر چاپ مقالات در مجلات با ضریب تأثیر بالا و همکاری با پژوهشگران بین‌المللی، کیفیت تحقیقات به طور قابل‌توجهی بهبود یافته است.

توسعه زیرساخت‌ها

ایجاد و تجهیز آزمایشگاه‌های پیشرفته و مراکز تحقیقاتی، زمینه‌ساز انجام پژوهش‌های مؤثرتر شده است.

تمرکز بر استنادها

دانشگاه‌ها بر روی پژوهش‌هایی تمرکز کرده‌اند که تأثیر بیشتری در جامعه علمی داشته باشند و استنادهای بیشتری دریافت کنند.

رتبه‌بندی تایمز نشان می‌دهد که دانشگاه‌های ایرانی توانسته‌اند جایگاه خود را در رقابت با برترین دانشگاه‌های جهان بهبود بخشند. از جمله دانشگاه‌های ایرانی حاضر در این لیست می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

دانشگاه صنعتی شریف؛ به عنوان یکی از پیشگامان آموزش مهندسی و فناوری در ایران، این دانشگاه با تمرکز بر کیفیت بالای آموزش، پژوهش‌های نوآورانه و همکاری با صنایع بزرگ، به جایگاه برجسته‌ای در رتبه‌بندی تایمز دست یافته است.

دانشگاه تهران؛ دانشگاه تهران به‌عنوان قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین دانشگاه ایران، نماد آموزش عالی کشور است. این دانشگاه با داشتن طیف گسترده‌ای از رشته‌ها در علوم پایه، علوم انسانی، مهندسی و پزشکی، نقش اساسی در تولید دانش و توسعه پایدار ایران دارد. دانشگاه تهران با تمرکز بر پژوهش‌های بنیادی و همکاری‌های بین‌المللی موفق به کسب جایگاهی ویژه در بین دانشگاه‌های برتر جهان شده است.

دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران)؛ دانشگاه صنعتی امیرکبیر به دلیل پیشرفت در فناوری‌های نوظهور، توسعه استارتاپ‌ها و ارتباط نزدیک با صنایع، در میان دانشگاه‌های پیشرو ایران قرار گرفته است. این دانشگاه با پروژه‌های پژوهشی بزرگ و تولید مقالات با تأثیر بالا، جایگاه خود را در سطح بین‌المللی تقویت کرده است.

دانشگاه علم و صنعت ایران؛ این دانشگاه با تمرکز بر علوم مهندسی و فناوری‌های پیشرفته توانسته است یکی از قطب‌های علمی کشور شود. همکاری گسترده با صنعت و مشارکت در پروژه‌های ملی از جمله ویژگی‌های بارز این دانشگاه است که به ارتقای جایگاه بین‌المللی آن کمک کرده است.

سایر دانشگاه‌ها؛علاوه بر دانشگاه‌های یادشده، دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه شیراز و دانشگاه صنعتی اصفهان نیز در بین برترین دانشگاه‌های جهان قرار دارند. این دانشگاه‌ها با تمرکز بر توسعه علمی، بین‌المللی‌سازی و پژوهش‌های کاربردی، نقشی کلیدی در ارتقای جایگاه ایران در رتبه‌بندی تایمز ایفا کرده‌اند.

عوامل کلیدی موفقیت دانشگاه‌های ایران

توسعه پژوهش‌های علمی

افزایش کمیت و کیفیت تولیدات علمی ایران، یکی از مهم‌ترین دلایل پیشرفت دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی تایمز است. انتشار مقالات در مجلات معتبر و با ضریب تأثیر بالا، استنادهای علمی بیشتری را به همراه داشته است که نشان‌دهنده تأثیرگذاری علمی است.

سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها

دانشگاه‌های ایران با تجهیز آزمایشگاه‌ها، ایجاد مراکز نوآوری و پارک‌های علم و فناوری، شرایط بهتری برای پژوهش‌های نوین فراهم کرده‌اند.

حمایت دولت از آموزش عالی

برنامه‌های کلان دولت ایران در زمینه آموزش و پژوهش، از جمله تخصیص بودجه‌های پژوهشی، بورسیه‌های دانشجویان و سیاست‌های تشویقی برای تولید علم، سهم قابل‌توجهی در این موفقیت داشته است

بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌ها

افزایش تعداد دانشجویان و اساتید بین‌المللی، همکاری‌های علمی با دانشگاه‌های خارجی و مشارکت در پروژه‌های تحقیقاتی جهانی، نقش بسزایی در تقویت جایگاه دانشگاه‌های ایرانی در این رتبه‌بندی ایفا کرده است.

ارتباط نزدیک با صنعت

دانشگاه‌های ایران با ایجاد ارتباطات مؤثر با صنایع داخلی و خارجی، توانسته‌اند پژوهش‌های خود را به مرحله اجرا درآورده و از این طریق درآمد صنعتی و کاربردی بودن تحقیقات خود را افزایش دهند.

پیامد‌های این موفقیت برای ایران

قرار گرفتن دانشگاه‌های ایرانی در میان ۸۰۰ دانشگاه برتر جهان، پیامد‌های متعددی برای کشور به همراه دارد که  تقویت جایگاه علمی ایران در جهان است و این موفقیت باعث افزایش اعتبار علمی ایران در جامعه جهانی شده و در‌های جدیدی را برای همکاری‌های بین‌المللی باز کرده است.

جذب دانشجویان و محققان بین‌المللی در این رتبه‌بندی بالاتر دانشگاه‌های ایران می‌تواند به جذب استعداد‌های برتر از سراسر جهان کمک کند و فرآیند بین‌المللی‌سازی را تقویت کند و از طرفی توسعه اقتصادی و صنعتی در رابطه قوی بین دانشگاه‌ها و صنعت، علاوه بر ارتقای پژوهش‌های کاربردی، به رشد اقتصادی و ایجاد نوآوری‌های صنعتی کمک خواهد کرد.

همچنین الگوسازی برای دانشگاه‌های دیگر که دانشگاه‌هایی که موفق به قرارگیری در این لیست شده‌اند، می‌توانند الگویی برای دیگر مراکز علمی کشور باشند تا با توسعه سیاست‌های پژوهشی و آموزشی خود، به ارتقای سطح علمی کشور کمک کنند.

درخشش دانشگاه‌های ایران در میان ۸۰۰ دانشگاه برتر جهان بر اساس رتبه‌بندی تایمز، نه تنها نشان‌دهنده پیشرفت علمی کشور است، بلکه نمادی از ظرفیت‌ها و قابلیت‌های نظام آموزشی و پژوهشی ایران است. با ادامه این روند و سرمایه‌گذاری بیشتر در حوزه‌های کلیدی، دانشگاه‌های ایران می‌توانند در آینده جایگاه‌های بالاتری در رتبه‌بندی‌های جهانی کسب کرده و سهم بیشتری در تولید دانش جهانی داشته باشند.