نگاهی به کلیات تازه‌ترین چشم‌انداز جهانی گاز جی‌ئی‌سی‌اف

مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی‌ئی‌سی‌اف) در نهمین و تازه‌ترین نسخه گزارش چشم‌انداز جهانی گاز ۲۰۵۰، ۹ محور اصلی را ارزیابی و آینده بازارهای گاز جهان را ترسیم کرده است.

کد خبر: ۱۲۳۸۳۷۵

سه‌شنبه - ۲۱ اسفند ۱۴۰۳ / March 11, 2025

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو به نقل از دبیرخانه مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی‌ئی‌سی‌اف)، نهمین نسخه گزارش چشم‌انداز جهانی گاز ۲۰۵۰ جی‌ئی‌سی‌اف یکی از ارزیابی‌های جامع آینده صنعت گاز طبیعی جهان است که به تجزیه و تحلیل چشم‌انداز در حال تحول انرژی، تغییر روند عرضه و تقاضا و نیازهای سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای حفظ امنیت بلندمدت انرژی می‌پردازد.

نهمین و تازه‌ترین نسخه گزارش چشم‌انداز جهانی گاز ۲۰۵۰ دیدگاهی آینده‌نگر درباره اینکه چگونه رشد اقتصادی، تغییرات جمعیتی، پیشرفت‌های فناورانه و سیاست‌های آب‌وهوایی نقش گاز طبیعی را در جهانی به‌سرعت در حال تغییر شکل خواهند داد، ارائه می‌کند.

محورهای کلیدی نهمین و تازه‌ترین نسخه گزارش چشم‌انداز جهانی گاز ۲۰۵۰ مجمع کشورهای صادرکننده گاز که در دهم مارس سال ۲۰۲۵ میلادی (دوشنبه، ۲۰ اسفندماه) به‌طور رسمی رونمایی شد، به شرح زیر است:

۱. جهان در سال ۲۰۵۰: چشم‌انداز جهانی در حال تغییر

جهان در سال ۲۰۵۰ میلادی بسیار متفاوت از امروز خواهد بود. برآوردها حکایت از آن دارد که جمعیت جهان یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون نفر افزایش می‌یابد و از رقم کنونی ۹ میلیارد و ۷۰۰ میلیون نفر فراتر می‌رود. روند پرشتاب شهرنشینی حدود ۷۰ درصد از مردم را به سمت شهرها، به‌ویژه در قاره‌های آسیا و آفریقا رهسپار خواهد کرد. پیری جمعیتی باعث تغییر شکل جوامع می‌شود و ۳۰ درصد از جمعیت کشورهای پردرآمد ۶۵ سال یا بیشتر دارند و این وضع بر الگوهای تقاضای انرژی و ساختارهای اقتصادی تأثیر می‌گذارد.

۲. اقتصاد جهانی در حال تغییر، با استفاده از هوش مصنوعی

انتظار می‌رود اقتصاد جهانی ناشی از رشد در آسیا و اقیانوسیه که بیش از ۵۰ درصد از کل توسعه را به همراه خواهد داشت تا سال ۲۰۵۰ دوبرابر شود . هوش مصنوعی (AI) همه بخش‌ها را متحول می‌کند و بهره‌وری را افزایش می‌دهد و منجر به افزایش تقاضای برای برق می‌شود. انتظار می‌رود مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی به مصرف‌کننده اصلی انرژی تبدیل شوند و این روند نقش گاز طبیعی را در تضمین منبع تغذیه پایدار بیشتر تقویت می‌کند.

۳. حمایت از سیاست سود گاز طبیعی در انتقال انرژی

دولت‌ها در سراسر جهان به‌طور فزاینده‌ای گاز طبیعی را به‌عنوان راه‌حلی کلیدی برای سه‌گانه «انرژی»، «تضمین امنیت انرژی»، «مقرون به صرفه بودن و پایداری» می‌شناسند. گاز طبیعی به‌عنوان جایگزینی پاک‌تر برای زغال‌سنگ و نفت، حمایت از ثبات شبکه، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و توسعه اقتصادی در اقتصادهای پیشرفته و در حال توسعه، شامل حمایت‌های سیاسی می‌شود.

۴. افزایش روزافزون تقاضای جهانی انرژی بدون رویارویی با اوج چشمگیر

تقاضای جهانی انرژی اولیه تا سال ۲۰۵۰ میلادی ۱۸ درصد افزایش می‌یابد و آسیا-اقیانوسیه و آفریقا پیشتاز این رشد خواهند بود. با گسترش، شهرنشینی و صنعتی شدن اقتصادهای در حال توسعه، مصرف انرژی همچنان در حال افزایش است. با وجود رشد پرشتاب تولید انرژی‌های تجدیدپذیر، گاز طبیعی برای تأمین نیازهای روزافزون انرژی جهان ضروری است.

۵. رشد پیوسته تقاضای گاز طبیعی، بدون اوج مورد انتظار

برخلاف زغال سنگ و نفت که انتظار می رود کاهش یابد، پیش بینی می شود تقاضای گاز طبیعی تا سال ۲۰۵۰ به میزان ۳۲ درصد رشد کند و از ۵۳۰۰ میلیارد مترمکعب فراتر رود. تولید برق بزرگترین محرک استفاده از گاز طبیعی باقی خواهد ماند، در حالی که کاربردهای صنعتی، از جمله تولید هیدروژن، شاهد رشد قوی خواهند بود و گاز طبیعی را به عنوان یک منبع انرژی حیاتی برای بخش‌هایی که به سختی کاهش می‌دهند، تقویت می‌کنند.

۶.  تغییر مرکز ثقل برای تولید گاز طبیعی

خاورمیانه، اوراسیا و آفریقا تا سال ۲۰۵۰ میلادی محل نزدیک به ۹۰ درصد رشد تولید گاز طبیعی جهانی خواهند بود. آفریقا به‌عنوان یک تأمین‌کننده اصلی ال‌ان‌جی (گاز طبیعی مایع شده) در حال ظهور است و از ذخایر گسترده بکر خود بهره می‌برد، در حالی که انتظار می‌رود آمریکای شمالی و اروپا شاهد کاهش تولید باشند و این روند چشم‌انداز متغیر عرضه گاز را تقویت کند.

۷. تغییر ساختاری تجارت جهانی گاز طبیعی

تجارت گاز طبیعی در حال تجربه یک دگرگونی اساسی است، با تجارت ال‌ان‌جی که تا سال ۲۰۵۰ بیش از دو برابر می‌شود و از ۸۰۰ میلیون تن فراتر خواهد رفت. تا اواسط قرن، ال‌ان‌جی از گاز خط لوله به‌عنوان شیوه غالب تجارت جهانی گاز پیشی می‌گیرد و انعطاف‌پذیری، امنیت انرژی و تنوع عرضه را افزایش خواهد داد. آسیا و اقیانوسیه ۷۶ درصد از واردات ال‌ان‌جی را به خود اختصاص خواهد داد و موقعیت آن را به‌عنوان منطقه اصلی واردکننده گاز تقویت می‌کند.

۸. نیاز ۱۱.۱ تریلیون دلاری به سرمایه‌گذاری برای تداوم عرضه جهانی گاز

برای پاسخگویی به تقاضای آینده، تا سال ۲۰۵۰ میلادی به ۱۱ تریلیون و ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌ نیاز است که ۹۴ درصد آن به توسعه گاز در بخش بالادست اختصاص می‌یابد. با توجه به سهم قابل توجهی از تولیدات آینده که از منابع هنوز کشف نشده (YTF) حاصل می‌شود، سرمایه‌گذاری مستمر در اکتشاف و فناوری‌های تولید پیشرفته برای تضمین تأمین انرژی بلندمدت بسیار مهم خواهد بود.

۹. گاز طبیعی + کربن‌زدایی پیشرفته = انتقال متوازن انرژی

گاز طبیعی، همراه با جذب، استفاده و ذخیره‌سازی کربن (CCUS)، یک مسیر عملی و مقیاس‌پذیر برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای ارائه می‌کند. جذب و ذخیره‌سازی کربن این ظرفیت را دارد که تا ۹۰ درصد از انتشار دی‌اکسید کربن را از نیروگاه‌های گازسوز جذب کند و گاز را قادر می‌سازد تا در آینده با کربن کم، یک منبع انرژی قابل‌اعتماد و پایدار باقی بماند. ادغام هیدروژن آبی و فناوری جذب و ذخیره‌سازی کربن نقش گاز طبیعی را برای ایجاد تعادل در رشد اقتصادی و تعهدهای محیط زیستی تقویت خواهد کرد.

آینده گاز طبیعی

نسخه نهم چشم‌انداز جهانی گاز ۲۰۵۰ جی‌ئی‌سی‌اف تأکید دارد که گاز طبیعی در ترکیب سبد انرژی جهانی باقی می‌ماند و رشد اقتصادی، امنیت انرژی و اهداف آب‌وهوایی را متعادل می‌کند. همان‌طور که جهان در حال گذار به سمت یک سیستم انرژی متنوع‌تر و پایدار است، گاز طبیعی به ایفای نقش کلیدی در تضمین امنیت انرژی و تسهیل انتقال عادلانه، منظم و عادلانه انرژی ادامه خواهد داد