علم‌الهدی: دانشگاهیان وظیفه دارند با الهام از قرآن به پرسش‌های هویتی پاسخ دهند

همسر رئیس جمهور شهید گفت: دانشگاهیان و اندیشمندان وظیفه دارند با الهام از قرآن، به پرسش‌های بنیادین هویتی پاسخ دهند. باید از قرآن بهره گرفت تا مفاهیم کلیدی مانند انسان، آدم، خانواده و زوجیت، بازتعریف شوند.

کد خبر: ۱۲۲۸۹۳۸

يکشنبه - ۲۸ بهمن ۱۴۰۳ / February 16, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ جمیله علم الهدی استاد دانشگاه و همسر رئیس جمهور شهید، در همایش ملی الگوی سوم زن مسلمان که با حضور اساتید و نخبگان زن برگزار شد، گفت: در نخستین روز از چهلمین هفته شهادت شهید بزرگوار، شهید جمهور، مرحوم آیت‌الله رئیسی، این فرصت را فراهم کردند تا در جمع شما حضور داشته باشم و بتوانیم گفت‌وگویی صمیمانه و دلسوزانه با همکاران عزیز و گرامی داشته باشیم.

وی افزود: واقعیت این است که هرچند موضوع این جلسه، بررسی الگوی سوم زن است، اما تحقق این الگو بدون حضور و مشارکت مردان ممکن نیست. این سخن من نیست، بلکه آموزه قرآن است. اگر همین حالا واژه «زوج» را در قرآن جست‌و‌جو کنید، مشاهده خواهید کرد که زوجیت، به‌جز درباره ذات مقدس خداوند، در همه عالم جاری است. این زوجیت منحصر به ازدواج نیست؛ بلکه میان پدر و دختر، مادر و پسر، خواهر و برادر و دیگر روابط خانوادگی نیز وجود دارد.

علم الهدی در ادامه خاطرنشان کرد:، اما این تمام ماجرا نیست. زوجیت نه‌تنها در جهان طبیعی بلکه در جهان ماورای طبیعت نیز جریان دارد. در سوره یاسین آمده است: * «سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا یَعْلَمُونَ» *؛ همه‌چیز در عالم، زوج است و تنها ذات باری‌تعالی از این قاعده مستثناست. بنابراین، از برگزارکنندگان این جلسه بابت این نگاه عمیق و هوشمندانه به مقوله زوجیت سپاسگزارم.

بحران هویت جهانی و وظیفه دانشگاهیان

استاد دانشگاه خاطر نشان کرد: امروز با بحرانی مواجه‌ایم که فراتر از مرز‌های ایران و جوامع اسلامی است؛ بحرانی به نام بحران هویت. در جهان امروز، هویت انسانی به چالش کشیده شده است. اگر به رویداد‌های سال ۱۴۰۱ و تحولات پس از آن نگاه کنیم، مشاهده می‌کنیم که چگونه برخی جریان‌ها تلاش کردند مفهوم آزادی را به‌گونه‌ای تحریف کنند که تقابل با حجاب و عفاف را آزادی جلوه دهند. آنان تلاش کردند به زنان و دختران ما تلقین کنند که هویت و شخصیتشان وابسته به کنار گذاشتن پوشش و حجاب است.

وی در ادامه افزود: این القائات در حالی انجام شد که همان زمان، دانشگاه‌های آمریکایی متوجه شدند که کودکانی که در غزه قرآن می‌خوانند، حامل پیامی عمیق از هویت و مقاومت هستند. آنها فهمیدند که قدرت این هویت برخاسته از خانواده‌ای است که مادرانشان آنها را با قرآن و ایمان پرورده‌اند.

اما این بحران تنها به جوامع اسلامی محدود نمی‌شود. در سراسر جهان، انسان‌مداری و اومانیسم به بن‌بست رسیده است. بحران هویت در آمریکا، اروپا، چین، ژاپن و بسیاری از کشور‌ها مشهود است. جهان در جست‌وجوی معنا و هویتی اصیل است که پاسخ‌گوی نیاز‌های روحی و اجتماعی انسان باشد؛ و اینجاست که نقش قرآن و تعالیم آن برجسته می‌شود.

نظم سرمایه‌داری و تحریف هویت انسانی

علم الهدی گفت: نظام علمی امروز جهان، تابع نظم سرمایه‌داری است. سرمایه‌داری جهانی، از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، در پی القای ارزش‌های خود و تغییر سبک زندگی جوامع است. اما تحولات اخیر نشان داد که این تلاش‌ها با چالش جدی مواجه شده‌اند. به‌عنوان نمونه، حمایت گسترده از جریان مقاومت فلسطین در سطح جهانی، حتی در دانشگاه‌های غربی، بیانگر این حقیقت است.

وظیفه دانشگاهیان و نخبگان

وی در ادامه بیان کرد: دانشگاهیان و اندیشمندان وظیفه دارند با الهام از قرآن، به پرسش‌های بنیادین هویتی پاسخ دهند. باید از قرآن بهره گرفت تا مفاهیم کلیدی مانند انسان، آدم، خانواده و زوجیت، بازتعریف شوند. قرآن، مسیر انسان از انسان بودن تا آدم شدن را به‌وضوح ترسیم کرده است. این سیر تکاملی، با پرورش در خانواده و در سایه تعالیم الهی ممکن می‌شود.

علم الهدی در خصوص نقش زنان در مقاومت فرهنگی گفت: در این مسیر بی‌بدیل است. زنان غزه، با پرورش نسلی قرآن‌محور، به الگویی جهانی برای مقاومت و ایستادگی تبدیل شده‌اند. اینجاست که باید درک کنیم خانواده، تنها کارخانه تولید انسان نیست؛ بلکه نهاد پرورش هویت و معنویت است. در جریان‌های فمینیستی غربی، خانواده به‌عنوان نهادی منفعل و مصرفی معرفی می‌شود، اما در اندیشه اسلامی، خانواده محور هویت‌بخشی و کانون تربیت نسل‌های آینده است.

وی افزود: امروز، بیش از هر زمان دیگر، نیازمند بازگشت به هویت اسلامی و ایرانی خود هستیم. بازگشت به فلسفه، عرفان و ادبیات اسلامی، ضرورتی است که باید در دانشگاه‌ها و محافل علمی پیگیری شود. مولانا، حافظ، فردوسی و دیگر بزرگان ما، با زبانی هنری، مفاهیم عمیق فلسفی و انسانی را بیان کرده‌اند.

علم الهدی در پایان گفت: از شما اساتید و فرهیختگان گرامی که وقت گران‌بهای خود را به شنیدن این مطالب اختصاص دادید، سپاسگزاری می‌کنم. امیدوارم این نشست و همایش، گامی مؤثر در مسیر شناخت و تقویت هویت اصیل اسلامی و انسانی باشد.