اقتصاد دانش‌بنیان، کلید رشد پایدار کشور / ضرورت تحول در نظام آموزشی و حمایت از نخبگان

در نشست فعالان فناور و پیشتازان هوش مصنوعی، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، بر اهمیت حرکت به سوی اقتصاد دانش‌بنیان، تغییر نظام آموزشی با محوریت هوش مصنوعی، و رفع چالش‌های زیرساختی پارک‌های علم و فناوری تأکید کرد.

کد خبر: ۱۲۳۷۹۶۷

پنجشنبه - ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ / March 13, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، نشست فعالان واحدهای فناور و پیشتازان هوش مصنوعی شامگاه دوشنبه، ۲۰ اسفند ۱۴۰۳، با حضور حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در سالن شکرانه این دانشگاه برگزار شد. وی با ابراز خرسندی از حضور در جمع فناوران و مبتکران، این نشست را امیدبخش و غرورآفرین توصیف کرد و به تجربیات خود در اواسط دهه ۹۰ در تعامل با استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد.

سیمایی صراف پارک‌های علم و فناوری را یکی از مهم‌ترین بسترهای حمایت از نخبگان و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان دانست و تأکید کرد که این مراکز، چه در داخل دانشگاه‌ها و چه خارج از آن‌ها، با ایجاد انگیزه در دانشجویان خلاق، به رشد علمی و صنعتی کشور کمک شایانی می‌کنند.

اقتصاد دانش‌بنیان، کلید حل مشکلات اقتصادی کشور

وزیر علوم با اذعان به چالش‌های اقتصادی موجود، تأکید کرد: اقتصاد کشور زمانی به رشد قابل قبول خواهد رسید که مبتنی بر دانش، فناوری و نوآوری باشد. توسعه پایدار بدون حرکت به سمت اقتصاد دانش‌بنیان ممکن نیست.

وی با اشاره به اهمیت اصلاح نظام آموزشی، از لزوم حرکت به سمت یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین سخن گفت و افزود: نباید آموزش را صرفاً به روش‌های سنتی و کلاسیک محدود کنیم. با اینکه امروز دانشگاه‌های نسل سوم، چهارم و پنجم مطرح می‌شوند، اما نباید از این نکته غافل شویم که آموزش، پایه تمامی علوم است. دانشگاه‌ها باید همچنان به وظیفه آموزشی خود ادامه دهند، اما این آموزش باید همگام با پیشرفت‌های تکنولوژیک، به‌روز و باکیفیت باشد.

سیمایی صراف همچنین نسبت به افت کیفی خروجی دانشگاه‌ها هشدار داد و تصریح کرد که این مسئله، به‌طور مستقیم بر آینده شغلی فارغ‌التحصیلان تأثیرگذار است. وی ابراز امیدواری کرد که با کمک فناوران و استفاده از هوش مصنوعی، کیفیت آموزش در کشور ارتقا یابد.

مهاجرت نخبگان؛ چالش جدی پیش روی کشور

وزیر علوم با اشاره به نگرانی‌های مطرح‌شده درباره افزایش مهاجرت نخبگان، این پدیده را یک مسئله جهانی دانست و خاطرنشان کرد: مسئله مهاجرت از ایران، موضوع جدیدی نیست. حتی در دهه ۴۰ شمسی نیز نگرانی‌هایی در این زمینه وجود داشت و در سال‌های ۱۳۴۵ و ۱۳۴۶ سمینارهایی برای بررسی دلایل مهاجرت برگزار شد. با این حال، متأسفانه بی‌توجهی‌های متعدد باعث شده است که این مسئله در سال‌های اخیر بحرانی‌تر شود.

وی با تأکید بر اینکه نمی‌توان مهاجرت را برای افراد ممنوع کرد، گفت: انتخاب محل زندگی از حقوق اساسی هر فرد است، اما برای جلوگیری از خروج نخبگان، باید جاذبه‌های داخلی را تقویت کنیم و موانع موجود را کاهش دهیم.

سیمایی صراف کاهش امید و نشاط اجتماعی را یکی از دلایل اصلی مهاجرت دانست و یادآور شد: در دهه ۶۰، با وجود مشکلات اقتصادی و جنگ، فضای دانشگاه‌ها مملو از امید و انسجام بود. امروز باید تلاش کنیم تا دوباره این روحیه را در میان دانشجویان زنده کنیم.

وی از همه نهادها و افراد تأثیرگذار، از جمله خیرین و سرمایه‌گذاران، خواست که در ایجاد بسترهای حمایتی برای نخبگان مشارکت کنند. او تصریح کرد: خیرین می‌توانند با سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دانش‌بنیان و راه‌اندازی مجموعه‌های فناورانه، نقش مهمی در جلوگیری از مهاجرت نخبگان ایفا کنند.

بهبود زیرساخت‌های پارک‌های علم و فناوری در دستور کار دولت

در بخش دیگری از سخنان خود، وزیر علوم به مشکلات زیرساختی پارک‌های علم و فناوری، به‌ویژه در حوزه تأمین انرژی، اشاره کرد و از برنامه‌های دولت برای رفع این چالش‌ها خبر داد. وی تأکید کرد: کمتر جلسه‌ای در دولت برگزار می‌شود که در آن به مشکل ناترازی انرژی پرداخته نشود. خوشبختانه با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، امیدواریم در سال آینده با توسعه زیرساخت‌های انرژی، این مشکلات کاهش یابد.

حمایت از معرفی محصولات دانش‌بنیان با راه‌اندازی استودیو تخصصی

سیمایی صراف با انتقاد از شیوه سنتی مدیریت اطلاعات و اتوماسیون در وزارت علوم، بر لزوم به‌روزرسانی این سیستم با استفاده از فناوری‌های نوین تأکید کرد. وی از فناوران کشور خواست پیشنهادهای خود را برای ارتقای عملکرد وزارتخانه ارائه دهند و اطمینان داد که این نهاد از ایده‌های نوین با تأمین هزینه‌های مربوطه استقبال خواهد کرد.

وزیر علوم همچنین از برنامه این وزارتخانه برای راه‌اندازی یک استودیو تخصصی تولید محتوا به‌منظور معرفی نوآوری‌ها و فناوری‌های شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و خطاب به فعالان بخش خصوصی گفت: با همکاری معاونت نوآوری و فناوری وزارت علوم، می‌توانیم بستری مناسب برای معرفی محصولات نوآورانه فراهم کنیم تا دستاوردهای فناورانه کشور بهتر دیده شوند.

در این نشست، فعالان حوزه فناوری مسائل و چالش‌های پیش روی شرکت‌های دانش‌بنیان را مطرح کردند و وزیر علوم ضمن ابراز امیدواری نسبت به آینده علمی کشور، بر لزوم حمایت از نخبگان، تقویت اقتصاد دانش‌بنیان و بهبود زیرساخت‌های فناورانه تأکید کرد.