امروز در تاریخ؛

۵ مارس در تاریخ؛ از سخنرانی پرده آهنین چرچیل تا عقب نشینی رژیم اسرائیل در جنگ یوم کیپور

روز ۵ مارس اهمیت تاریخی و سیاسی زیادی در جهان دارد. در ادامه به مرور برخی از مهمترین رویداد‌های آن می‌پردازیم.

کد خبر: ۱۲۳۵۴۵۵

چهارشنبه - ۱۵ اسفند ۱۴۰۳ / March 05, 2025

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ روز ۵ مارس اهمیت تاریخی و سیاسی زیادی در جهان دارد. در ادامه به مرور برخی از مهمترین رویداد‌های آن می‌پردازیم.

۱۹۸۹ - کشف سیارک نادری (۵۵۱۵) توسط الینور هلین

سیارک نادری (۵۵۱۵) یک سیارک متعلق به کمربند سیارکی است که در ۵ مارس ۱۹۸۹ توسط الینور هلین از رصدخانه پالومار واقع در کالیفرنیا کشف شد.

این سیارک ابتدا به‌طور آزمایشی 1989 EL1 نامگذاری شد. سیارک نادری به افتخار فیروز نادری، دانشمند و مهندس ایرانی و مدیرکل اکتشافات منظومهٔ شمسی که برنامه‌های مهمی را در آزمایشگاه پیش‌رانش جت مدیریت کرده‌است، نامگذاری شده است. از جمله این برنامه‌ها می‌توان به مدیریت برنامه کاوش مریخ و فرود موفقیت‌آمیز مریخ‌نوردهای "روح" (اسپیریت) و "فرصت" (آپورچونیتی) اشاره کرد. فیروز نادری در سال ۲۰۰۵ بالاترین نشان افتخار ناسا، یعنی مدال خدمات برجسته ناسا را دریافت کرد.

سیارک نادری (۵۵۱۵) در فاصله متوسط ۲٫۶۶۷ واحد نجومی و در کمربند سیارک‌ها، مداری بین مریخ و مشتری قرار دارد. دورترین فاصله آن تا خورشید ۳٫۲۶ واحد نجومی و کمترین فاصله آن ۲٫۰۷۴ واحد نجومی است. خروج از مرکز مداری آن ۰٫۲۲۲ و انحراف مداری آن ۱۳٫۰۸ درجه می‌باشد. این سیارک برای تکمیل یک دور کامل به دور خورشید حدود ۱۵۹۱٫۳۹ روز زمان نیاز دارد و هر ۵ ساعت و ۲۰ دقیقه یک بار به دور خود می‌چرخد.

۱۹۴۶ - استفاده از عبارت "پرده آهنین" توسط وینستون چرچیل

در جریان جنگ سرد و تقابل بلوک شرق به رهبری شوروی و بلوک غرب به رهبری آمریکا، شوروی تلاش کرد تا ارتباطات بین کشورهای بلوک خود و بلوک غرب را محدود کند. این اقدام منجر به ساخته شدن دیوار برلین و ایجاد مرزی نامرئی شد که وینستون چرچیل آن را "پرده آهنین" نامید. این اصطلاح در اصل برای پرده‌های ضد آتش در سالن‌های تئاتر به کار می‌رفت اما در دوران جنگ سرد با سخنرانی معروف چرچیل در کالج وست‌منیستر، شهرت جهانی یافت. چرچیل در این سخنرانی از سیاست‌های شوروی در جلوگیری از ارتباط بین کشورها با عنوان پرده آهنین یاد کرد.

۱۹۸۲ - فرود کاوشگر ونرا ۱۴ بر سیاره زهره

برنامه ونرا شامل مجموعه‌ کاوشگرهایی بود که اتحاد جماهیر شوروی بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۸۴ برای جمع‌آوری اطلاعات سیاره زهره به فضا فرستاد. از ۱۶ کاوشگر این برنامه، دو کاوشگر ابتدایی موفق به خروج از زمین نشدند. ونرا-۷ اولین کاوشگری بود که برای فرود نرم طراحی شده بود و ونرا-۴ توانست اولین تصاویر و اطلاعات را مخابره کند.

ونرا-۱۴ تنها پنج روز پس از ونرا-۱۳ پرتاب شد و هر دو کاوشگر چهار ماه را در سفر به زهره سپری کردند. ونرا-۱۴ با چتر نجات به سطح زهره فرود آمد و در مسیر خود اطلاعاتی از جو این سیاره جمع‌آوری کرد. این فضاپیما در فاصله حدود ۶۰۰ مایلی ونرا-۱۳ فرود آمد و تصاویر سطح زهره را ارسال کرد، اما فشار و دمای بالا در زهره عمر آن را به کمتر از یک ساعت محدود کرد.

۱۹۷۴ - پایان جنگ یوم کیپور با عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی

جنگ یوم کیپور یا جنگ اعراب و اسرائیل ۱۹۷۳ از ۶ تا ۲۵ اکتبر ۱۹۷۳ میان سوریه و مصر با رژیم اسرائیل رخ داد. این جنگ با حمله غافلگیرانه مصر و سوریه به مواضع اسرائیل در شرق کانال سوئز و ارتفاعات جولان آغاز شد. مصر و سوریه توانستند موفقیت‌های اولیه‌ای کسب کنند، اما اسرائیل با بسیج نیروها و ضدحملات، وضعیت جنگ را تغییر داد.

در نهایت، پس از پیشروی رژیم اسرائیل به خاک مصر و محاصره سپاه سوم مصر، با میانجی‌گری سازمان ملل و موافقت دو طرف، در ۲۵ اکتبر ۱۹۷۳ آتش‌بس برقرار شد. این جنگ با واکنش‌ها و موضع‌گیری‌های بین‌المللی همراه بود و ایالات متحده و شوروی با ارسال تجهیزات نظامی از متحدان خود حمایت کردند.

زادروزها

۱۸۷۰: روزا لوکزامبورگ، انقلابی سوسیالیست و کمونیست آلمانی لهستانی‌تبار (درگذشت ۱۹۱۹)

۱۹۲۲: پیر پائولو پازولینی، شاعر، کارگردان و نویسنده ایتالیایی

۱۹۹۳: هری مگوایر، بازیکن فوتبال انگلیسی

درگذشت‌ها

۱۹۵۳: ژوزف استالین، سیاست‌مدار و رهبر کمونیست شوروی

۱۹۶۶: آنا آخماتووا، شاعر روس

۲۰۱۳: هوگو چاوز، رئیس‌جمهور ونزوئلا