ولادت امام زمان (عج)/چرا نیمه شعبان برای شیعیان مهم است؟

این ولادت از مسلّمات تاریخی است که شواهد بسیاری از شیعه و حتی برخی علمای اهل سنت آن را تأیید می‌کنند. حضرت مهدی (علیه‌السلام) پس از گذراندن دوران غیبت صغری، وارد غیبت کبری شد و در زمان معین، ظهور خواهد کرد و جهان را پر از عدل و داد خواهد نمود.

کد خبر: ۱۲۲۸۰۶۰

پنجشنبه - ۲۵ بهمن ۱۴۰۳ / February 13, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، ولادت حضرت مهدی (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) در سحرگاه نیمه شعبان سال ۲۵۵ هجری قمری، پنج سال پیش از شهادت امام حسن عسکری (علیه‌السّلام) در سامرا رخ داد. ایشان تنها فرزند امام حسن عسکری (علیه‌السّلام) بودند و پنج سال از زندگی خود را تحت سرپرستی پدر و مادرش، نرجس خاتون، سپری کرد. در سال ۲۶۰ هجری قمری، پس از شهادت امام حسن عسکری (علیه‌السّلام)، حضرت مهدی (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف)، همچون حضرت عیسی (علیه‌السلام) و حضرت یحیی (علیه‌السلام) که در کودکی به مقام نبوت رسیدند، در پنج‌سالگی به امامت شیعیان منصوب شد. پس از چند سال غیبت صغری، ایشان تاکنون در غیبت کبری به سر می‌برند.

چگونگی ولادت این امام بزرگوار با روایات مختلفی همراه است که مشهورترین آن از حکیمه خاتون (علیهاالسلام)، عمه امام حسن عسکری (علیهم‌السلام)، نقل شده و در آثار علمای بزرگ شیعه آمده است. آن حضرت در پایان دوران غیبت، با تشکیل حکومت عدل جهانی، احکام الهی را در سراسر زمین حاکم خواهد کرد.

اهمیت ولادت حضرت مهدی (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف)

ولادت حضرت مهدی (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) یکی از مهم‌ترین رویداد‌های تاریخ بشریت است که به‌عنوان یک واقعیت تاریخی، مورد تأیید امامان معصوم (علیهم‌السلام)، دانشمندان و تاریخ‌نویسان شیعه قرار گرفته است. حتی برخی از مورخان و محدثان اهل سنت نیز به این رویداد اشاره کرده و آن را پذیرفته‌اند.

ولادت این امام بزرگوار به دلیل شرایط سیاسی و اجتماعی خاص آن زمان، بسیار شگفت‌آور و برای بسیاری از مردم سؤال‌برانگیز بوده است. ازاین‌رو، بررسی مقدمات این ولادت و واکنش دشمنان اهل‌بیت (علیهم‌السلام) ضروری به نظر می‌رسد.

ادله ولادت

بسیاری از علما و محدثان امامیه، از جمله علامه مجلسی، شیخ مفید و شیخ صدوق (رحمة‌الله‌علیهم)، به اتفاق نظر دارند که حضرت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) در نیمه شعبان سال ۲۵۵ هجری قمری در سامرا به دنیا آمد. سال شهادت امام حسن عسکری (علیه‌السلام) نیز سال ۲۶۰ هجری قمری بوده است. شیخ مفید دراین‌باره می‌نویسد:

«وَ کانَ عُمرُه عِندَ وَفاةِ أبیه خَمسَ سِنین، آتاهُ اللهُ تعالی فی‌ها الحِکمَةَ کما آتا‌ها یَحیی صَبِیّاً وَ جَعَلَه إماماً فی حال الطفولیة...»

شرایط سیاسی و اجتماعی عصر امام حسن عسکری (علیه‌السلام) به گونه‌ای بود که ولادت حضرت مهدی (علیه‌السلام) در خفا صورت گرفت. این پنهان‌کاری برای حفظ جان ایشان و جلوگیری از آسیب دشمنان ضروری بود. همان‌گونه که در تاریخ، ولادت برخی از پیامبران الهی نیز در شرایط مشابهی به صورت مخفیانه انجام شد.

در این دوره، تدابیر سخت‌گیرانه خلفای عباسی سبب شد شیعیان فعالیت‌های مذهبی خود را در خفا و با رعایت کامل تقیه انجام دهند. ارتباط با امام نیز بسیار محدود بود و تنها از طریق وکلای خاص امکان‌پذیر می‌شد. دوران امام حسن عسکری (علیه‌السلام) یکی از سخت‌ترین دوران‌های سیاسی و اجتماعی برای شیعیان به شمار می‌آید.

دیدار خواص شیعه با امام زمان

با وجود شرایط سخت سیاسی، بسیاری از خواص و بزرگان شیعه، حضرت مهدی (علیه‌السلام) را در زمان حیات امام حسن عسکری (علیه‌السلام) مشاهده کردند. این افراد، که از اصحاب مورد اعتماد امام و از فقهای برجسته شیعه بودند، به صراحت وجود و ولادت حضرت مهدی (علیه‌السلام) را تأیید کرده‌اند.

از جمله افرادی که موفق به دیدار حضرت در کودکی شدند می‌توان به این افراد اشاره کرد:

محمد بن عثمان عمری: او همراه با چهل نفر از شیعیان حضرت مهدی (علیه‌السلام) را در کودکی مشاهده کرد.

احمد بن هلال کرخی: وی نور چهره حضرت را همچون ماه شب چهاردهم توصیف کرده است.

یعقوب بن منقوش: طبق نقل شیخ صدوق در کمال‌الدین، وی از دیگر افرادی است که حضرت مهدی (علیه‌السلام) را دیده است.

حکیمه خاتون: از معتبرترین شاهدان ولادت امام زمان (علیه‌السلام) که روایات او در بسیاری از منابع شیعه، از جمله کتاب کمال‌الدین شیخ صدوق و الغیبه شیخ طوسی، نقل شده است.

حکیمه خاتون شب نیمه شعبان در خانه امام حسن عسکری (علیه‌السلام) حضور داشت و جزئیات ولادت حضرت را به‌طور دقیق روایت کرده است. او می‌گوید:

«امام حسن عسکری (علیه‌السلام) به من فرمود: "عمه، امشب نزد ما افطار کن؛ زیرا خداوند امشب حجت خود را ظاهر خواهد کرد. او حجت خدا در زمین است. " من پرسیدم: "مادر این فرزند کیست؟ " امام فرمود: "نرجس. " با تعجب گفتم: "اما در او اثری از بارداری دیده نمی‌شود! " امام پاسخ داد: "همین است که گفتم. "

حکیمه خاتون ادامه می‌دهد: «نیمه‌شب هنگام خواندن نماز شب، نرجس بیدار شد. حال او دگرگون شده بود. وقتی از حالش پرسیدم، گفت: "ای عمه! آنچه وعده داده بودی، اتفاق افتاد. " ناگهان صدای ولادت حضرت را شنیدم. جامه را کنار زدم و آقای خود را دیدم که در حال سجده است.»

پس از ولادت، امام حسن عسکری (علیه‌السلام) کودک را در آغوش گرفت، دست بر چشمان و گوش‌های او کشید و فرمود: "ای پسرم، سخن بگو. " کودک فرمود: "اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلاَّ الله، وَ اَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ‌الله. " سپس بر امیرالمؤمنین و امامان (علیهم‌السلام) درود فرستاد.

تاریخ ولادت امام زمان در تقویم شمسی

تولد امام زمان (عج) در روز جمعه ۱۵ شعبان، و مصادف با ۲۵ بهمن ۱۴۰۳ است.