راز تشخیص اخبار جعلی فاش شد!

نتایج پژوهش تازه «نیچر کامیونیکیشن» نشان می‌دهد که آموزش و یادآوری‌های منظم می‌توانند افراد را در برابر اخبار جعلی مقاوم‌تر کنند.

کد خبر: ۱۲۳۹۱۲۵

پنجشنبه - ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ / March 13, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، نتایج پژوهش جدیدی که در مجله نیچر کامیونیکیشن منتشر شده است، نشان می‌دهد آموزش به افراد می‌تواند سطح هوشیاری و توانایی آنها را در تشخیص و مقابله با اخبار جعلی افزایش دهد.

به گزارش سی‌ان‌ان، با این حال، برای حفظ این مهارت‌ها، یادآوری‌های منظم و تقویت آموزشی ضروری است تا افراد بتوانند در بلندمدت نیز در برابر اطلاعات نادرست مقاوم باقی بمانند.

مقایسه آگاهی و پیش‌آگاهی

پژوهشگران در این مطالعه مفهوم ایمن‌سازی را بررسی کرده‌اند؛ فرآیندی که از دیرباز برای افزایش تاب‌آوری افراد در برابر پیام‌های اقناعی به کار رفته است. در این راستا، این پژوهش تأثیر پیش‌آگاهی را با آگاهی مقایسه کرده است.

در حالی که آگاهی‌رسانی به‌تنهایی ممکن است تأثیر محدودی داشته باشد و فرد همچنان تحت تأثیر اطلاعات نادرست قرار بگیرد، پیش‌آگاهی به افراد کمک می‌کند پیش از مواجهه با اخبار جعلی، در برابر آنها ایمن شوند. به گفته مارتینز، محقق این پژوهش، استراتژی‌های ایمن‌سازی می‌توانند برای تمام گروه‌های سنی مفید باشند.

تأثیر یادآوری در ماندگاری آموزش‌ها

ادامه تأثیر این روند آموزشی به میزان علاقه و تمایل افراد به یادگیری و تقویت دانش خود بستگی دارد. نتایج نشان می‌دهد دریافت یک یادآور آموزشی یک هفته پس از ایمن‌سازی اولیه می‌تواند توانایی تشخیص اطلاعات غلط را تا بیش از یک ماه افزایش دهد. اگر این یادآوری در فاصله چهار هفته‌ای مجدداً تکرار شود، ممکن است تأثیرات آن برای ماه‌ها در ذهن فرد باقی بماند.

براساس مدل ارائه‌شده در این پژوهش، اگرچه این اعداد به‌طور دقیق آزمایش نشده‌اند، اما تخمین زده می‌شود که برخی از تأثیرات آموزشی می‌توانند بین ۳ تا ۵ ماه و حتی تا یک سال یا بیشتر دوام بیاورند.

چالش‌های گسترش این روش در سطح ملی

اگرچه این یافته‌ها امیدبخش هستند، اما به گفته نیسبت، یکی دیگر از پژوهشگران این مطالعه، اجرای چنین برنامه‌هایی در سطح ملی چالش‌هایی دارد. به‌عنوان‌مثال، در ایالات متحده تمایل سیاسی چندانی برای سرمایه‌گذاری یا اجرای کمپین‌های آگاهی‌بخشی در این زمینه وجود ندارد.

بااین‌حال، اقدامات در سطح محلی امکان‌پذیر است. نمونه‌ای از این اقدامات، قانون تصویب‌شده در ایالت ایلینوی در سال ۲۰۲۱ است که به موجب آن، دستورالعمل‌های سواد رسانه‌ای در برنامه درسی دبیرستان‌های عمومی گنجانده شده و ارزیابی صحت اخبار نیز در این برنامه لحاظ می‌شود.

چگونه خود را در برابر اطلاعات نادرست ایمن کنیم؟

برای کاهش خطر باور اطلاعات جعلی، می‌توان چندین راهکار مؤثر را در پیش گرفت:

تحلیل محتوا پیش از واکنش

به محض برخورد با یک خبر جدید، سرعت جستجوی خود را کاهش دهید و قبل از هرگونه واکنش احساسی، آن را بررسی کنید.

هشیاری در برابر کمپین‌های اطلاعات نادرست

بسیاری از این کمپین‌ها با هدف ایجاد بی‌اعتمادی و دامن زدن به قطبی‌سازی طراحی شده‌اند.

تفکر انتقادی

به اخباری که احساسات شما را برمی‌انگیزند بیشتر توجه کنید و پیش از پذیرفتن آنها، اطلاعات بیشتری کسب کنید.

مشارکت در گفت‌و‌گو‌های آگاهانه

با افرادی که شخصاً می‌شناسید درباره اخبار موردنظر بحث کنید و دیدگاه‌های مختلف را بسنجید.

استفاده از ابزار‌های راستی‌آزمایی

اپلیکیشن‌ها و نرم‌افزار‌های بررسی صحت اخبار را دانلود کنید تا مهارت تشخیص اطلاعات نادرست را بهبود بخشید.

این پژوهش نشان می‌دهد که با استفاده از استراتژی‌های آموزشی مناسب و یادآوری‌های منظم، می‌توان گام‌های مؤثری در جهت مقابله با اخبار جعلی برداشت و افراد را در برابر موج اطلاعات نادرست مقاوم‌تر کرد.